Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

gs 1,2,3, hoofdstuk 3, het probleem met het feodale stelsel, Ötzi - Coggle…

- - - - na jagers en boeren begon de TIJD VAN GRIEKEN EN ROMIJNen in 3000 VC
        
        in 800 VC namen grieken het alfabet over ontworpen door de Feniciërs in 1000 VC wat bij grieken uitbloedde tot ons alfabet
        
        ze leefde in onafhankelijke stadstaten met goeie economie wat tot overpopulatie zorgde
        
        als oplossing trokken vele met boot naar de middellandse zee en zo ontstond BV Athene
        
        rond 500 VC brak de bouwstijl, kunst en wetenschappen van de klassieke oudheid door
        
        Griekse tempels hadden zuilen, enorme beelden van goden en frontons versierd met beeldhouwkunst van goden
        
        er ontstond een rassenleer tegen barbaren
        
        toch hadden Griekse stadstaten nog oorlog met elkaar zo nu en dan tot onderwerping van Macadonië
        
        Alex de grote van Macadonie veroverde ook Egyptische en Perzische delen voor Griekse rijk wat na zijn dood uiteen viel
    - - verschillende Griekse stadstaten hebben vele regeringsmethodes tekent zoals:
        
        monarchie: staat met een erfelijke koning las systeem
        
        asristcratie: rijke families (adel) hadden aanzien en kregen zo de macht in handen
        
        oligarchie: afstemming van aristocratie, regering kwam niet specifiek uit rijke families of adel maar de beste en sterkste mensen
        
        tirannie: als een edelman met geweld de macht greep en volk gebruikte om de edelen te shushen
        
        democratie: een volksraad met ambachtsliederen en handelaren die inspraak wouden hebben vertegenwoordigde de inwoners van de stad en besliste over wetten
        
        slaven, vrouwen of immigranten mochten niet meebeslissen bij deze vergaderingen (bij de directe democratie)
    - - Revolutionair was dat Griekse denkers zo rationeel mogelijk probeerde te denken, zij geloofde niet zij gebruikte hun verstand
        
        hieruit werden filosofen nieuwsgierig en verklaarde mensen alles, BV koorts was niet straf van god maar teken van overvloed aan bloed
  - - - Rme begon als een van de stadstaten gesticht door Romulus en werd Ron 350 uitgebreid en in 400 VC hadden ze Italie veroverd
        
        na vele oorlogen kwamen ze helemaal tot de sahara met zuid en west europa en noord Afrika en west Azië onder de riem
      - begon als een republiek zonder vorst met gekozen bestuurders en legeraanvoerders die onder het senaat stonden (vergadering tussen rijke families)
        
        door enorme succes van het leger werden legeraanvoerders te machtig en ontstonden er vele burgeroorlogen in het rijk
        
        dit eindigde met dat Julius ceasar dictator voor het leven word in het romeinse rijk, dagen na bekroning werd hij vermoord
        
        Octavius wist de chaos te dimmen in het rijk en werd keizer Augustus en werd vereerd als god
      - na instelling van keizerrijk was er lang welvaart en waren er vele maatregelingen en bevorderingen van welvaart zoals:
        
        veel bescherming van het rijk en geuverneurs werden op verdeelde provincies van het rijk gezet om orde te scheppen
        
        overal waar romeinse kwamen legde ze wegen die naar Rome zouden leiden
        
        rome had een multiculturele samenleving in etnischiteit en geloof wat het aantrekkelijk maakte
        
        als ze iets veroverde wat er godsdienstige tolerantie, je mocht geloven wat je wou als je tijdens het bidden ook voor de keizer in rome even wou bidden
        
        de landbouwstedelijke samenleving met goede geldeconomie bloeide en stichtte economische centra zoals Londen en Parijs
    - - de Grieks-romeinse cultuur had enorm veel inspiratie genomen van de Griekse culturen zoals bouwkunst en schrift
      - overal waar de Romeinen kwamen bouwde ze bruggen wegen en tempels in hun stijl (romanisering)
        
        mannen die woonde in delen van veroverd rijk gingen het leger in en lokale belangrijke mensen begonnen zich als Romeinen te gedragen en waren er trots op
  - - - monotheism kwam geleidelijk en begon polytheïstisch
      - Tenach het verhaalmoves Mozes die slaven naar beloofde land helpt
      - komen samen om te bidden in de synagogen
      - belangerijk in 66 NC ontstond er een enorme rassenleer tegenover joden vanwege dat zij opstand begonnen om romeinse rijk te overgooiend
        
        dit was omdat stad Judea wat overnomen was door het rijk ooit een joodse stad zou geweest zijn en de joden wouden hun rijk terug en zij geloofde dat de messias hun zou helpen
    - - na de dood van Jezus verzonnen de joodse apostelen dat je als je gedoopt was je een christen zou worden en scheidde jodendom officieel van christendom door Paulus
      - Paulus ging ook rond om mensen te bekeren met het verhaal over een goed uitzicht over het leven in het hiernamaals
    - - romeinse bestuur maakt zich zorgen om ongehoorzame christenen en joden
        
        ze zouden niet bidden naar de keizer
        
        ze verheerlijkte de armoede en wezen sukzueel geluk zo veel mogelijk af
        
        dit leidde tot verbod van christendom en soms ook onthoofding van christenen die wilden sterren voor hun geloof
      - uiteindelijk in 313 maakt keizer Constantijn het staatsgodsdienst en later in 392 werd elke andere godsdienst verboden
        
        tempels moesten vertrekken en er kwamen kerken voor in de plaats
        
        er worden vergaderingen over de geloofsleer gehouden en deze evangeliën komen in het nieuwe testament te staan
  - - - verspreid over europa waren er vele Germaanse volken waar grieken op neer keken zoals BV de Galliërs ten westen
        
        krijgshelderen en hun familie vormde de elites en zij vochten volk tegen volk vaak
        
        zij wouden de welvaart van het romeinse rijk
    - - 90 km ten oosten van de rijn waren Romeinen begonnen met bouw van een stad
        
        ergens rond 9 NC gaven de Germanen een bezoekje hier en sneuvelde een enorm aantal romeinse soldaten die op de gruwelijkste manieren gedood werden
        
        het romeinse rijk dacht tot toen onverwoestbaar te zijn dus dit was zeer schokend en balengerijk en ze verwoestte de stad
      - romeins-germaanse volken vormde bondjes met de germanen zoals BV de Bataven dei mochten gaan wonen in Nederland
        
        hier ontstond een romeinse germaanse mengcultuur: ze leerde soms latijn schrift en voerde handel met romeins geld
    - - rond 300 brak het Romeinse rijk in totale chaos uit
        
        veel epidemien zorgde voor enorme daling in populatie ook door de epidemie viel de handel stil
        
        legeraanvoerders werden tot keizer geroepen en zij bestreden elkaar wat voor de dood van 25 keizers zorgde binnen 50 jaar
        
        romeinse bestuur kon niet meer voor de bescherming van het volk zorgen
        
        zo werd het romeinse rijk gesplits in west (Rome) en oost (Constantinopel)
      - hierna werd beschermen van het rijk moelijker en werden onbet ouwbare germanen voor hulp gevraagdr
        
        dit leidde tot een germaans volk de goten die Rome blunderde en volksverhuizing maakte binnen rome
        
        er werd een germaans ekoning uitgeroepen en west-romeinse rijk was officieel weloe
- - - - Pre-Historie = tijd voor er officieel schrift was waardoor terugtraceren mogelijk word
        
        IPV met schrift de historie te bestuderen word door ARCHEOLOGIE dingen zoals wapens, kledij, muurschilderingen, fossielen gebestudeert
        
        we weten zo meer hoe ze leefde maar niet hoe ze dachten en wat ze geloofden
      - offerwijl tijd van jagers en boeren, eindigde bij uitvinding van schrift in 3000 VC
    - - mensen waren ooit apen die rechtop liepen
        
        ze gebruikte ook vuur en aten gebakken vlees en bewerkte plante
        
        hieruit ontstond de denkende mens 200.000 jaar geleden in Oost-Afrika waarna het snel verspreide naar Azië, Australië en Amerika
        
        neandertalers (een andere mensensoort) stierf uit IPV de mens
    - - gender inequality, vrouwen stonden onder Mańe
        
        vrouwen werd zwanger en gaven borstvoeding dus zij verzamelden vooral
        
        mannen hadden meer spierkracht en konden vrijer zijn dus zoorgde zij voor eten
      - ze waren nomaden en hadden geen vaste woonplek, zodra er niks meer de vinden was op een plek vertrokken ze
        
        hierdoor ontworpen ze uiteindelijk vele handige tools met de dingen die ze hadden, naaide kledij, maakt visneten en wapens
    - - deze mensen uitte zich ook met kunst die we over de jaren gevonden hebben
        
        in Spanje werden veel muurschilderingen gevonden
        
        vele vrouwenbeeldjes met foking sappig dikke tietjes werden gevonden overal in europa
        
        de tovenaar is een half mens half dier dat geschilderd werd, dit word als de god van de jacht gezien
  - - - 9000 VC werd landbouw ontdekt, met vegen gerst verbouwde boeren en maakt bv brood
        
        dit was een revolutie en begon in de vruchtbare maan ten oosten van middellandse zee
      - 8000 VC word veeteelt ontdekt met geiten schapen varkens en koetjes
    - - de landbouwrevolutie
        
        door de vorige ijstijd was er in de zomer en winter ideaal klimaat voor groei
        
        in europa begonnen ze kritisch te zijn over de gewassen die ze het beste gebruikte voor beter resultaat en wanneer best werkte
      - (dieren) van landbouwrevolutie
        
        er werden dieren getemd maar ook veel op uitsterven gezet door het jagen,
        
        deze beesten werden zo ook gefokt zoals de planten waardoor snel veel vlees en leer geproduceerd werd
        
        rond 500 werden dieren ook gebruikt voor landbouw zelf zoals ploegen trekkende ossen
    - - landbouwsamenleving = mensen begonnen in dorpen te wonen in huizen en verbouwde, werkte en werden zelfvoorzienend
        
        boeren met veel rijkdommen hadden macht en aanzien en kregen privileges in het dorp, armen werden slaaf van deze adel
        
        mensen werden begraven met monumenten als gedenktekens en grafgiften voor in het hiernamaals
        
        de mens geloofde toen samen in natuurgoden zoals de Egyptenaren en vierde deze met rituelen, feestdagen of offers
  - - - er ontstonden grote dorpen van 10K inwoner al waren dit alsnog geen steden
      - na imigratie van de Soemeriërs uit het zuiden begonnen zij de eerste stad in Irak in Mesopotamië
        
        maakte bestuursgebouwen pakhuizen tempels aan dorpen vast
      - steden zoals Uruk had 50K en bij de Nijl in Egypte ontstonden steden, ze hadden de smaak te pakken
    - - er was een overschot aan boeren wat zorgde voor een vermindering in de landbouwsteden
      - ook ontstond er een leidinggevende ELITE groep die dijken dammen en kanalen organiseerde en alles onder ogen hield
      - *mensen gingen specialiseren
        
        iedereen had 1 taak en deed of maakte dat 1e ding voor efficiëntie en winst
        
        dit en gespecialiseerde in handel zorgde voor dat steden afhankelijk waren van elkaar en hun handel
        
        eiland Dilmu stond hier in het midden van, hier werd geïmporteerd verkocht en dan geëxporteerd
    - - de chirurgie was overduidelijk verdeeld
        
        een vorst, de leider (farao)
        
        dit was ook de opperpriester en nauw met god en priesters
        
        adviesraad en belangerijke rijke mensen waar de vorst rekening mee hield
        
        .
        
        onderdanen, gehoorzaam de regering
        
        slaven en boeren als allerlaagst moesten oogst als belasting betalen waarmee de vorst de miltaire, priester voedde
    - - Soemeriërs ontworpen cultureel zelf veel dingen
        
        technieken zoals het wiel en strijdwagen werden ontworpen
        
        wapens en beelden werden van brons gemaakt
        
        qua godsdienst hadden ze honderden goden met eigen identiteit
        
        deze werden allemaal verklaart met mythes
        
        allerbelangerijkst was het schrift wat ze rond 3000 VC verzonnen wat gekrast werd in klei (spijkerschrift)
        
        vandaar dat we dit allemaal weten
        
        Egyptenaren verzonnen later hyrogliefen met pictogrammen
- - - - unlike het christendom werd het geloof meteen de godsdienst van heersers en staten
      - veel gemeenschappen met het christendom
    - - in 622 zou mohammed uit meka verbannen worden en het begin va jaartellling stellen
        
        in medine stichten hij de eerste islamitische staaten veroverde hij meka
  - - - er ontstaat in 650 een burgeroorlog over de kalief Ali die in 661 zou sterven
        
        hierna nam familie omajja de macht die het kalifaat erfelijk maakten waar sjiieten (volgers van Ali) niet blij mee zijn
      - na noord-afrika verovert te hebben steken ze over naar europa waar ze spanje en portugal vatten
        
        dit was ten dank van meerdere dingen
        
        er heersde in het perzische rijk een pestepidemie
        
        de arabiers vonden een opening en konden als nomaden snel verplaatsen en ze streden voor hun godsdienst leven of dood
        
        mensen die hier bekeerd werden hielpen met de verovering van spanje
  - - - een nakomeling van hem maakt zichzelf kalief in 929
- - - - de romeinse regering kon niemand meer beschermen en het rijk wet geblunderddoor rovers en germanen
      - ook was er veel oorlog tussen romeinen en germanen wat het rijk to brokstukken liet vallen
      - militaire en ambtenaren konden niet meer betaalt worden
  - - - deze boeren moesten hard werken van de overheid vanwegen enorme economische crisis
    - - hier geeft de grootlanbezitter hun bescherming in ruil voor deel van hun oogst en wisnt (horigen)
  - - - horigen moesten deel van de oogst inleveren
      - voor malen moesten ze de molen van de heer gebruken en hem daarvoor betalen
      - mensen noesten herendiensten doen voor de heer als timmerman, smid of de heer's land bewerken
- - - - een daarvan was van clovis die vanaf 481 zijn gebied uitbereiden door andere germaanse leiders te vermoorden en had bij zijn dood grotendeels frankrijk en belgie van het merovingische rijk wat verdeeld werd over het rijk
      - deze heerste over oud romeinse plekken waardoor zij hun cultuur half overnamen
        
        bv. noemde zij bij veel grond hertogen en grafen aan om belasting te innen en recht te spreken net als de overgebleven van het klassieke rijk
        
        Clovis liet gewoonterecht in zijn land opschrijven (hield schadevergoeding voor diefstal, belediging etc. bij)
        
        hoe belangerijker de persoon hoe meer vergoeding, en kon je niet betalen werd je slaaf
  - - - hij veroverde nederland, duitsland, kroatie de pyrineeën en deels italie waarna hij de paus hem tot keizer liet rijken
      - hij was de eerste die europa vereenigde tot een samenstelling wat bij ervenis van zijn 3 kleinzonen na ervenis en dood van karel en zijn zoon lodewijk zou verdwijenen
    - - zij schafte regel van eerlijk erfenis uit waardoor de oudste zoon het rijk erfde
      - zij zou Karels rijk opnieuw bouwen maar beter, hij liet zichzelf keizere rijken wat traditie per generatie werd en veroverde land wat oud karolingisch was wat heel lang bleef bestaan
  - - - zij en de edelen werden beloond ---> er was een lyale band tussen deze mensen en de koning BV. Karel
        
        zo ontstond het feodale stelsel waarbij de koning gebied in de leen gaf aan vazallen die in ruil trouw bleven aan hun directe leenheer en hem trouw zouden dienen (leger?)
        
        ook hertogen en graven werden vazalen van de koning IPV diernaren van de overheid
- - - - in het bryzentaanse rijk wou de koning ook geestelijke macht hebben en zo moest alles in de kerk volgens justinianus zijn wil en hij berkoonde de patriarch van constantinopel
      - in het westen waren de plekken verdeeld, geestelijke macht was van de paus en de koningen en keizer hadden wereldlijke macht (tweezwaardenleer)
        
        do splitten op in de rooms katholieke kerk (O) en de orthodoxen kerk (B)
        
        monniken en nonnen van deze kant volgde regels van Benedictus, niet klooster verlaten, gehoorzamen aan de hoofd van de klooster en bidden volgens schema
  - - - dit schoot niet op en in 754 was er zelf grote opstand toen een missionaris vermoord werd met zijn mannen
      - uiteindelijk lukte dit na dat incident, dit kwam mede door karel
        
        missionarisen wouden geweldloos het geloof verspreiden
        
        maar karel begreep dat geweld en forceren het best werkte, hij voerde veel oorlog en gevangen bekeerde
  - - - om dit proces makkelijker te maken probeerde ze het christendom en heidense geloof te samensmelten (godenverering en waarzegging was verboden maar reuzen en elfen mochten)
        
        dit proces begon al bij constantijn die de geboorte van christus op de geboortedag van de zonnegod liet vieren en hem ermee vergelijkte
        
        pasen (het opstaan uit de dood van jezus) werd op de dag van germaanslentefeest gevierd
        
        de meerder goden van het heidense geloof leefde verder in heiligen zoasl BV Maria die vruchtbaarheidsgoden voorstelde
        
        voorwerpen die geluk of ongeluk brachten werden relikwien genoemd