Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Bài 18: NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG PHÁP - Coggle…
Bài 18: NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG PHÁP
I. KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP BÙNG NỔ.
Đƣờng lối kháng chiến chống Pháp của Đảng.
Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến:
+Vì sao ta phải đứng dạy kháng chiến ? ” Chúng ta muốn hòa bình, chúng ta phải nhân
nhượng. Nhưng chúng ta càng nhân nhượng, thực dân Pháp càng lấn tới, vì chúng quyết tâm
cướp nước ta lần nữa ! ”
Nêu cao quyết tâm kháng chiến của nhân dân ta: ”Không ! Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ
nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ ”.
Kêu gọi mọi ngƣời dân Việtt Nam đứng lên kháng chiến: ”… Bất kỳ đàn ông, đàn bà, bất kỳ
người già, người trẻ, không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc. Hễ là người Việt Nam thì phải
đứng lên đánh thực dân Pháp để cứu Tổ quốc. Ai có súng dùng súng. Ai có gươm dùng gươm,
không có gươm thì dùng cuốc, thuổng, gậy gộc. Ai cũng phải ra sức chống giặc Pháp cứu
nước ”.
Chỉ ra cuộc kháng chiến nhất định thắng lợi: ”Ta phải hy sinh đến giọt máu cuối cùng để
giữ gìn đất nước.Dù phải gian lao kháng chiến, nhưng với một lòng kiên quyết hy sinh, thắng lợi
nhất định sẽ thuộc về ta ”
Nội dung cơ bản của đường lối kháng chiến chống Pháp
Chỉ thị Toàn dân kháng chiến của Ban Thƣờng vụ Trung ƣơng Đảng (12/12/1946).
Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/12/1946).
Tác phẩm Kháng chiến nhất định thắng lợi (9/1947).
Là những văn liện lịch sử về đƣờng lối kháng chiến, nêu rõ tính chất, mục đích, nội dung và
phƣơng châm của cuộc kháng chiến chống Pháp: kháng chiến toàn dân, toàn diện, trƣờng kỳ,
tự lực cánh sinh và tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế.
Phân tích Đƣờng lối kháng chiến:
Thực dân Pháp bội ƣớc và tiến công nƣớc ta.
Sau Hiệp định Sơ bộ 6/3/1946 và Tạm ƣớc 14/9/1946, Pháp vẫn chuẩn bị xâm lƣợc nƣớc ta.
Tiến công các phòng tuyến của ta ở Nam Bộ và Nam Trung Bộ.
Tháng 11 -1946, Pháp khiêu khích ta ở Hải Phòng, Lạng Sơn.
Ở Hà Nội, Pháp nổ súng, đốt nhà Thông tin, chiếm đóng Bộ tài chính, tàn sát đẫm máu ở phố
hàng Bún, Yên Ninh.
18/12/1946, Pháp gửi tối hậu thƣ đòi ta giải tán lực lƣợng tự vệ chiến đấu để Pháp giữ gìn trật tự
ở Hà Nội, nếu không, chậm nhất sáng 20/12/1946, Pháp sẽ chuyển sang hành động.
Phân tích Đƣờng lối kháng chiến:
Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp là sự tiếp tục của cuộc Cách mạng tháng Tám.
Kháng chiến toàn dân: ”Bất kỳ đàn ông, đàn bà, bất kỳ người già, người trẻ, không chia tôn
giáo, đảng phái, dân tộc, hễ là người Việt Nam thì phải đứng lên chống thực dân Pháp cứu tổ
quốc. Vì lợi ích toàn dân và phải do toàn dân tiến hành.
Kháng chiến toàn diện: Trên các lĩnh vực chính trị, quân sự, ngoại giao, kinh tế,văn hoá.Mặc
khác ta vừa kháng chiến vừa kiến quốc, xây dựng chế độ dân chủ nhân dân nên phải kháng chiến
toàn diện.
Tự lực cánh sinh: dựa vào sức mạnh nhân dân, đồng thời tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế
Kháng chiến trường kỳ: Theo 3 giai đoạn: Phòng ngự, cầm cự và tổng phản công
Địch mạnh hơn ta, nên ta phải trường kỳ thì mới phát huy được những thuận lợi, khắc phục
những hạn chế của ta.Lực ta còn yếu, địch đang rất mạnh nên ta phải đánh lâu dài để tiêu hao
sinh lực địch, phát triển dần lực lượng của ta, đến lúc ta sẽ mạnh hơn và đánh bại kẻ thù.
Ý nghĩavà tác dụng:
Thấm nhuần tư tưởng chiến tranh nhân dân, mang tính chất chính nghĩa nên được nhân dân
ủng hộ.
Là ngọn cờ đoàn kết, động viên toàn dân đánh thắng kẻ thù xâm lược
II. CUỘC CHIẾN ĐẤU Ở CÁC ĐÔ THỊ VÀ VIỆC CHUẨN BỊ CHO CUỘC KHÁNG CHIẾN
LÂU DÀI
Cuộc chiến đấu ở các đô thị phía bắc vĩ tuyến 16.
Lúc 20 giờ 19/12/1946, cuộc chiến đấu ở Hà Nội bắt đầu, ta tiến công các vị trí quân Pháp,
dựng chướng ngại vật hoặc chiến lũy ngay trên đường phố để ngăn địch.
Trung đoàn thủ đô được thành lập đánh quyết liệt ở Bắc Bộ phủ, Bưu điện Bờ Hồ, đầu cầu Long
Bien, ga Hàng Cỏ, chợ Đồng Xuân...
Sau hai tháng chiến đấu kiên cường - ngày 17/02/1947, Trung đoàn thủ đô rút về căn cứ an toàn.
Kết quả:
Trong 60 ngày đêm, Hà Nội chiến đấu gần 200 trận, giết và làm bị thương hàng ngàn địch, phá
hủy nhiều vũ khí và phương tiện chiến tranh.
Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giam chân địch trong thành phố một thời gian dài để hậu phương
huy động kháng chiến, bảo vệ Trung ương Đảng về căn cứ Việt Bắc an toàn.
Ở Bắc Giang, Bắc Ninh, Nam Định, Vinh, Huế, Đà Nẵng …quân ta bao vây, tiến công tiêu diệt
địch.
Cuộc chiến đấu ở các đô thị phía bắc vĩ tuyến 16 tạo điều kiện cho cả nước đi vào cuộc kháng
chiến lâu dài.
Quân dân Nam Bộ, Nam Trung Bộ đẩy mạnh chiến tranh du kích, chặn đánh địch trên các tuyến
giao thông, phá cơ sở hậu cần của chúng
Tích cực chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài
Chuyển các cơ quan Đảng, Chính phủ, vận chuyển móc, nguyên vật liệu …về Việt Bắc.
Khẩu hiệu: ”Vƣờn không nhà trống ”, ”Tản cƣ cũng là kháng chiến ”, ”Phá hoại để kháng chiến
”, phá nhà cửa, đƣờng sá, cầu cống… không cho địch sử dụng.
Chính phủ xây dựng lực lƣợng kháng chiến về mọi mặt:
Chính trị: Lập Ủy ban kháng chiến hành chính, thực hiện kháng chiến kiến quốc; lập Hội Liên
Việt.
Kinh tế: duy trì và phát triển sản xuất, nhất là lƣơng thực.
Quân sự: quy định ngƣời dân từ 18t đến 45 t đƣợc tham gia các lực lƣợng chiến đấu.
Văn hóa: tiếp tục duy trì,phát triển phong trào bình dân học vụ, trƣờng phổ thông các cấp vẫn
giảng dạy, học tập trong hoàn cảnh chiến tranh
III. CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC THU – ĐÔNG 1947 VÀ VIỆC ĐẨY MẠNH KHÁNG CHIẾN
TOÀN DÂN, TOÀN DIỆN.
Chiến dịch Việt Bắc thu – đông 1947
a. Hoàn cảnh lịch sử và âm mƣu của Pháp:
Tháng 3/1947, Cao ủy Pháp Bô-la-ec (Bolaert) ở Đông Dƣơng, thực hiện kế hoạch tiến công
Việt Bắc, nhắm tiêu diệt cơ quan đầu não kháng chiến và quân chủ lực, triệt đƣờng liên lạc quốc
tế của ta, nhanh chóng giành thắng lợi quân sự, lập chính phủ bù nhìn và kết thúc nhanh chiến
tranh.
b Diễn biến
Pháp huy động 12.000 quân và hầu hết máy bay ở Đông Dƣơng tiến công Việt Bắc:
Sáng ngày 07/10/1947:
Quân dù Pháp chiếm Bắc Cạn, Chợ Mới, Chợ Đồn …
Quân bộ từ Lạng Sơn theo đƣờng số 4 lên Cao Bằng, rồi vòng xuống Bắc Cạn; theo đƣờng số
3, bao vây phía đông và bắc Việt Bắc.
Ngày 09/10/1947, quân bộ và lính thủy đánh bộ Pháp từ Hà Nội ngƣợc sông Hồng, sông Lô lên
Tuyên Quang, rồi Chiêm Hóa, đánh Đài Thị, bao vây phía tây Việt Bắc.
Tạo thế gọng kìm bao vây Việt Bắc.
Ta: Đảng chỉ thị: ”Phải phá tan cuộc tiến công mùa đông của giặc Pháp». (15/10/1947)
Trên khắp các mặt trận, quân dân ta anh dũng chiến đấu đẩy lui địch:
+Ta chủ động bao vây, tiến công địch buộc Pháp phải rút khỏi Chợ Mới, Chợ Đồn, Chợ Rã.....
cuối tháng 11/1947.
Mặt trận đƣờng số 4, ta phục kích diệt địch ở đèo Bông Lau (30-10-1947). Đƣờng số 4 trở
thành ”con đƣờng chết ”, thu nhiều vũ khí của địch.
Mặt trận hƣớng Tây, sông Lô, ta chặn đánh địch ở Đoan Hùng, Khe Lau, đánh chìm nhiều tàu
chiến, canô địch.
Ngày 19/12/947, Pháp phải rút khỏi Việt Bắc.
Ở các mặt trận khác phối hợp với Việt Bắc: quân dân ta ở Hà Nội đã kiềm chế, không cho địch
tập trung binh lực vào các chiến trƣờng chính.
c. Kết quả và ý nghĩa:
Ta diệt hơn 6000 tên địch, bắn rơi 16 máy bay, bắn chìm 11 tàu chiến và ca nô.
Cơ quan đầu não kháng chiến đƣợc bảo toàn, bộ đội chủ lực của ta trƣởng thành.
Cuộc kháng chiến chống Pháp chuyển sang giai đoạn mới: Pháp buộc phải chuyển từ ”đánh
nhanh thắng nhanh ”sang ”đánh lâu dài ” với ta, thực hiện chính sách ”Dùng ngƣời Việt
đánh ngƣời Việt,lấy chiến tranh nuối chiến tranh ”
Đẩy mạnh kháng chiến toàn dân, toàn diện.
Đảng và chính phủ chủ trƣơng củng cố chính quyền dân chủ nhân dân, tăng cƣờng lực lƣợng vũ
trang nhận dân, đẩy mạnh kháng chiến toàn dân, toàn diện.
Âm mƣu của Pháp:
Sau thất bại ở Việt Bắc thu – đông 1947, Pháp buộc phải chuyển từ ”đánh nhanh thắng
nhanh ” sang ”đánh lâu dài ” với ta.
Thực hiện chính sách ”dùng ngƣời Việt đánh ngƣời Việt và lấy chiến tranh nuôi chiến tranh
” để đánh lâu dài với ta
Chủ trƣơng của ta:
Chính trị: đầu 1949 bầu cử Hội đồng nhân dân và Ủy ban kháng chiến các cấp; tháng 6-
1949 quyết định thống nhất Mặt trận Việt Minh và Hội Liên Việt thành Mặt trận Liên Việt
Quân sự: từ 1948-1949 bộ đội chủ lực phân tán đi sâu vào vùng sau lƣng địch, gây dựng cơ sở
kháng chiến, phát triển chiến tranh du kích.
Kinh tế: thực hiện giảm tô,chia ruộng đất công cho nông dân,giảm tô, xoá nợ.
Văn hóa – giáo dục: tháng 7-1950 cải cách giáo dục phổ thông, đặt nền móng cho nền giáo dục
dân chủ,hệ thống trung học Chuyên nghiệp và Đại học bƣớc đầu xây dựng.