Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
DI TRUYỀN VÀ Y ĐỨC, Kiến thức cần nhớ, NOTE, _e5ece7d6-ea05-41cc-ab91…
DI TRUYỀN VÀ Y ĐỨC
Các nguyên tắc đạo đức căn bản
quyền tự quyết của người bệnh
quyền cơ bản
nhất
chi phối cho các nguyên tắc khác
tôn trọng quyền lợi tốt nhất của bệnh nhân
cung cấp đủ thông tin của XN, cân nhắc vấn đề văn hóa, tôn giáo
bảo mật thông tin của bệnh nhân
cung cấp đủ thông tin cho bệnh nhân
lựa chọn phương pháp phù hợp với hoàn cảnh gia đình
Những vấn đề nan giải về đạo đức trong di truyền lâm sàng
Chẩn đoán trước sinh
XN NST Đồ
2 tuần lễ mới có kq
Lai huỳnh quang tại chỗ (FISH)
1-2 ngày có kq
vd: D13S319
D: DNA
13: nst
S: đơn nhất
319: thứ tự
Phân tích nst microarray (CGH)
7 ngày để trả kq
giá thành rất cao
ứng dụng rất hay trong di truyền UT
XN DNA
Kĩ thuật Khuếch đại gen PCR (Polymerase Chain Reaction)
ứng dụng
định tính
định lượng
giải trình tự
lâm sàng
XN huyết thống
nếu con ruột thì phải thừa hưởng các đoạn lặp lại của bố mẹ
truy tìm ra hung thủ
hỏi thi???
Kĩ thuật di truyền tiền làm tổ (PGT)
đối tượng
cặp vợ chồng thường xuyên sảy thai
gia đình có tiền sử con mắc bệnh di truyền
người phụ nữ trên 35 tuổi
thụ tinh trong ống nghiệm (IVF)
nuôi trg ống nghiệm đến
giai đoạn phôi 8 TB (5 ngày tuổi)
(thi)
chọc hút 1 TB
đem đi XN di truyền (XN chẩn đoán = KT Sequencing)
bình thường
rã đông phôi
cho làm tổ trg tử cung
7 TB còn lại đem đông lạnh
ưu điểm: chẩn đoán sớm
khuyết điểm: có thể bố mẹ sẽ lựa chọn giới tính của thai nhi, hiện tượng khảm tế bào lá nuôi có thể gây ảnh hưởng đến độ chính xác kết quả (sinh thiết phôi nang), Ít trung tâm IVF, nhiều phôi không phát triển tới giai đoạn phôi nang, hạn chế nguồn nghuyên liệu
Có thể xác định trùng HLA để ghép tế bào gốc cho con trước
Chọc hút nước ối (16 tuần)
ưu: dễ thực hiện
khuyết: chẩn đoán muộn
Sinh thiết gai nhau (10-12 tuần)
ưu: chẩn đoán sớm
khuyết: khó thực hiện, dễ nhiễm trùng gây sảy thai
Sinh thiết dây rốn
ưu: sd được các TBG máu cuống rốn
khuyết: chẩn đoán muộn
ứng dụng: điều thị bệnh di truyền cho anh chị
1, 2, 3, 4: có xâm lấn
không xâm lấn (NIPS)
5.đo AFP
trẻ bình thường
tiết bình thường
trẻ bị Down
tiết ít
trẻ bị dị tật ống TK
tiết nhiều
Triple test (trong tam cá nguyệt 1,2)
AFP
hCG
uE3
7.siêu âm
đo độ mờ da gáy (NT)
sàng lọc DNA thai nhi trg tuần hoàn mẹ (NIPT, NIPS)
Đồng ý nghiên cứu di truyền
những vấn đề cho phép trg nghiên cứu di truyền cần làm rõ
ai đang thực hiện nghiên cứu và thực hiện ở đâu
độ tin cậy của kết quả và tính ẩn danh của người làm xét nghiệm
khả năng các kq thí nghiệm và ý nghĩa của chúng đối với sức khỏe, việc làm, bảo hiểm cho bệnh nhân
tính ẩn danh của thí nghiệm và độ bảo mật của kq
các ứng dụng và lợi nhuận thương mại tiềm năng
Giải mã bộ gen người
14/04/2003, công bố dự án bộ gen người
thành công về khoa học
1.nâng cao hiểu biết của chúng ta về bệnh tật và cải thiện sức khỏe
2.chẩn đoán bệnh
3.đánh giá nguy cơ, giảm ĐB, giảm di truyền ĐB
4.nguồn năng lượng mới, nhiên liệu sinh học
5.pháp y, khoa học hình sự
6.nghiên cứu tiến hóa và di dân
Vấn đề sàng lọc sơ sinh và dân số
triple test
suy giáp bẩm sinh
thiếu hụt ez glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD)
tăng sản tuyến thượng thận bẩm sinh
Vấn đề sàng lọc sơ sinh
Bệnh Tay-sachs được đưa vào chương trình sàng lọc sơ sinh
Giúp phát hiện các rối loạn lặn tự phát
Giá thành rẻ, có thể áp dụng rộng rãi tại các nước đang phát triển
Chương trình
chưa
được đón nhận tốt
Tại sao nhân bản vô tính liên quan đến Y đức?
Kiến thức cần nhớ
chọc hút nước ối: 16 tuần
sinh thiết gai nhau: 10-12 tuần
slide 21 ôn lại bệnh di truyền
trội thường
lặn thường
X
liên quan giới tính X
di truyền ty thể
Gai nhau
A. Chọc hút nước ối
Màng túi ối
B. Sinh thiết gai nhau qua ngã thành bụng
Màng túi ối
C. Sinh thiết dây rốn
Nước ối
D. Sinh thiết gai nhau qua ngã âm đạo
Thai nhi
trong thai kì sản phụ cần bổ sung
sắt
tuần hoàn mẹ con
acid folic
ngăn ngừa dị tật ống TK
vậy có đồng ý cho việc can thiệp vào gen hay không?
phản đối, bởi vì có những điều chúng ta chưa hiểu hết về nghiên cứu về gen
3 kết quả của bệnh di truyền liên quan đến chuyển hóa
tăng cơ chất
giảm sp
sinh ra sp mới
NOTE
Sinh thiết thể cực (polar body) trong chẩn đoán di truyền tiền làm tổ - PGD
Thực hiện khi lấy thể cực thứ hai
Thực hiện đồng thời khi lấy 2 thể cực (thứ nhất và thứ hai)
Khi sử dụng thể cực để chẩn đoán PGD đoán được tình trạng di truyền của
noãn
Trong kỹ thuật thực hiện nhiễm sắc thể đồ, dung dịch colchicine được sử dụng nhằm mục đích
Ngăn chặn sự phân chia tế bào