Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

SINH LÍ HÔ HẤP, SINH LÍ HỆ HÔ HẤP, NOTE, HOẠT ĐỘNG HÔ HẤP NỘI BÀO …

- - - - Chiếm tỉ lệ nhiều nhất, thường tạo ra trong hồng cầu do chứa men CA
  - - - Dạng sử dụng, quan trọng, vì O2 trao đổi trực tiếp từ máu qua mô
      - 0,3 mL/dL
      - Lượng O2 hòa tan không giới hạn
      - Tỉ lệ thuận với PO2, tương quan tuyến tính (PaO2 100mmHg)
    - - Dạng vận chuyển chính (20,8 mL/dL)
      - Dạng dự trữ, khi dùng phải chuyển sang dạng hòa tan
      - Lượng O2 kết hợp bị giới hạn bởi lượng Hb có thể gắn O2
      - Tỷ lệ với PO2 nhưng không tương quan tuyến tính mà có dạng xích ma
    - - Lượng Hb liên kết với O2
        
        Độ bão hòa càng lớn càng nhiều Hb liên kết với O2, càng chặt
  - - - Xảy ra tại mô
        
        Hoạt động chuyển hóa trong tế bào
        
        Sử dụng O2 sinh ra CO2
        
        tạo H+
        
        Đệm bởi Hb đang gắn với O2
        
        Đường cong Barcroft dịch sang phải
        
        1 more item...
    - - Xảy ra tại phổi
        
        Hàm lượng O2 cao
        
        Hb từ dạng đệm sang dạng kết hợp với O2
        
        H+ trả lại cho HCO3-
        
        tạo CO2 và khuếch tán ra ngoài
- - - - các xoăn mũi làm bẻ góc đường dẫn khí
  - - - lông chuyển
        
        tống ra ngoài qua ho
        
        nuốt xuống thực quản (trong dạ dày có acid)
  - - - hệ thống đại thực bào phế nang
- - - - giãn cơ trơn
        
        tăng thông khí
    - - nằm trong hành não
        
        đi cùng dây X
      - tăng tiết dịch nhầy trong đường dẫn khí
- - - - thông thường nhỏ hơn áp suất khí quyển (áp suất âm)
        
        ép chặt phổi vào trong khoang lồng ngực
- - - - 0.21 x (760-47) =150
        
        khi càng vào cơ thể, áp suất riêng phần của O2 càng giảm
- - - - O2: 0,024
      - CO2: 0,57
      - CO: 0,018
      - N: 0,012
      - He: 0,008
- - - - tạo lực hút kéo màng phổi to ra
        
        thắng được lực đàn hồi nhu mô phổi
        
        V phổi to, P giảm
  - - - Phổi tự động xẹp lại do lực đàn hồi, co hồi của phổi
        
        Lực này 20% do những sợi liên kết bên trong (elastin hoặc collagen)
        
        Áp lực trong phổi cao hơn bên ngoài
  - - - Áp suất xuyên qua thành phế nang
- - - - ΔV/ΔP
        
        Sự thay đổi thể tích trên sự thay đổi về áp lực
      - Thấy trên máy thở
        
        Cho biết phổi của người bệnh
        
        Độ dốc càng cao --> thay đổi áp lực nhỏ thì thể tích đã cao
        
        Độ đàn hồi phổi kém
    - - chỉ được tiết từ tuần 26-35 của thai kì
        
        sinh non có thể xẹp phổi (suy hô hấp sơ sinh)
        
        chích surfactant nhân tạo
      - do phế bào II trong phế nang chế tiết phủ lên PB I
      - có thành phần gần giống lipid
      - Định luật Laplace
        
        p = 2T/r.
        p là áp suất phế nang, lực căng thành T , r là bán kính phế nang.
        
        Có surfactant --> thay đổi T
      - Surfactant giúp làm giảm ứ dịch trong phế nang
        
        Vì lớp dịch lót lòng phế nang có xu hướng kéo dịch vào thành phế nang
- - - - cơ hoành (75%)
        
        tổn thương cơ hoành dễ bị suy hô hấp
      - cơ gian sườn ngoài (25%)
      - cơ hô hấp chính
    - - cơ ức đòn chũm
      - cơ bậc thang
      - cơ ngực bé
      - cơ ngực lớn
      - cơ răng trước
      - cơ hô hấp phụ
  - - - hoạt động giãn cơ bth k tham gia hđ của các cơ hô hấp
    - - cơ thẳng bụng
      - cơ ngang bụng
      - cơ chéo bụng trong + ngoài
      - cơ hô hấp phụ
      - cơ gian sườn trong
  - - - Cơ hoành đi xuống (V phổi lớn)
        
        Thu hẹp V ổ bụng --> Tăng áp suất
- - - - tăng áp suất bên ngoài
      - thở bằng ống/máy thở, hà hơi thổi ngạt (CPR)
    - - hít thở bình thường
      - giảm áp suất bên trong
- - - - Tạo ra khoảng khí không thực hiện chức năng hô hấp --> đi vào tuần hoàn
  - - - luôn >= khoảng chết GP
- - - - VE (Thông khí phút mL/p) = Vt (mL/breath) x f (breaths/min)
        
        Tần số hô hấp (số chu kì hô hấp trong 1 phút, thường 16 - 20 lần)
        
        Thở nhanh hay thở chậm
        
        Thể tích khí lưu thông phụ thuộc vào biên độ lớn của cơ hô hấp
        
        Thở nông hay thở sâu
  - - - TLC
      - FLC
      - RV
  - - - Ban đầu nhiều về sau giảm dần về 0
        
        Khoảng giữa đường dốc xuống
        
        FEF (25% -> 75%) - khoảng giữa của VC
      - đạt tối đa ở những khoảng đầu tiên
    - - Đánh giá quá trình hô hấp trong hội chứng tắc nghẽn
- - - - Tỉ số càng tăng
        
        Tạo vùng phổi thông khí nhưng khí không đi được vào máu
        
        Khoảng chết
  - - - Vấn đề thông khí (xẹp phổi, tắc nghẽn đường dẫn khí)
        
        Tạo dòng máu đi qua phổi nhưng máu vẫn màu xanh chưa nhận O2 để trở thành máu màu đỏ
        
        Dòng nối tắc đi qua phổi (Dòng Shunt)
- - - - trung tâm hít vào
        
        duy trì nhịp thở bình thường
    - - trung tâm hít vào và thở ra
        
        co cơ hít vào và thở ra gắng sức
        
        điều chỉnh thể tích khí lưu thông
    - - vùng dưới
        
        trung tâm ngưng thở
        
        kích thích nhân lưng hành não
      - vùng trên
        
        trung tâm điều chỉnh nhịp hô hấp
        
        ức chế nhân lưng hành não
        
        điều chỉnh tần số hô hấp
    - - vùng vỏ não
      - vùng hệ viền
      - dưới đồi
- - - - Đi qua PBI (2 lớp phospholipid + tbc)
        
        Đi qua mô liên kết (phía ngoài phế nang)
        
        Đi vào màng tế bào nội mô (2 lớp phospholipid + tbc)
        
        Đi vào mạch máu, đi qua lớp huyết tương vào hồng cầu
        
        Kết hợp với Hemoglobin
- - - - Nằm trên đường dẫn khí nhỏ (tiểu phế quản,...)
        
        Phản xạ Hering - Breuer
        
        Khi có luồng khí từ bên ngoài trong thì hít vào
        
        Làm căng đường hô hấp nhỏ
        
        Thụ thể nằm bên trong thành đường dẫn khí
        
        Căng ra làm cho thụ thể này bị kích thích
        
        1 more item...
        
        phản xạ được kích hoạt để ngăn chặn căng phồng phổi quá mức
    - - Nằm trên đường dẫn khí lớn
        
        Nằm trong lớp cơ niêm mạc
        
        Co thắt cơ trơn ở đường dẫn khí lớn
        
        Khi luồng khí đi vào (chứa tác nhân kích thích: khói bụi độc hại, tác nhân nhiễm khuẩn,...)
        
        Làm co thắt thụ thể này
        
        Hẹp đường dẫn khí
        
        2 more items...
    - - Nằm gần phế nang và mao mạch phổi
        
        Tham gia vào phản xạ liên quan đến thể tích dịch trong phổi
        
        Hạn chế hiện tượng phù phổi
    - - Phản xạ ho với hắt hơi
        
        Phản xạ ho
        
        Đi theo dây TK số 5 đi vào trung tâm ho
        
        3 hoạt động
        
        Hít vào hơi thật sâu
        
        Nắp thanh môn, dây thanh âm mở ra (2,5 - 3 lít)
        
        Pha nén không khí
        
        Khí vào đầy
        
        Đóng nắp thanh môn, dây thanh âm, cơ bụng co
        
        co cơ để thực hiện động tác thở ra gắng sức
        
        Thở ra gắng sức
        
        Khi áp lực pha trước đủ lớn
        
        Mở nắp thanh môn và dây thanh âm
        
        1 more item...
        
        Phản xạ hắt hơi
        
        Đi theo dây TK số 9 hoặc số 10
        
        Kích thích những cơ hô hấp thực hiện động tác thở ra gắng sức
      - Có nhiều tác nhân gây kích thích
        
        Bên ngoài
        
        Kích thích lên thụ thể TRPV1, TRPA1, TRPM3
        
        Bên trong: chất nội sinh
        
        Thông qua thụ thể P2X3
        
        Thông qua chất dẫn truyền ATP
        
        đi theo dây TK số 10 đi về trung tâm ho
- - - - bộ phận lọc
        
        mạch máu ở phổi giúp cơ thể chống lại huyết khối (cục máu đông) và thuyên tắc (mỡ hay bọt khí)
        
        ĐMP nhỏ và mao mạch nhốt các huyết khối và thuyên tắc và ngăn không gây tắc các mạch máu sinh tồn như
        
        mạch vành
        
        não
        
        thận
      - cơ quan chuyển hóa
        
        TB nội mô mạch máu phổi
        
        giải phóng chất tan fibrin giúp hoà tan huyết khối, thuyên tắc
        
        đặc biệt là thuyên tắc khí được hấp thu qua thành mao mạch phổi
      - dự trữ máu
        
        máu trong mạch máu phổi chiếm > 40% trọng lượng phổi
        
        khoảng 500ml hay 10% thể tích tuần hoàn nằm trong tuần hoàn phổi
    - - khi cung lượng tim tăng, áp lực ĐMP tăng gây giảm đáng kể kháng lực mạch máu phổi
  - - - huy động mao mạch
        
        khi lưu lượng máu tăng cao, các mạch máu đóng được mở ra
        
        làm hạ thấp kháng lực toàn bộ
        
        cơ chế chính làm giảm kháng lực mạch máu phổi khi cung lượng tim tăng
      - căng mao mạch
        
        mở rộng những đoạn mao mạch
        
        xảy ra do tiểu ĐMP và mao mạch phổi cực kì mỏng và chun giãn cao
    - - về mặt chức năng, mạch máu phổi được chia thành 2 nhóm
        
        mạch máu ngoài phế nang
        
        ĐMP
        
        TMP
        
        bị chi phối bởi áp lực màng phổi
        
        mạch máu phế nang
        
        tiểu ĐM
        
        mao mạch
        
        tiểu TM
        
        bị chi phối chủ yếu bởi áp lực phế nang
      - khi thể tích phổi cao
        
        áp lực màng phổi âm tính hơn
        
        áp lực xuyên thành trong mạch máu ngoài phế nang tăng và chúng giãn ra
        
        đường kính phế nang tăng
        
        gây giảm áp suất xuyên thành trong mạch máu phế nang
        
        khi mạch máu phế nang bị đè ép, kháng lực mạch máu phổi tăng
      - khi thể tích phổi thấp
        
        áp lực màng phổi dương hơn
        
        chèn ép mạch máu ngoài phế nang
        
        kháng lực mạch máu phổi cũng tăng
    - - nên thuốc cũng có thể gây ra sự thay đổi sức cản
  - - - giảm oxy trong máu gây giãn mạch trong tuần hoàn toàn thân
      - giảm oxy trong máu hay giảm oxy phế nang gây co ĐMP nhỏ
        
        hiện tượng co mạch phổi do giảm oxy duy nhất này gia tăng khi CO2 cao và pH máu thấp
      - có 2 loại giảm oxy trong phế nang
        
        giảm oxy khu trú
        
        gây co mạch phổi khu trú trong vùng phổi đặc biệt
        
        tái phân bố máu khỏi vùng thông khí kém để hạn chế ảnh hưởng lên sự trao đổi khí
        
        thường do tắc phế quản và ít có ảnh hưởng đến áp lực ĐMP
        
        khi giảm oxy không còn nữa, mạch máu sẽ giãn ra và tái lập tuần hoàn
        
        giảm oxy toàn thể
        
        gây co mạch cả 2 phổi
        
        dẫn đến tăng sức cản và áp lực ĐMP
        
        hậu quả phì đại và tăng sinh cơ trơn, hẹp lòng ĐM và thay đổi chức năng co thắt
        
        tăng áp phổi gây tăng tải trên tim phải và thường gây phì đại tim phải
      - tăng áp phổi ảnh hưởng đến những người sống ở độ cao (8000-12000 ft) và những người bệnh COPD, đặc biệt là bệnh nhân khí phế thủng
  - - - lực Starling, sức căng bề mặt và áp lực phế nang
        
        lực sức căng bề mặt kéo vào trong làm hạ thấp áp lực mô kẽ và rút dịch trong khoảng kẽ
        
        áp lực phế nang có khuynh hướng chèn ép mô kẽ và làm tăng áp mô kẽ
      - phù phổi do tăng bất thường áp lực mao mạch, tính bán thấm thành mạch, sức căng bề mặt phế nang, hay giảm áp lực keo
        
        áp lực thủy tĩnh mao mạch phổi bình thường khoảng 8 -10 mmHg < áp suất keo huyết tương (25mmHg)
        
        tạo điều kiện hấp thu dịch
        
        phù phổi xảy ra khi dịch tích tụ quá mức trong khoang kẽ, phế nang
        
        phù phổi gồm 2 loại
        
        do tim, gây ra bởi
        
        tăng áp thủy tĩnh mao mạch
        
        tăng tính thấm mao mạch
        
        tăng sức căng bề mặt phế nang
        
        giảm áp suất keo huyết tương
        
        không do tim
- - - - lồng ngực
      - các cơ hô hấp
        
        cơ hít vào
        
        cơ thở ra
      - có 2 đường TK ảnh hưởng
        
        tự ý: theo bó vỏ sống đến TB TK vận động ở sừng trước tủy sống
        
        không tự ý: đường bụng bên
      - màng phổi
      - đường dẫn khí
        
        phân chia theo giải phẫu
        
        đường hô hấp trên: mũi, miệng, hầu, thanh quản, khí quản
        
        đường hô hấp dưới: phế quản, phế nang
        
        tiểu phế quản hoàn toàn không còn vòng sụn
        
        nở ra theo áp suất xuyên phổi
        
        thành làm bằng toàn cơ Reissessen
        
        tiểu phế quản hô hấp chỉ còn vài sợi cơ trơn
        
        phân chia theo chức năng
        
        đường dẫn khí đơn thuần
        
        gồm: mũi, hầu, thanh quản, khí quản, 16 thế hệ đầu của phế quản
        
        không có trao đổi khí ở vùng này
        
        đơn vị hô hấp
        
        7 thế hệ cuối của cây phế quản, phế nang
        
        diễn ra quá trình trao đổi khí giữa cơ thể với bên ngoài
        
        TK chi phối - phản xạ co phế quản
        
        hệ TK giao cảm trực tiếp điều hành cơ trơn tiểu phế quản
        
        toàn bộ đường dẫn khí tiếp xúc với epinephrin và norepinephrin trong máu
        
        gây giãn phế quản
        
        hệ TK phó giao cảm có các nhánh đi từ dây X vào nhu mô phổi
        
        tiết acetylcholin
        
        co thắt tiểu phế quản từ mức độ nhẹ đến trung bình
        
        ngoài ra co thắt còn có thể do
        
        khí độc
        
        bụi khói
        
        hơi lạnh
        
        viêm tiểu phế quản
        
        tiểu phế quản cũng có phản xạ co thắt khi những ĐMP nhỏ bị thuyên tắc
        
        histamine
        
        SRSA
        
        1 more item...
        
        Leukotriene, do BC tiết ra
        
        dùng các chất đồng vận beta2 hoặc kháng cholinergic để chữa tắc nghẽn
        
        kháng lực đường dẫn khí
        
        nơi gây nhiều sức cản nhất là ở những đường hô hấp trên và lớn
        
        chiếm 50% sức cản
        
        miệng, hầu, thanh quản chiếm 25%
        
        tùy thuộc vào
        
        thể tích phổi
        
        độ co cơ trơn tiểu phế quản Reissessen dưới ảnh hưởng của
        
        hệ giao cảm
        
        phó giao cảm
        
        hệ TK qua trung gian polypeptide ruột vận mạch
        
        mức độ phì đại niêm mạc
        
        lượng dịch tiết ra trong lòng ống
        
        vai trò của đường dẫn khí
        
        làm ẩm khí
        
        ngăn cản vật lạ vào đường hô hấp
        
        chất tiết của khí quản có immunoglobulin và những chất khác
        
        chống nhiễm trùng và giữ cho niêm mạc bền vững
        
        các lông mũi
        
        ngăn được các hạt lớn hơn 10 μm
        
        khí quản và phế quản
        
        các hạt 2- 10 μm rơi trên lớp nhầy sẽ bị lông chuyển đưa lên hầu
        
        phế nang
        
        các hạt nhỏ hơn 2 μm sẽ bị các đại thực bào ăn
        
        đem lên lớp nhầy của ống phế quản để khạc ra
        
        đem đến hạch bạch huyết
        
        điều chỉnh nhiệt độ khí hít vào
        
        thanh môn
        
        thanh quản là nơi đóng đường hô hấp
        
        bệnh lí nơi này rất nguy hiểm
        
        phù Quincke do dị ứng gây phù thanh quản
        
        1 more item...
        
        co cứng (tetany) do hạ Ca++ máu
        
        1 more item...
        
        10% trường hợp chết đuối là do phản xạ đóng thanh môn
        
        sau 1 lúc nín thở, cái hít đầu tiên đem nước vào làm thanh môn phản ứng bằng cách đóng lại
        
        1 more item...
      - phổi
        
        đơn vị chức năng là phế nang
        
        có khoảng 300 triệu phế nang ở người
        
        diện tích tiếp xúc giữa phế nang và mao mạch phổi là 70 -90 m2
    - - khí cũng như nước, đi từ nơi có áp suất cao đến nơi có áp suất thấp
      - động tác hô hấp là tạo ra sự chênh lệch áp suất giữa không khí và phế nang
      - tác dụng của các cơ hô hấp
        
        các cơ hô hấp làm tăng, giảm thể tích lồng ngực
        
        các cơ hô hấp co lại khi có kích thích của hệ TK
        
        chủ yếu từ trung tâm hô hấp
        
        cũng có thể từ vỏ não đi xuống
        
        hoặc từ tủy sống
        
        động tác hô hấp
        
        động tác hít vào
        
        hít vào bình thường
        
        cơ hoành
        
        chiếm 75% thay đổi thể tích lồng ngực
        
        dây TK vận động là C3 -C5 đi theo TK hoành
        
        cơ liên sườn ngoài
        
        chạy chéo ra phía trước và hướng xuống dưới, từ xương sườn này đến xương sườn khác
        
        dây thần kinh vận động xuất phát từ T1 - T11
        
        hít vào gắng sức
        
        các cơ lệch, răng trước, ức đòn chũm, cơ cánh mũi, cơ má, cơ lưỡi,...
        
        động tác thở ra
        
        thở ra bình thường
        
        là quá trình thụ động
        
        khi các cơ giãn nghỉ, các mô đàn hồi của phổi và lồng ngực vốn bị căng giãn sẽ co về vị trí cũ
        
        thở ra gắng sức
        
        cơ liên sườn trong
        
        chạy chéo xuống phía dưới ra phía sau
        
        TK vận động là T1 - T11
        
        cơ thành bụng trước
      - tính đàn hồi của phổi và lồng ngực - chất hoạt diện
        
        phổi
        
        vị trí ban đầu của phổi khi không chịu tác dụng của 1 ngoại lực nào là co xẹp
        
        sợi đàn hồi của phổi bị căng giãn, luôn muốn co lại
        
        chiếm 1/3 lực đàn hồi của phổi
        
        sức căng bề mặt của lớp dịch lót phế nang luôn muốn làm giảm diện tích mặt thoáng
        
        chiếm 2/3 lực đàn hồi của phổi
        
        chất hoạt diện chi phối
        
        3 more items...
        
        lồng ngực
        
        luôn luôn bị phổi kéo vào trong
        
        các áp suất trong hô hấp
        
        áp suất trong màng phổi (Ppl)
        
        trong 1 bình kín, nếu nhiệt độ không thay đổi thì áp suất sẽ giảm khi thể tích tăng
        
        lồng ngực cũng là 1 cấu trúc kín và cứng, khi phổi bị căng giãn ở thì hít vào, do có tính đàn hồi phổi sẽ co rút lại
        
        làm tăng thể tích khoang ảo giữa 2 lá màng phổi
        
        gây nên 1 áp suất âm tại đây = áp suất âm trong màng phổi
        
        áp suất phế nang (Palv)
        
        hít vào làm phổi giãn ra, thể tích phổi tăng lên, nên áp suất khí trong phế nang giảm xuống -1 đến -3 mmHg
        
        hít vào cố sức có thể giảm đến -60 đến -100mmHg
        
        thở ra bình thường áp suất phế nang được nâng lên +1 đến +3 mmHg
        
        thở ra cố sức có thể tăng đến +150 đến +200 mmHg
        
        công của hô hấp
        
        chỉ tính cho sự hít vào
        
        công thắng đàn hồi
        
        công thắng lực kháng của mô
        
        công thắng lực ma sát
    - - phế động ký
        
        ghi cử động của lồng ngực qua trung gian sự thay đổi thể tích của trống Marey
      - hô hấp ký
        
        ghi lại hô hấp phổi trong các kỳ hô hấp bình thường và gắng sức
        
        dung tích sống
        
        để theo dõi các loại bệnh xơ cứng, phá hủy mô phổi, ứ dịch trong phế nang, ứ dịch trong màng phổi, liệt cơ hô hấp
        
        xem thêm bên kia...
      - khí cặn và các phương pháp đo thể tích khí cặn
        
        vai trò
        
        trao đổi khí - máu giữa 2 giai đoạn hít vào - thở ra
        
        hòa lẫn khí cũ và mới để làm O2 và CO2 không thay đổi đột ngột theo nhịp thở gây xáo trộn cho cơ thể
        
        giữ cho phổi không xẹp để dễ thay đổi thể tích
        
        phương pháp đo thể tích cặn (RV)
        
        đo dung tích cặn cơ năng (FRC) trừ thể tích dự trữ thở ra (ERC)
        
        phương pháp chuẩn là phương pháp pha loãng helium
      - khoảng chết - cách đo
        
        khoảng chết sinh lí
        
        thể tích ở tất cả những vùng khí không dùng để trao đổi với máu tạo mao quản phổi dù khí ở phế nang
        
        khoảng chết cơ thể
        
        thể tích khí lấp đầy phần còn lại của hệ hô hấp là đường dẫn khí không dùng để trao đổi với máu của mao mạch phổi
        
        người bình thường, khoảng chết cơ thể và khoảng chết sinh lí là một, trừ
        
        những phế nang đầy khí nhưng không có máu đến (do thuyên tắc mạch máu phổi)
        
        lượng máu đến quá ít, hay khí đến quá dư để trao đổi
        
        khoảng chết sinh lí sẽ > khoảng chết cơ thể
        
        có khi gấp 10 lần (khí phế thũng)
        
        cách đo khoảng chết cơ thể
        
        phương pháp rửa nitrogen
        
        phỏng tính
        
        tính theo phương trình Bohr
        
        PeCO2 x KLT = PaCO2 x (KLT - KC) + PiCO2 x KC
        
        lượng CO2 thở ra bằng lượng CO2 trong phế nang cộng CO2 trong khoảng chết
        
        nhưng PiCO2: phân áp CO2 trong khí hít vào (không đáng kể)
        
        thông khí phế nang
        
        do có KC nên lượng khí thật sự dùng để trao đổi bằng thể tích khí lưu thông trừ đi KC
        
        thông khí phế nang mỗi phút: TKPN = TSHH x (KLT - KC)
        
        điều kiện tiêu chuẩn của các thể tích
- - - - ở 37 độ C, VO2 hòa tan (mL/dL)= PO2 (mmHg) x 0,00314
      - chỉ chiếm 2 -3 % lượng O2 chuyên chở
    - - 97% O2 trong máu chuyên chở ở dạng kết hợp với hemoglobin
      - các yếu tố ảnh hưởng lên ái lực của Hb đối với oxy
        
        P50: phân áp oxy cần thiết để 50% Hb của loại máu muốn khảo sát được bão hòa với oxy
        
        trị số bình thường của P50 là 26,8%
        
        P50 giảm chứng tỏ Hb của loại máu đó tăng ái lực đối với O2
        
        P50 tăng thì ngược lại, Hb giảm ái lực với O2 do
        
        nhiệt độ tăng
        
        pH giảm
        
        CO2
        
        chất 2,3 - DPG
        
        hợp chất phosphat thải ra trong mô lúc vận động
      - các phức hợp hemoglobin bất thường (dyshemoglobin)
        
        Carboxyhemoglobin
        
        ái lực Hb với CO mạnh hơn oxy đến 210 lần
        
        chỉ cần PCO = 0,5 mmHg là đã bằng PO2 khí quyển
        
        PCO = 0,7 mmHg sẽ gây chết
        
        Methemoglobin
        
        MetHb = Hb + Fe3+
        
        máu có màu nâu
        
        Sulfhemoglobin
        
        trong SulfHb, 1 hoặc 2 hem trong số 4 heme của Hb bị sulfat hóa
        
        máu biến thành máu hơi xanh
        
        không có cách điều trị, gây tím tái nhiều tháng sau khi ngộ độc
    - - phân áp O2 trong máu ĐM (PaO2)
      - độ bão hòa hemoglobin đối với oxy
        
        độ bão hòa oxy chức năng (SO2)
        
        tỷ lệ giữa nồng độ Hb gắn oxy với Hb có khả năng gắn oxy (HbO2 và RHb), không tính đến các loại dyshemoglobin
        
        trị số bình thường của SO2 là 95 - 99%
        
        độ bão hòa oxy theo tỷ lệ (FO2Hb)
        
        đo tỷ lệ giữa nồng độ gắn oxy và tất cả các loại hemoglobin trong máu
        
        trị số bình thường của FO2Hb là 0,94 -0,98
  - - - sau khi đi ngang qua mô, PO2 máu TM = 40 mmHg
        
        Hb giao cho mô O2 trở thành RHb
        
        nồng độ RHb > 5 g/dL máu sẽ tím tái
  - - - PCO2 trong TB là 46 mmHg thì ở dịch kẽ là 45mmHg (do nó có tính khếch tán cao)
        
        PCO2 máu trong ĐM là 40 mmHg
        
        đi qua mao mạch chỉ trong giây lát
        
        trở về TM với PCO2 = 45mmHg
    - - phần lớn CO2 được chở từ mô về phổi ở dạng HCO3- trung tính trong máu
        
        trong hồng cầu, nhờ có men carbonic anhydrase xúc tác tạo H2CO3, khi men bị ức chế H2CO3 phân ly
        
        H+ phần lớn được Hb đệm
        
        HCO3- khuếch tán ra ngoài huyết tương qua bậc thang nồng độ
        
        để trung hòa điện tích, Cl- từ huyết tương đi vào
        
        làm áp suất thẩm thấu trong lòng HC tĩnh mạch tăng
        
        HC hút nước
        
        thể tích HC TM lớn hơn máu ĐM khoảng 3%
  - - - PO2 cao sẽ đẩy CO2 ra khỏi máu
        
        Hb O2 làm giảm ái lực của Hb với CO2 nên CO2 bị tách ra khỏi Hb
        
        Hb O2 làm tăng tính acid của huyết tương lẫn hồng cầu
        
        nên biến HCO3- thành H2CO3 => H20 + CO2, CO2 bị thải ra từ dạng HCO3- trong huyết tương
    - - máu qua phổi nhả nhiều CO2, tức là nhiều H2CO3
        
        pH máu tăng
        
        độ bão hòa của Hb đối với O2 tăng
        
        lượng O2 lấy ở phổi chở đến mô tăng
      - máu qua mô lấy nhiều CO2, làm H2CO3 tăng
        
        pH máu giảm
        
        độ bão hòa của Hb với O2 giảm
        
        O2 nhả cho mô tăng
- - - - vùng hít vào là nhóm TB TK ở mặt lưng hành não
        
        khi phát nhịp, luồng TK truyền đến cơ hoành và các cơ hít vào, trong 2 giây, gây co cơ
        
        sau đó ngưng lại 3 giây rồi phát nhịp thở ra
        
        liên hệ chặt chẽ với đầu tận cùng của 2 dây cảm giác IX và X
        
        đem xung động từ các thụ thể hóa học về
      - vùng thở ra là nhóm TB TK ở vùng bụng hành não
        
        các TB TK gây thở ra không phát xung trong hô hấp bình thường
        
        cần trong hô hấp gắng sức
      - vùng kích thích hô hấp ở cầu não
        
        truyền xung đến vùng hít vào, làm giảm thời gian hít vào, làm tăng nhịp thở
      - vùng gây ngưng thở ở cầu não vùng dưới
        
        truyền xung đến vùng hít vào, kéo dài thời gian hít vào nhưng bị ức chế bởi vùng kích thích hô hấp
  - - - quan trọng nhất là CO2
      - kế đến là H+
        
        tác động lên trung tâm hô hấp qua trung gian vùng cảm ứng hóa học ở
        
        cuống não
        
        thể cảnh
        
        thể ĐMC
      - O2 tác động yếu nhất
    - - vùng cảm ứng hóa học ở cuống não
        
        là những TB cảm ứng hóa học riêng biệt
        
        nhạy cảm với nồng độ H+, CO2 trong dịch não và trong dịch kẽ não
        
        khi phát xung, chúng kích thích vùng hít vào làm tăng tần số, biên độ hô hấp, để thải CO2
        
        PaCO2 tăng còn làm giãn mạch máu não
        
        làm tăng CO2 đi vào dịch kẽ não
      - thể cảnh và thể ĐMC
        
        vì lưu lượng máu quá lớn (2000mL/100g mô/phút)
        
        nên nhu cầu oxy của các TB này chỉ đáp ứng kịp bằng oxy hòa tan
        
        các thụ thể này không bị kích thích bởi sự giảm O2 trong máu do giảm HbO2, như thiếu máu hay ngộ độc
        
        chỉ bị kích thích khi
        
        pO2 máu ĐM < 60 mmHg
        
        hạ huyết áp, làm máu chảy chậm
        
        ngộ độc các chất ngăn mô sử dụng O2 như cyanide
        
        đây là cơ chế kích thích trung tâm hô hấp duy nhất của oxy
    - - quan trọng nhất là CO2
        
        thường được giữ trong 40 +/- 3 mmHg
        
        khi pCO2 tăng cấp tính từ 40 lên 63 mmHg
        
        thông khí phế nang tăng lên gấp 10 lần để đưa pCO2 về lại bình thường
        
        nồng độ CO2 trong khí hít vào
        
        1 - 2%: bình thường
        
        5% làm tăng thông khí phế nang
        
        9% làm tăng sự kích thích của CO2 lên tối đa
        
        20 -30% gây hôn mê độ 3
        
        30 -40% gây mê hoàn toàn
        
        40 -50% gây chết
      - kế là H+
        
        khi pH = 7,1
        
        thông khí phế nang tăng 4 lần
        
        khi pH = 7,6
        
        thông khí phế nang chỉ còn 80% bình thường
        
        do thông khí phế nang thay đổi theo pH
        
        nên hô hấp sẽ giúp điều chỉnh tình trạng toan kiềm của cơ thể
      - yếu nhất là O2
- - - - lớp dịch lót phế nang có chất hoạt diện
      - lớp biểu bì phế nang
      - màng đáy lớp biểu bì
      - khoang kẽ
      - màng đáy mao mạch
      - lớp nội mạc mao mạch
      - lớp huyết tương
      - màng TB hồng cầu
  - - - hiện tượng khuếch tán khí hoàn toàn thụ động
        
        khí đi từ nơi có áp suất cao đến nơi có áp suất thấp theo khuynh áp
      - vận tốc khuếch tán v = Δ P.S.A/(d.M)
        
        Δ P: khuynh áp 2 bên màng phế nang - mao mạch
        
        S: chỉ số hòa tan trong nước
        
        A: diện tích tiếp xúc
        
        d: đoạn đường khuếch tán
        
        M: trọng lượng phân tử
    - - phân áp khí trong phế nang
        
        pO2 = 100 mmHg
        
        pCO2 = 40 mmHg
        
        pN2 = 573 mmHg
        
        pH20 = 47 mmHg
      - cuối mao mạch phổi
        
        pO2 máu đã thay đổi từ 40mmHg lên 99,9 mmHg
        
        pCO2 từ 46 mmHg hạ xuống còn 40 mmHg
        
        pN2 vẫn giữ nguyên 573 mmHg
        
        pH2O cũng giữ nguyên 47 mmHg
      - tuy nhiên
        
        máu đổ vào TMP,
        
        bị 1 phần máu đến từ ĐM phế quản sau khi nuôi nhu mô phổi đổ vào (2%)
        
        1 phần máu từ ĐM vành sau khi nuôi cơ tim đổ thẳng vào ngăn tim trái
        
        máu ĐM đến các mô, pO2 chỉ còn 95 mmHg
    - - quan trọng nhất là O2, CO2 không thành vấn đề
      - đo O2 thông qua đo CO
        
        DLCO = lượng CO từ phế nang vào máu (ml/phút)/(pCO phế nang - pCO mao mạch (mmHg))
        
        DLCO = 17 ml/phút/mmHg
        
        ta có: DLO2 = 1,23 DLCO = 21 ml/phút/mmHg
  - - - nơi nào có pO2 phế nang thấp
        
        mao mạch phế nang sẽ co lại: máu không đến những nơi thông khí kém
      - nơi nào mà pCO2 thấp
        
        các tiểu phế quản co lại, khí không đến những nơi tưới máu kém
    - - tỉ lệ xứng hợp tốt nhất là 1
      - 1, thường là do thuyên tắc phổi
        
        còn gọi là thông khí khoảng chết
      - <1, có thể do viêm phổi, phù phổi, xẹp phổi
    - - đỉnh phổi có khoảng chết sinh lí (VA/Q = 2,4)
      - đáy phổi có shunt sinh lí (VA/Q = 0,5)
    - - hút thuốc lâu dài sẽ gây bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD
        
        các tiểu phế quản bị tắc, nên phế nang không được thông khí, gây shunt sinh lý
        
        khả năng trao đổi khí giảm có thể chỉ còn 1/10
        
        giãn phế nang làm tăng khoảng chết sinh lý, vì thành phế nang bị hủy hoại nên không đủ máu đến
    - - tốt nhất là dùng đồng vị phóng xạ
        
        cho hít và tiệm chất phóng xạ vào tĩnh mạch, để khám phá vùng có sự bất xứng trên màn ảnh
    - - khả năng khuếch tán O2
        
        khuynh áp chung của O2 là tích phân từ đầu nọ đến đầu kia mao mạch phổi là 11 mmHg
        
        khuếch tán O2 ở phổi là 21 ml/phút/mmHg
        
        nên có khoảng 200 -250 ml O2 vào máu/phút
      - khả năng khuếch tán của CO2
        
        khuynh áp CO2 qua màng phế nang - mao mạch là 1 mmHg
        
        CO2 dễ khuếch tán hơn O2 đến 20 lần
        
        nhu cầu thải CO2 của cơ thể chỉ cần thải 200 ml/phút
- - - - Độ bão hòa O2 với Hb càng thấp
        
        Sự liên kết giữa O2 với Hb giảm nhường O2 cho mô
        
        Mô cần O2 nhiều thì đường đó dịch sang bên phải
        
        Hô hấp nội bào
        
        Sinh ra
        
        Nhiệt độ
        
        CO2
        
        H+
        
        1 more item...
        
        DPG
- - - - Còn lại đa phần đi vào hồng cầu (93%)
        
        23%: Có một lượng ít hơn gắn kết với Hb tạo thành Carbaminohemoglobin (Hb.CO2)
        
        Hb*NH2 + CO2 →← Hb.NH.COOH
        
        Phân biệt với Carboxyhemoglobin: Hb.CO
        
        70%: phản ứng với nước tạo thành H2CO3 nhờ men CA (Carbonic Anhydrate)
        
        Phân li thành H+ và HCO3-
        
        H+ phá hủy màng hồng cầu, Hb gắn với H+
        
        Vai trò hệ đệm, không cho pH hồng cầu quá lớn
        
        HCO3- đi ra ngoài, trao đổi với Cl- để cân bằng