Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
KONSTITUZIO-ZUZENBIDE KONPARATUAREN ERABILERA UGARIAK, ., Aiert Agirre…
KONSTITUZIO-ZUZENBIDE KONPARATUAREN ERABILERA UGARIAK
Kontuan izan behar da testuingurua
Gauza bat deskribitzea ez da nahikoa, bere funtzionamendu egokia bilatzen du
Orokorrean kanpoko arauak hertsadura gabe onartzen dira
Globalizazioaren ondorioz, nazioarteko zuzenbideko gero eta gauza gehiago konstituzioetan sartzen dira
SARRERA
Konstituzio-zuzenbide konparatuak, Nazioarteko Giza Eskubideen Zuzenbidearekin eta Zuzenbide Komunitarioarekin lehiatzen du.
Konstituzio-zuzenbide konparatua libre eta inkondizianotuagoa da (eragile juridikoarentzat.
Lotura handiagoa du, "auctoritas"-arekin (morala), "imperium"-arekin (botere gorena) baino
Zuzenbidea beti egongo da mugimenduan
Zuzenbidea garatzeko ezibestekoa da transplante edo aldaketak ematea, gaur egun globalizazioak bultzatuak: nazioarteko salerosketak, koloniazizazio prosezuak...
Scheppelek dioen bezala, dokumentuen zatiak hartu behar dira eta hauek errotu behar dira lurralde konstituzional berezian. Jatorri bera izan arren bere "adarrak" ezberdinak izango dira eta zaintza txar baten ondorioz hil egingo da
SAILKAPENAK
Gobernu motak sailkatzeaz arduratzen da. Aristoteles har genezake aintzindari gisa.
Federalismoa agertzean, estatu formak, eremu konstituzionaleko boterearekiko duten harremanaren arabera egingo da.
Antolakuntza forma parlamentario edo presidentzialistak
Estatuaren egitura federal edo unitarioa
Beti izango dira salbuespenak
Pictet eta Melin-Soucramanien-ek presidentsialismo eta parlamentarismoaren arteko sistema mistoak identifikatu zituzten
Austria, Finlandia, Irlanda
Salbuespen hauen hartean ezin da "homogeneotasun" edo berdintasun bat bilatu
ENPIRIKOTIK NORMATIBORANTZ
Zuzenbide konstituzionala anistasunetik ulertu behar dugu
Juridikoa
Sozio-politikoa
Zuzenbide konstituzionalaren oinarria ekintzetan dago
Grimke (XIX)
Gobernua badenaren eta izan behar duenaren zientziaz gain, egin dezakeenarena ere bada
Boterea sistema zabal batean bananduta egon behar da
Konrad Hesse
Batuen askatasunak besteen aurka egitea mehatxatzen du
Zucca
Zerrendetan, gutunetan edo eskubideen deklarazioetan, oinarrizko eskubideen arauen antzeko zerrendak daude.
Balkin
Konstituzioa ez da tresna perfektu bat eta beraz beti egongo da aldatu eta berrizteko beharrarekin
TESTUINGURUAREN BABESA
Noberto Bobbio
Arauaz gain bere testuinguruari erreparatu behar diogu
Vicki Jackson
Sistemei arreta eskaini behar zaie, beren testuinguruan jardunez
Mark Tushnet
Konstituzio-zuzenbidea sakon errotuta dago nazio bakoitzaren testuinguru instituzional, doktrinal, sozial eta kulturaletan, eta, ziurrenik, erratu egingo gara doktrina edo erakunde espezifikoren batean pentsatzen saiatzen bagara.
HegoAmerikako Iraultza
Iraultza bat baino gehiago emantzipazio prosezu bat izan zen; iraultza baten antzeko ondorioekin,
XIX-XX
Zientzia historikoak landu dira
Marbury eta Madison
Ebazpen judiziala
Ebazpenak bereizketa garbi bat egin zuen, zuzenbidearen eta politikaren artean
Ginsburg eta Dixon
Instituzio konstituzional asko daude, eskubideak erabili eta egiten dituztenak. Hauek ere, aztertu beharko litezke.
Epp
Mobilizazio juridikorako laguntza-egitura zabaltzearen mende daude eskubideak.
Aparatu judizialak hartzaile ezberdinak izango ditu
Elite jakitunak, publiko orokorra, unibertsitateak...
Baina izan dira kasuak ere zuzenbide konstituzionalean, non ez zaion testuinguruari erreparatu
Piña
De Vergottini
FUNTZIONALISMOA
Instituzioaren fisiologia aztertzen du
Posner eta Vermeule
Batzuetan instituzioek bizitza propioa dute, ematen zaien eremutik kanpo
Neustadt
AEBtako bulego presidentzialaren dinamikari erreparatu behar diogu, ez normatiba
Bipolaritatea
Botaketa printzipista
Botaketa estrategikoa
ESPRESIBISMOA
Paradigma formalista orotatik urruntzen da, eta eremu kultural batean barneratzen da, non balorazioa nagusituko den, balioak baitira mundu naturalaren eta mundu kulturalaren arteko elementu diferenteak.
Alemania 1949
Bonner Grund-gesetz
Sudafrika 1993-96
Post-apartheid
AUTORITATE-ARGUDIOAREN TENTAZIO JASANEZINA
Autoreen doktrina eta epaitegien jurisprudentziak interpreteak jada dituen jarrerak indartzeko balio dute
Ez da bilatzen beste sistema batzuk edo hauen oinarriak ezagutzea, beraz, alderaketa pobreagoak izango dira.
Erraztasuna eskaintzen du
Erabaki bat ematen da egitzat hartzen delako, "beti izan da horrela"
Estatu erkideen artean asko ematen da
Kelsen
Hau ez dago gaizki, baina ezin da beti erabili; sistema presidentzialistan ahal dena, Parlamentarismoan ezin da, eta alderantziz.
IMPOSIZIOA
Gatazka armatu baten ondorioz, garaileak bere eredu konstituzionala inposa dezake eta inposa ohi du
Japonia, 1946
AEBk Iran eta Afganistanen
Moskuk ere, SESBko estatu sateliteen erakundeak diseinatu zituen
IRAUNKORTASUNA
Testu kostituzional batzuek, luzaroan irauten dute (Filipinak, 1787) eta beste batzuk egin eta gutxira desagertzen dira.
Baldintzatzaileak
Espezifikotasuna
Xehetasun maila
Inklusioa
Enpresa konstituzionalaren parte-hartze maila
Malgutasuna
Denboran zehar ematen diren egoera berrietara egokitzeko gaitasuna
BARNEKO ETA NAZIOARTEKO AGINDUEN ARTIKULAZIOA
Konstituzio Zuzenbidea gero eta gehiago arduratu behar da bere nahitaezko eta jarduteko eremuaren eta Nazioarteko Zuzenbidearen arteko harremanez, dela Giza Eskubideen Nazioarteko Zuzenbideari dagokionez, dela Erkidegoko Zuzenbideari dagokionez.
Duela gutxiraino hauek hartean ez zegoen inolako harremanik.
Tushnet
Nazioarteko giza eskubideetan interesa duten ikertzaileek gero eta arreta handiagoa jarri dute etxeko zuzenbide konstituzionalean, eta zuzenbide konstituzionaleko ikertzaileek, nazioarteko giza eskubideen ikerketetan oinarritzen dira.
ONDORIOAK
Erabilera ugari
Alderatuz garatzen da zuzenbidea
Globalizazio juridikoa
Hegoafrikako 1996ko konstituzioa: "un tribunal o foro al interpretar la declaración de derechos puede considerar al derecho extranjero"
Benjamin Berger
British North America Act; 1867
Partikularista, lokalista eta politikoa
Charter of Fundamental Rights and Freedoms; 1982
Unibertsalista, metafisiko eta juridikoa
Egon daiteke Teoria Konstituzionala, Zuzenbide Konstituzional Konparatu gabe?
.
Aiert Agirre Bengoetxea