Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
UGALKETA-SISTEMA/OSASUN SEXUALA - Coggle Diagram
UGALKETA-SISTEMA/OSASUN SEXUALA
Giza ugalketaren ezaugarriak
Giza ugaltzea, zer da?
Gametoak sortu eta askatu
Ezaugarriak
Gonadak parte hartzen dute, gametoak eratzen dituzten organoak
Gizonen eta emakumeen gametoak behar, espermatozoideak eta obuluak
Gizonen eta emakumen gorputzak ezberdinak
Gametoak bat egiten dira ernalketan
Bi indibiduo behar dira
Gizakiak bibiparoak dira
Ugalketa sistema eta haren funtzionamendua
Emakumeen ugalketa sistema
Obuluak, estrogeno eta progesterona izeneko sexu-hormonak zortzen dute. Hor espermatozoidearekin bat egiten dira
Atalak
Bide genitalak
Fallopioren tronpak
Bibratzen dute umea umetokira eramateko
Umetokia
Hemen enbrioia elikatzen eta geratzen da
Bagina
Kanpoaldean irekita dagoen hodi elastikoa, espermatozoideak hor askatzen dira
Obulutegiak
Bi gonadak, almendra forma eta 3cm luze
Bulba
Bagina eta uretrako zuloak ezpain handiekin babesten dira
Gizonen ugalketa sistema
Atalak
Guruin erantsiak
Semen-besikulak
Semen likidoa isurtzen dute
Prostatak
Espermatozoideak elikatzen ditu
Cowper-en guruinak
Garbitzen eta lubrikatzen duen likido bat dauka
Bide genitalak
Hodi deferenteak, espermatozoideak uretrara eramaten duten hodia
Uretra, semenaren uste hodia
Epididimioa, bitan banatutako hodia tolesturaz beteta
Zakila
Espermatozoideak askatzen duen organoa
Barrabilak
Gonada maskulinoak, hemen espermatozoideak sortzen dira
Espermatozoideak ekoisten dute, egitura honen gehiena kanpoaldean dago
Ernalketatik erditzearen faseak
Ernalketa
Gametoak erkaltzearen prozesua da, espermatozoideak obulu batekin.
Koitoan 250 milloi espermatozoide daude, eta bakarrik bat obulua zeharkatuko du
Eta hau gertatean zigotea zortzen da
Habiaratzea
14 egunetan, prozesu garrantsitzua. Eta lotura fisiko bat zortzen dute ama eta enbrioiaren artean.
Horren esker enbrioiak amaren hormonak jasotzen ditu
Plazentazioa
Enbrioia amarekin konektatuz gero, bere organoak hazten dira
Enbrioia zorro amniotikoan dago, eta likido amniotikoz beteta dago
Zibor-estetik amaren elikagaiak enbrioiara joaten dira
Haurnaldia
Enbrioia garatuta dago (40 aste), eta organo guztiak dauka
Jaiotza
Faseak
Dilatazio-fasea
Amaren hipofisiak oxitozina hormona jariatzen duenean hasten da
Egozte-fasea
Umetokiaren uzkurduraren bidez, umea ateratzen da
Plazenta botatzea
Egozte fasetik 15 minutu igaro direnean, umetokia uzkurtzen da eta plazenta ateratzen da
Nerabezaroen aldaketak
Karakte sexualak
Gizonak eta emakumeak bereizteko esaugarriak
Motak
Primarioak
Ugalketa organoak
Sekundarioak
Pubertaroan gertatzen den aldaketak
Aldaketak
Mutilak
Baxuago abotsa
Biloa aurpegian eta bularrean
Sorbalda zabaldu
Nahi gabeko hazi-isurketak
Neskak
Hilekoa
Baginako fluxua handitzea
Bularrak hazi
Ehun adiaposoa
Sexu transmizioko gaixotasunak
Zer dira?
Sexu transmizioaren bidez hartzen diren gaixotasunak
Motak
STG birikoak
Papilomaren birusa
Genitaleetan garatxoak eta ondoeza sortu
Immunoeskasiaren birusa
Beste infekzioen aurkako defentsak gutxitu
B hepatitisa
Gibelari egiten dio kalte, eta sukarra
Herpes genitala
Erupzioak genitaleetan
STG bakterianoak
Gonokozia
Pixa egitean genitalak zornatzea
Sifilisa
Zauriak eta sukarra
Klamidia
Ondoeza pixa egitean
STG parasitarioa
Trikomoniasia
Bagina fluxu-zurixka eragiten du
Osasun sexualaren garrantzia
Zer da?
Ez da STG-ak hartzea, ere bai errespetuz jokatzea da beste pertsonarekin, eskubide sexualak errespetatzea...
Nola zaindu
Antisorgailuak erabiltzea, STG ez hartzeko
Kanpo-genitalen higienea egokia izatea
Kalitazteko sexu-heziketa izatea
Bere buruarekiko eta besteekiko errespetua izatea
Behar denean medikuarengana joatea, aldizkako azterketak egiteko
Antisorgailuak
Zer dira?
Sexu-harremanetan ernalketa eragozteko teknikak eta tresnak
Metodoak
Naturalak
Ziklo menstrualeri zenbait seinale aztertu
Kimikoak
Anobulatorikoak
Hormona dosi txikiak, obulazioa eragotzeko
Espermizidak
Penetrazioaren aurretik baginan sartzen diren gai kimikoak
Barrerakoak
E.preserbatiboa
Bagina barruan jartzen den zorroa
Diafragma
Mintz malgu bat, ez die espermatozoideri barnean sartzen usten
Umetoki barneko gailua
Umetokian jartzen den gailu bat, ernmalketa eragoztu
G.preserbatiboa
Zakila tente dagoenean jartzen den zorroa
Kirurgikoak
Basektomia
Hodi eferenteak blokeatzeko operazioa
Tronpen lotura
Fallopioren tronpak moztean gertatzen da
Laguntza bidezko ugalketa
Zer da?
Semeak izatea eredu naturala ez erabiltzen, horrela zailtasunak duten pertsonak semeak izan ahal dute
Antzutasuna
Zer da?
Seme-alabak modu naturalean izateko ezintasuna da
Arrazoiak
Gizonen antzutasuna
Espermatozoide kopuru urriagatik
Emakumeen antzutasuna
Obulu gutxi izateak
Laguntza bidezko ugalketa motak
In vitro ernalketa
Obuluak emakumearen bide genitaletatik kanpo ernaltzea datza
Intseminazio artifiziala
Obulua eta espermatozoidea emakumearen bide genitalen barruan batzea