Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
NOKTALAMA İŞARETLERİ - Coggle Diagram
NOKTALAMA İŞARETLERİ
NOKTA (.)
Bazı kısaltmaların sonuna konur.
Cümlenin sonuna konur.
Sayılardan sonra, sıra bildirmek için “-ıncı, -inci” ekinin yerine konur.
Bir yazının maddelerini gösteren rakam veya harflerden sonra konur.
Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur.
Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur.
Bibliyografik künyelerin sonuna konur.
Dört ve dörtten çok rakamlı sayılar sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak yazılır ve araya nokta konur.
Matematikte çarpma işareti yerine kullanılır.
İKİ NOKTA (:)
Edebî eserlerdeki karşılıklı konuşmalarda, konuşan kişinin adından sonra konur.
Doğrudan yapılan aktarmalarda, aktarılan söz ya da yazıdan önce konur.
Kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlenin sonuna konur.
Genel Ağ (internet) adreslerinde kullanılır.
Kendisinden sonra örnek verilecek cümlenin sonuna konur.
Matematikte bölme işareti olarak kullanılır.
VİRGÜL (,)
Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur.
Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan ögeleri belirtmek için konur.
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konur.
Cümle içinde ara sözleri ve ara cümleleri ayırmak için kullanılır.
Tırnak içinde olmayan aktarma cümlelerinden sonra konur.
Konuşma çizgisinden önce konur.
Bir kelimenin kendisinden sonra gelen kelime veya kelime gruplarıyla yapı ve anlam bakımından bağlantısı olmadığını göstermek ve anlam karışıklığını önlemek için kullanılır.
Kendisinden sonraki cümleye bağlı olarak ret, kabul ve teşvik bildiren “hayır, yok, evet, peki, pekâlâ, tamam, olur, hayhay, başüstüne, öyle, haydi, elbette…” gibi kelimelerden sonra konur.
Hitap için kullanılan kelimelerden sonra konur.
Bibliyografik künyelerde yazar, eser, basımevi vb. maddelerden sonra konur.
NOKTALI VİRGÜL (;)
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur.
Cümleleri birbirine bağlayan “ama, fakat, lâkin, çünkü” gibi bağlaçlardan önce konabilir.
Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur.
ÜÇ NOKTA (…)
Kaba sayıldığı için veya bir başka nedenle açıklanmak istenmeyen kelime ve bölümlerin yerine konur.
Alıntılarda başta, ortada ve sonda alınmayan kelime veya bölümlerin yerine konur.
Tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur.
Sözün bir yerde kesilerek geri kalan bölümün okuyucunun hayal dünyasına bırakıldığını göstermek veya ifadeye güç katmak için konur.
Karşılıklı konuşmalarda, yeterli olmayan, eksik bırakılan cevaplarda kullanılır.
Ünlem ve seslenmelerde anlatımı pekiştirmek için konur.
SORU İŞARETİ (?)
Soru bildiren ancak soru eki veya sözü içermeyen cümlelerin sonuna konur.
Bilinmeyen, kesin olmayan veya şüpheyle karşılanan yer, tarih vb. durumlar için kullanılır.
Soru bildiren cümle veya sözlerin sonuna konur.
ÜNLEM İŞARETİ (!)
Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra konur.
Sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümlelerin sonuna konur.
TIRNAK İŞARETİ (” “)
Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözler tırnak içine alınır.
Cümle içerisinde kitapların ve yazıların adları ve başlıkları tırnak içine alınır.
Özel olarak belirtilmek istenen sözler tırnak içine alınır.
KESME İŞARETİ (‘)
Kişi adlarından sonra gelen saygı sözlerine getirilen ekleri ayırmak için konur.
Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için konur.
Özel isimlere getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır.
Sayılara getirilen ekleri ayırmak için konur.
Şiirde veya konuşma sırasında seslerin ölçü ve söyleyiş gereği düştüğünü göstermek için kesme işareti kullanılır.
Bir ek veya harften sonra gelen ekleri ayırmak için konur.
YAY AYRAÇ
(Parantez) ( )
Tiyatro eserlerinde ve senaryolarda konuşanın hareketlerini, durumunu açıklamak ve göstermek için kullanılır.
Alıntıların aktarıldığı eseri veya yazarı göstermek için kullanılır.
Cümlenin yapısıyla doğrudan doğruya ilgisi olmayan açıklamalar için kullanılır.
Yabancı sözcüklerin okunuşu yay ayraç içerisinde gösterilir.
Cümle içerisinde bir sözcüğün eş anlamlısı verildiğinde kullanılır.
KISA ÇİZGİ (-)
Ara sözleri ve ara cümleleri ayırmak için kullanılır.
Dil bilgisinde kökleri ve ekleri ayırmak için konur.
Satıra sığmayan sözcükler bölünürken satır sonuna konur.
EĞİK ÇİZGİ (/)
Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur.
Yan yana yazılması gereken durumlarda mısraların arasına konur.
Matematikte bölme işareti olarak kullanılır.