Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การตกเลือดหลังคลอด (postpartum hemorrhage) (PPH) - Coggle Diagram
การตกเลือดหลังคลอด
(postpartum hemorrhage) (PPH)
หมายถึง การที่มารดาหลังคลอดมีเลือดออกหลังการคลอดบุตรทางช่องคลอดแล้วในปริมาณที่มากกว่า 500 ccหรือในกรณีผ่าตัดคลอด เสียเลือดมากกว่า 1,000 cc เกิดขึ้นภายใน 24 ชั่วโมงแรกหลังคลอด เป็นสาเหตุการตายอันดับแรกของมารดาหลังคลอดทั่วโลก
สาเหตุ
การตกเลือดหลังคลอดในระยะแรก
เกิดภายใน 24 ชั่วโมงแรกหลังคลอด
การหดรัดตัวของมดลูกไม่ดี (Tone)
รกค้าง (Tissue)
ความผิดปกติของการแข็งตัวของเลือด (Thrombin)
หนทางคลอดฉีกขาด (Trauma)
การตกเลือดหลังคลอดในระยะหลัง
เกิดหลัง 24 ชั่วโมงไปจนถึง 6 สัปดาห์
เศษรกหรือเยื่อหุ้มเด็กค้างอาจเป็นเศษเนื้อรกหรือรกน้อยหรือเยื่อหุ้มทารกค้างในโพรงมดลูก
มดลูกเข้าอู่ช้า (sub involution)
ภาวะติดเชื้อในโพรงมดลูก
อาการและอาการแสดง
มีเลือดออกทางช่องคลอด
มดลูกหดรัดตัวไม่่ดี
ลักษณะน้ำคาวปลา การติดเชื้อในโพรงมดลูกน้ำคาวปลาจะมีกลิ่นเหม็น สีแดงคล้ำ หรือสีน้ำตาล
ปวดท้องน้อย กรณีมดลูกปลิ้นจะปวดท้องน้อยอย่างรุนแรง ปวดถ่วงในอุ้งเชิงกราน
พยาธิสรีรภาพ
การตกเลือดหลังคลอดอย่างรุนแรง จะทำให้ปริมาณเลือดในร่างกายลดลง เกิดภาวะ hypovolemia จะส่งผลกระทบต่่อการไหลเวียนของเลือดไปเลี้ยงไตลดลง ทำให้การขับปัสสาวะลดลง การขาดเลือดไปเลี้ยงไตเป็นเวลานานอาจทำให้เกิดภาวะไตลมเหลว หรือเกิดภาวะแทรกซ้อนจากการได้รับเลือดหรือสารน้ำ เช่น ปอดบวมน้ำ การให้เลือดผิดหมู่ เป็นต้น การเสียเลือดจำนวนมากเป็นเวลานาน เกิดภาวะโลหิตจาง อ่อนเพลีย ส่งผลกระทบต่อกลไกการต่อต้านเชื้อโรค ทำให้ติดเชื้อหลังคลอดได้ง่าย
การประเมินและการวินิจฉัย
การซักประวัติ
เพื่อค้นหาภาวะเสี่ยงต่่อการตกเลือดหลังคลอด เช่น การมีเลือดออกผิดปกติ มีภาวะโลหิตจาง ประวัติการตั้งครรภ์แฝด ทารกตัวโต การคลอดยาก การแท้ง การขูดมดลูก การผ่าตัดมดลูก
การตรวจร่างกาย
คาดคะเนปริมาณเลือดที่ออกทางช่่องคลอดหลังจากทารกคลอด
สังเกตอาการ อาการแสดงของการเสียเลือด เช่น ชีพจรเบาเร็ว เหงื่อออกตัวเย็น ใจสั่น
ประเมินการหดรัดตัวของมดลูก โดยคลำหน้าท้อง ประเมินการฉีกขาดช่องทางคลอด ตรวจดูความสมบูรณ์ของรก ตรวจในโพรงมดลูกเพื่อหาชิ้นส่วนของรกที่อาจค้างอยู่
แนวทางการรักษา
ขั้นตอนที่ 1 การประเมินและรักษาขั้นต้น
ขั้นตอนที่ 2 การดูแลรักษาตามสาเหตุหลัก
ดูแลตามสาเหตุของการตกเลือด
รกไม่่คลอด หรือ คลอดไม่หมด (Tissue) ล้วงรก , ขูดมดลูก กรณีที่รกคลอดไม่ครบ
การหดรัดตัวของมดลูกไม่ดี(Tone) นวดคลึงมดลูก , ให้ยากระตุ้นการหดรัดตัวมดลูก
ขั้นตอนที่ 3 กรณีไม่ตอบสนองต่อการรักษาเบื้องต้น
ใช้มาตรการลดการมีเลือดออกระหว่่างการส่งตัว,Control BP และการแข็งตัวของเลือด ,ควบคุมเลือดออกเฉพาะที่ (พิจารณาเลือกวิธีที่เหมาะสมที่สุด)
ขั้นตอนที่ 4 ภายหลังการตัดมดลูก เลือดยังออกไม่หยุด แนะนำทำ abdominal packin
การพยาบาล
ประเมินระดับความรู้้สึกตัว (Conscious)
บันทึกสัญญาณชีพ (Vital signs) ชีพจร การหายใจ ความดันโลหิต ทุก 15 นาที เป็นเวลา 1 ชั่วโมง ทุก 30 นาที จนกว่าจะอยู่ในระดับปกติ
งดน้ำและอาหารทางปาก (NPO)
จัดให้นอนราบ ไม่หนุนหมอน ตะแคงหน้าเพื่อให้ทางเดินหายใจโล่ง
ดูแลให้ออกซิเจน Nasal cannula 4-5 ลิตร/นาที
ให่้ความอบอุ่นแก่ร่างกาย (keep warm)
บันทึกปริมาณเลือดที่ออกทางช่องคลอด การขับถ่ายปัสสาวะ ปริมาณน้ำเข้า และขับออก บันทึกปริมาณปัสสาวะทุก 1 ชั่วโมง จนถ่าย ปัสสาวะปกติซึ่งไม่ควรนอยกว่า 30 cc./hr.