Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

Kĩ thuật nuôi một số loài thủy sản phổ biến - Coggle Diagram

- - - - Khung hình vuông (3x3x3m),
        Khung chữ nhật (6x3x3m)
        Hoặc hình tròn (8-16m)
- - - - Cần phải có đầy đủ các hạng mục: ao lắng thô, ao lắng tinh, ao gièo, ao nuôi, mương cấp nước, phụ trợ.
      - Tất cả các ao nuôi cần phải có rốn siphon ở giữa, được lót bạt toàn bộ và có mực nước tăng dần theo kích cỡ tôm.
      - Các ao đều có hệ thống sục khí đáy, máy quạt nước bố trí đối xứng tạo xoáy gom các chất thải vào hố siphon.
    - - Toàn bộ hệ thống ao cần phải được khử trùng bằng hoá chất (chlorine, iodine,...)
      - Ao lắng thô: nước cấp vào cần qua túi lọc thô để loại bỏ rác, các chất thải cỡ lớn.
      - Ao lắng tinh: nước được lấy vào ao từ ao lắng thô sau đó tiến hành diệt rong, ấu trùng hàu, hà bằng TCCA.
      - Ao gièo, ao nuôi: nước cấp vào ao nên lấy nước ở tầng mặt của ao lắng tinh, đảm bảo mực nước cho các ao từ 0,8 đến 1,2m.
  - - - Giai đoạn 1: 2000 - 4000 con/m²
      - Giai đoạn 2: 350 - 800 con/m²
      - Giai đoạn 3: 150 - 250 con/m²
- - - - Thức ăn phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng, độ tuổi của đối tượng nuôi.
      - Thức ăn không chứa chất cấm theo quy định của pháp luật, không sử dụng hormone và chất kích thích sinh trưởng trong quá trình nuôi, không sử dụng sản phẩm hết hạn, không rõ nhãn, không đảm bảo chất lượng,…
    - - Nước cấp vào ao nuôi phải được xử lí và kiểm soát các chỉ tiêu về an toàn thực phẩm.
      - Chất lượng nước nuôi phải thích hợp với loài thuỷ sản và không là mối nguy gây mất an toàn thực phẩm, an toàn dịch bệnh.
      - Định kì kiểm tra chất lượng nước ao nuôi về một số chỉ tiêu lí – hoá phù hợp với loài thuỷ sản và hình thức nuôi trồng.
    - - Thường xuyên theo dõi, kịp thời phát hiện dấu hiệu bị sốc, bị bệnh, nghi ngờ bị bệnh, các dấu hiệu bất thường khác trên thuỷ sản nuôi và thực hiện các biện pháp cần thiết để ngăn ngừa phát sinh dịch bệnh.
      - Thực hiện cách li, ngăn chặn sự lây lan dịch bệnh giữa các ao nuôi và từ ao nuôi ra bên ngoài.
      - Nếu thuỷ sản mắc bệnh thuộc Danh mục bệnh thuỷ sản phải công bố dịch thì phải báo cáo ngay cho các cơ quan có trách nhiệm nơi gần nhất.
      - Cơ sở nuôi sử dụng thuốc thú y thuỷ sản nằm trong danh mục thuốc được lưu hành theo phác đồ của cán bộ chuyên môn, không sử dụng thuốc trong danh mục cấm và phải tuân thủ thời gian ngừng sử dụng thuốc trước khi thu hoạch theo khuyến cáo của nhà sản xuất hoặc cơ quan quản lí.
  - - - Tài liệu được phê duyệt, cập nhật, phê duyệt lại khi cần và kiểm soát bởi người có thẩm quyền của cơ sở nuôi.
      - Hồ sơ ghi chép hàng ngày, lưu trữ ít nhất 24 tháng tính từ thời điểm thu hoạch.
    - - Quy trình truy xuất nguồn gốc được vận hành thử trước khi chính thức thực hiện
      - Có quy định xử lí, thu hồi sản phẩm không đảm bảo an toàn thực phẩm
  - - - Nẳm ở khu vực ít bị ảnh hưởng hoặc có nguy cơ thấp bởi các mối nguy gây mất an toàn thực phẩm.
      - Nằm ngoài phạm vi các khu bảo tồn quốc gia và quốc tế.
      - Nằm ngoài phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của khu bảo tồn đất ngập nước và khu bảo tồn biển.
      - Không nằm trong khu vực có rừng ngập mặn và hệ sinh thái biển, cửa sông bị phá.
      - Có đủ yêu cầu pháp lí về quyền sử dụng đất, mặt nước
    - - Phù hợp với yêu cầu sản xuất của môi trường trồng thủy sản và phù hợp.
      - Vật liệu dễ vệ sinh, không gây ô nhiễm môi trường, không gây mất an toàn thực phẩm.
      - Vận hành, bảo dưỡng, bảo quản theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
    - - Bờ ao được xây dựng bằng các vật liệu không gây ô nhiễm môi trường, không gây độc hại cho thuỷ sản nuôi, không rò rỉ nước.
      - Hệ thống nước cấp, nước thải riêng biệt.
      - Có nơi chứa và xử lí nước thải, bùn thải từ ao nuôi.
      - Có nơi chứa và xử lí nước thải, chất thải sinh hoạt nếu có người lao động ở tại cơ sở nuôi.
      - Khu vực chứa rác thải nguy hại riêng biệt với nơi chứa, xử lí thuỷ sản chết; tách biệt với khu nuôi trồng và không làm ảnh hưởng đến môi trường.
      - Khu vực chứa vật tư đầu vào theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất, đảm bảo không có sự xâm nhập của địch hại và tránh nhầm lẫn khi sử dụng.
      - Có sơ đồ chỉ dẫn khu nuôi thuỷ sản phù hợp với thực tế và có biển báo cho từng khu vực
      - Có các biện pháp đảm bảo ngăn ngừa địch hại và các vật nuôi khác xâm nhập vào cơ sở nuôi.
    - - Người quản lí có kiến thức về nuôi trồng thủy sản, được tập huấn thực hành nuôi trồng thủy sản.
      - Người lao động đủ 16 tuổi trở lên, được trang bị bảo hộ lao đông, đảm bảo điều kiện làm việc, được tập huấn về nuôi trồng thủy sản và về thực hành nuôi trồng thủy sản theo tiêu chuẩn VietGAP.
      - Đảm bảo yêu cầu về đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường, an toàn lao động và trách nhiệm xã hội.
  - - - Kn: là việc sử dụng tập hợp các loài vi khuẩn, tảo, nguyên sinh động vật và các hạt vật chất hữu cơ để cải thiện chất lượng nước, xử lí chất thải và hạn chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh.
      - Ưu và nhược điểm
        
        Ưu điểm:
        
        Có mức độ an toàn sinh học cao.
        
        Ngăn ngừa sự xâm nhập của mầm bệnh
        
        Cải thiện chất lượng nước, ít thay nước.
        
        Sử dụng làm thức ăn cho các đối tượng nuôi giúp giảm chi phí và nâng cao hiệu quả nuôi.
        
        Nhược điểm:
        
        Người nuôi phải có kiến thức, kinh nghiệm và liên tục theo dõi hàm lượng C, N để đưa ra các giải pháp điều chỉnh tỉ lệ hợp lí.
        
        Cần có sục khí liên tục làm gia tăng chi phí năng lượng.
      - Ứng dụng công nghệ BFT ở Việt Nam
        
        Được áp dụng ở các trại nuôi tôm thẻ chân trắng và cá rô phi thương phẩm do những đối tượng này có khả năng sử dụng các hạt floc làm thức ăn.
        
        Tôm thẻ chân trắng có tỉ lệ sống cao (từ 70 đến 90%), giảm khoảng 10% chi phí thức ăn, năng suất có thể tăng từ 50 đến 60% so với hệ thống nuôi truyền thống
    - - Bảo quản thủy sản
        
        Làm khô
        
        Ưu điểm: Đảm bảo giữ nguyên được mọi thành phần và mùi vị
        
        Nhược điểm: Tốn kém và ít phổ biến
        
        Kn: là pp làm giảm độ ẩm của sản phẩm thủy sản với mục đích bảo quản thủy sản trong thời gian dài
        
        Phương pháp ướp muối
        
        Ưu điểm: Được sử dụng lâu đời để bảo quản thủy sản và đem lại hiệu quả kinh tế cao
        
        Nhược điểm: Thời gian bảo quản ngắn
        
        Kn: là pp dùng độ mặn cao để ức chế sự phát triển của các loại vi khuẩn phân hủy
        
        Bảo quản lạnh
        
        Kn: là pp hạ nhiệt độ của thủy sản xuống thấp để ức chế hoạt động của vi sinh vật phân hủy
        
        Ưu điểm:
        
        Đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.
        
        Ngăn chặn thực phẩm bị hư hại do vi sinh vật phân hủy.
        
        Nhược điểm:
        
        Tốn kém do chi phí đầu tư kho lạnh.
        
        Không khử trùng được.
        
        Giảm độ tươi ngon.
      - Phương pháp chế
        biến thủy sản
        
        Chế biến tôm chua
        
        Nguyên lí: lên men vi khuẩn và thủy phân protein.
        
        Quy trình:
        
        Chuẩn bị và sơ chế nguyên liệu
        
        Phối trộn
        
        Đóng hộp, lên men
        
        Thành phẩm
        
        Chế biến fillet
        
        Kn: Là một trong những kĩ thuật sơ chế thông dụng nhằm tách phần cơ thịt từ phần ngực theo suốt chiều dài trên thân cá.
        
        Quy trình:
        
        Lựa chọn và sơ chế nguyên liệu
        
        Lọc tách cơ thịt
        
        Rửa và sửa miếng, loại xương dăm
        
        Phân loại
        
        Cấp đông
        
        Đóng gói
        
        Bảo quản
        
        Chế biến nước mắm truyền thống
        
        Là 1 pp chế biến thủy sản truyền thống có từ lâu đời
        
        Nguyên tắc: cá sau khi khai thác được ủ chượp, nhờ hệ enzyme protease có trong cá để thủy phân protein tạo ra nước mắm chứa các amino acid tự do
        
        Quy trình:
        
        Lựa chọn nguyên liệu
        
        Trộn cá với muối
        
        Ủ chượp
        
        Rút mắm, lọc
        
        Đóng chai
        
        Sản phẩm đóng hộp
        
        Kn: Là các sản phẩm chế biến sẵn và đóng trong hộp kín có khả năng chịu nhiệt, được thanh trùng hoặc tiệt trùng tuyệt đối nên có thời hạn sử dụng dài
        
        Quy trình:
        
        Lựa chọn nguyên liệu, rửa, cắt khúc.
        
        Ướp muối và gia vị
        
        Chế biến sơ bộ
        
        Vào hộp, bổ sung nước sốt
        
        Bài khí, ghép mí
        
        Thanh trùng, làm nguội, dán nhãn, bảo quản thành phẩm
      - Một số ứng dụng công nghệ cao
        trong bảo quản, chế biến thủy sản
        
        Công nghệ nước phân cực
        
        Ưu điểm: bảo quản lâu hơn, tươi hơn.
        
        Áp dụng ở các siêu thị, nhà hàng và các nhà máy chế biến thuỷ sản.
        
        Kn: Tạo ra ion nhờ quá trình điện phân nước có chứa muối ăn, có khả năng oxy hoá cao, diệt khuẩn tốt, không làm biến đổi chất lượng sản phẩm và rất an toàn cho người sử dụng.
        
        Ứng dụng công nghệ PU
        
        Dùng làm vật liệu cách nhiệt trong các kho lạnh ở các nhà máy chế biến, hầm chứa cá trên tàu cá để bảo quản thuỷ sản.
        
        Ưu điểm: giữ được độ tươi của thuỷ sản lâu hơn, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm.
        
        Kn: Là công nghệ tạo xốp cách nhiệt cao cấp.
        
        Ứng dụng công nghệ
        nano nitrogen
        
        Kn: Là sự kết hợp giữa máy tạo khí nitrogen và máy tạo bọt khí nitrogen siêu nhỏ, để loại bỏ oxygen, làm giảm hoạt động và phát triển của vi khuẩn hiếu khí, giúp thuỷ sản giữ được độ tươi.
        
        Dùng trên các thuyền khai thác cá ngừ và các đối tượng thuỷ sản khác.
        
        Ưu điểm: đông đá nhanh hơn, bảo quản được hơn một tháng đi biển mà chất lượng thuỷ sản không bị biến đổi.
        
        Ứng dụng công nghệ
        cao sản xuất surimi.
        
        Quy trình:
        
        Lựa chọn nguyên liệu
        
        Xử lí: rửa cồn, rửa dung dịch muối, rửa nước
        
        Tách thịt, xay
        
        Tác nước
        
        Phối trộn
        
        Định hình
        
        Cấp đông
        
        Sản phẩm surimi.
        
        Các enzyme xúc tác được bổ sung vào trong quá trình chế biến để hình thành liên kết ngang, tăng cường khả năng tạo gel khiến cho sản phẩm có kết cấu đặc biệt và hấp dẫn.
    - - Ưu và nhược điểm
        
        Ưu:
        
        Kiểm soát hoàn toàn chất lượng nước vào và ra
        
        Tăng hàm lượng oxygen và tạo dòng chảy kích thích cá lớn nhanh
        
        Nhược:
        
        Chi phí đầu tư lớn
        
        Tiêu hao nhiều năng lượng
        
        Đòi hỏi trình độ kĩ thuật cao để vận hành
      - Thành phần và
        nguyên lí hoạt động
        
        d. Công nghệ quản lí thức ăn
        
        Các cảm biến để nhận biết tình trạng đói của động vật thuỷ sản và tính toán lượng thức ăn phù hợp, chia nhỏ lượng thức ăn để tránh dư thừa, giảm ô nhiễm nước, hạn chế thất thoát dinh dưỡng và giảm chi phí lao động.
        
        Ưu điểm: tối ưu hoá khả năng tiêu hoá, tăng hấp thu các chất dinh dưỡng, từ đó giảm chi phí sản xuất và tăng hiệu quả nuôi.
        
        e.Công nghệ quan trắc và cảnh báo môi trường
        
        Xây dựng thông qua sự kết nối Internet của máy tính và công nghệ tự động hoá.
        
        Các chỉ tiêu môi trường, hoạt động động vật thuỷ sản được tự động quan trắc.
        
        b. Công nghệ lọc sinh học
        
        Loại bỏ các chất thải trong nước ở dạng hoà tan.
        
        Thiết kế bể chứa giá thể (hạt nhựa, xốp,...) tạo bề mặt cho vi sinh vật hiếu khí bám trên đó và sinh sống
        
        c.Công nghệ nano oxygen
        
        Tạo ra những hạt oxygen siêu nhỏ (cỡ nano) và ozone (O3) giúp tăng khả năng hoà tan oxygen trong nước (có thể đạt đến nồng độ từ 20 đến 30 mg/L) và tiêu diệt mầm bệnh.
        
        Ưu điểm: Tăng mật độ cá thả, rút ngắn từ 10 đến 30 % thời gian nuôi.
        
        a.Công nghệ lọc cơ học
        
        Lọc thô: gom và loại bỏ các chất thải rắn có kích thước lớn ngay sau bể nuôi. Lọc thô có hạn chế là nhanh bị đầy, tắc nên thường xuyên phải vệ sinh
        
        Lọc qua trống lọc: gom các chất thải rắn có kích thước nhỏ, ít bị tắc nên có thể vận hành trong thời gian dài đồng thời cũng có khả năng bổ sung oxygen vào trong nước.
      - Kh: là hệ thống nuôi trồng đó nước thải từ bể nuôi được xử lí để tái sử dụng thông qua hệ thống bơm, lọc tuần hoàn
      - Ứng dụng công nghệ nuôi
        thủy sản tuần hoàn ở Việt Nam
        
        Áp dụng với những đối tượng có giá trị kinh tế cao hoặc ở những giai đoạn nhất định.
        
        Sử dụng phổ biến trong các trại sản xuất giống cá biển, tôm giống và nuôi cá cảnh.