Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Chương 4: CẠNH TRANH VÀ ĐỘC QUYỀN TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG - Coggle…
Chương 4: CẠNH TRANH VÀ ĐỘC QUYỀN
TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
I. Cạnh tranh ở cấp độ độc quyền trong nền kinh tế thị trường.
độc quyền
nguyên nhân hình thành
Sự tác động của cạnh tranh(của các Qluật) và khủng hoảng kinh tế
Sự phát triển của tín dụng tư bản
Sự phát triển của LLSX dưới tác độngKHKT 2.0 (cuối TK19).
lợi nhuận độc quyền
cao hơn lợi nhuận bình quân
khái niệm
thâu tóm việc sản xuất và tiêu thụ một số loại hàng hóa
định ra giá cả độc quyền nhằm thu lợi nhuận độc quyền cao
liên minh giữa các doanh nghiệp lớn
giá cả độc quyền
Là giá cả do các tổ chức độc quyền áp đặt trong mua và bán hàng hóa.
Giá cả độc quyền = Chí phí sản xuất + Lợi nhuận độc quyền
tác động
tích cực
Làm tăng NSLĐ, nâng cao năng lực cạnh tranh
Góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển theo hướng sản xuất lớn hiện đại
Tạo ra khả năng to lớn trong việc nghiên cứu và triển khai các hoạt động KHKT, thúc đẩy sự tiến bộ KT
tiêu cực
Kìm hãm sự tiến bộ kỹ thuật, theo đó kìm hãm sự phát triển KT – XH
Chi phối các quan hệ KT - XH, làm tăng sự phân hóa giàu nghèo
Làm cho cạnh tranh không hoàn hảo gây thiệt hại cho người tiêu dùng và XH.
độc quyền nhà nước
nguyên nhân hình thành
Hai là, sự phát triển của phân công lao động xã hội làm xuất hiện một số ngành mà các tổ chức độc quyền tư nhân không thể hoặc không muốn đầu tư vì vốn lớn.
Ba là, Sự thống trị của độc quyền tư nhân làm gia tăng sự phân hóa giàu – nghèo, làm sâu sắc thêm mâu thuẫn giai cấp trong xã hội.
Một là, tích tụ và tập trung vốn lớn
Bốn là, xu thế quốc tế hóa đời sống kinh tế, sự bành trướng các liên minh độc quyền quốc tế vấp phải hàng rào quốc gia dân tộc và xung đột lợi ích với các đối thủ trên thị trường thế giới.
bản chất
Là 1 quan hệ KT,CT-XH
1 thiết chế thống nhất giữa nhà nước tư sản với các tổ chức độc quyền
khái niệm
lĩnh vực then chốt của nền kinh tế
sự ổn định chính trị xã hội
nắm vị trí độc quyền
quan hệ cạnh tranh
Hai là, cạnh tranh giữa các tổ chức độc quyền với nhau. (ô tô, điện tử v.v)
Ba là, cạnh tranh trong nội bộ các tổ chức độc quyền.(các doanh nghiệp, công ty tập đoàn …)
Một là, cạnh tranh giữa các tổ chức độc quyền với các doanh nghiệp ngoài độc quyền.
II. Lý luận của V.I.Lênin về đặc điểm kinh tế độc quyền và độc quyền nhà nước trong KTTT tư bản chủ nghĩa.
5 đặc điểm CNTB độc quyền
Xuất khẩu tư bản trở thành phổ biến
Sự phân chia thế giới giữa các tổ chức
Tư bản tài chính và đầu sỏ tài chính
Sự phân chia thế giới về lãnh thổ của các cường quốc
Tập trung sản xuất vào các tổ chức độc quyền
3 đặc điểm kinh tế độc quyền nhà nước trong CNTB
Sự hình thành phát triển sở hữu nhà nước
Điều tiết kinh tế của nhà nước tư sản
Sự kết hợp về nhân sự giữa tổ chức độc quyền và nhà nước
III. Biểu hiện mới của độc quyền, độc quyền nhà nước trong điều kiện hiện nay và vai trò lịch sử của chủ nghĩa tư bản.
Biểu hiện mới của độc quyền
Biểu hiện mới của tích tụ và tập trung tư bản
Biểu hiện vai trò của tư bản tài chính trong tập đoàn độc quyền
Biểu hiện mới của xuất khẩu tư bản
Biểu hiện mới của sự phân chia thị trường thế giới giữa các liên minh độc quyền
Biểu hiện mới về phân chia lãnh thổ ảnh hưởng dưới sự chi phối của tập đoàn độc quyền
Biểu hiện mới của độc quyền nhà nước dưới CNTB
Biểu hiện mới về sở hữu nhà nước
Biểu hiện mới trong vai trò công cụ điều tiết kinh tế của độc quyền nhà nước
Những biểu hiện mới về cơ chế quan hệ nhân sự
Vai trò lịch sử của chủ nghĩa tư bản
giới hạn phát triển của CNTB
CNTB đã và đang tiếp tục tham gia gây ra chiến tranh và xung đột ở nhiều nơi trên thế giới
sự phân hóa giàu – nghèo trong lòng các nước tư bản và có xu hướng ngày càng sâu sắc
tập trung chủ yếu là lợi nhuận, là lợi ích của thiểu số giai cấp tư sản.
tích cực
Chuyển nền SX nhỏ thành nền SX lớn hiện đại
Thúc đẩy LLSX phát triển
Thực hiện XH hóa trong SX