Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
โรคพิษสุนัขบ้า Rabies virus - Coggle Diagram
โรคพิษสุนัขบ้า Rabies virus
พยาธิสภาพ
เมื่อถูกสัตว์กัดหรือหายใจเอาละอองน้ำลายที่มีไวรัส ไวรัสจะเริ่มแบ่งตัวในเซลล์กล้ามเนื้อลามเข้าไปในเส้นประสาทที่มาเลี้ยงกล้ามเนื้อ แบ่งตัวและกระจายไปตาม axons หลังจาก CNS infections ไวรัสแพร่กระจายไปที่อวัยวะอื่น ๆ เช่น ต่อมน้ำลาย ต่อมหมวกไต และหัวใจ
สาเหตุปัจจัยที่ก่อให้เกิดโรค
เกิดจากเชื้อไวรัสพิษสุนัขบ้า Rabies virus เป็นโรคติดต่อจากสัตว์เลือดอุ่นโดยเฉพาะสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ติดต่อมาสู่คนโดยถูกสัตว์ที่มีเชื้อพิษสุนัขบ้ากัด ข่วน หรือเลีย บริเวณที่มีบาดแผล รอยข่วน หรือน้ำลายของสัตว์ที่มีเชื้อพิษสุนัขบ้าเข้าตา ปาก จมูก
อาการและอาการแสดง
-ปรากฏอาการทางระบบประสาท เช่น เห็นภาพหลอน กระวนกระวาย ซึ่งจะเกิดขึ้นบ่อยเมื่อถูกกระตุ้ยจากสิ่งเร้า มีอาการกลัวน้ำ (Hydrophobia) และกลัวลม (Aerophobia) มีอาการปวดประสาทหรือกล้ามเนื้ออ่อนแรง มีอาการชักและการเคลื่อนไหวผิดปกติ
-ระยะสุดท้าย จะมีอาการหมดสติและเสียชีวิตจากระบบหายใจและไหลเวียนโลหิตล้มเหลว และหัวใจเต้นผิดจังหวะ ภายใน 1-3 วัน หลังมีอาการไม่รู้สึกตัว
-อาการนำของโรค จะมีอาการที่ไม่จำเพาะ เช่น มีไข้ต่ำ ๆ อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร อาจมีอาการกระสับกระส่าย ลุกลี้ลุกลน
การวินิจฉัยของโรค
ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ RT-PCR เป็นการตรวจหาเชื้อไวรัส จากน้ำลาย น้ำไขสันหลัง หรือเนื้อเยื่ออื่น ๆ จากผู้ป่วย
ผลการตรวจพิเศษ Direct fluorescent antibody เป็นการตัดชิ้นเนื้อผิวหนังบริเวณคอ แล้วนำมาตรวจหาเชื้อไวรัส กรณีผู้ป่วยเสียชีวิตแล้ว เมื่อนำศพไปผ่าพิศุจน์จะพบลักษณะของเซลล์ประสาทที่มีความจำเพาะกับโรคนี้มาก ที่เรียกว่า Negri bodies อยู่ภายในเซลล์
การซักประวัติ ประวัติการสัมผัสสุนัข แมว หรือสัตว์จำพวกนี้โดยจะใช้แบบฟอร์มในการซักประวัติผู้สัมผัสโรคพิษสุนัขบ้า ระดับความเสี่ยงต่อการติดเชื้อโรคพิษสุนัขบ้า จะแบ่งตามลักษณะการสัมผัส
การรักษา
HDCV หรือ PCECV 0.1 มิลลิลิตร/จุด
HDCV หรือ PCECV 1 มิลลิลิตร/เข็ม หรือฉีด PVRV 0.5 มิลลิลิตร/เข็ม
HDCV หรือ PCECV 0.2 มิลลิลิตร/จุด หรือฉีด PVRV 0.1 มิลลิลิตร/จุด
การพยาบาลที่สำคัญ
ควรแยกผู้ป่วยโรคพิษสุนัขบ้าออกจากสิ่งเร้าต่าง ๆ
ผู้ที่คอยดูแลผู้ป่วยควรใส่เสื้อผ้าอย่างมิดชิด
หากมีอาการกลัวน้ำ กลัวลม กดูแลรักษาไปตามอาการ เช่น ให้ยานอนหลับ ยาแก้ซัก ให้สารอาหารแบบน้ำเข้าทางหลอดเลือด และติดตามดูอาการ
การฉีดยาป้องกันบาดทะยัก
การรักษาบาดแผลตามลักษณะของแผลที่ถูกสัตว์กัด ใส่ยาฆ่าเชื้อ ปิดแผลด้วยผ้าก๊อซ และอาจไม่เย็บแผลที่สัตว์กัดทันที
การฉีดยาป้องกันแก่ผู้สัมผัสโรคพิษสุนัขบ้า