Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การคลอดไหล่ยาก - Coggle Diagram
การคลอดไหล่ยาก
-
การพยาบาล
-
- ประเมินเสียงหัวใจทารกอย่างต่อเนื่อง
- เตรียมเครื่องช่วยฟื้นคืนชีพของทารกให้พร้อมใช้เเละรายงานกุมารแพทย์
- ติดตามผลตรวจร่างกายทารก การช่วยเหลืออย่างรวดเร็วและส่งต่อทารกเพื่อให้ได้รับการดูแลรักษาที่เหมาะสม
- เฝ้าระวังและสังเกตอาการของภาวะมดลูกแตก มดลูกหดรัดตัวไม่คลาย กดเจ็บที่หน้าท้องมารดาอย่างรุนเเรง ตรวจพบ bandl’s ring เป็นต้น
-
การดูแลรักษา
ขั้นตอนการดูแลรักษาเพื่อแก้ปัญหาการคลอดไหล่ยาก สามารถสรุปเป็นตัวย่อเพื่อง่ายต่อการจำว่า HELPER โดยมีรายละเอียดของการกระทำดังนี้
H=Help
เมื่อสงสัยว่ามีการคลอดไหล่ยากให้รีบตามคนมาช่วยทันที โดยตามผู้มีประสบการณ์มากกว่า ผู้ที่ควรตามมาช่วยได้แก่
-
-
-
ข้อห้ามสำคัญ
ห้ามมารดาเบ่งคลอด เพราะยิ่งเบ่งจะยิ่งทำให้ไหล่หน้าของทารกเข้าไปอัดแน่นในบริเวณรอยต่อของกระดูกหัวเน่ามากยิ่งขึ้น
ห้ามให้ผู้ช่วยดันยอดมดลูกโดยเด็ดขาดเพราะการดันยอดมดลูกจะ ให้ไหล่หน้ายิ่งเข้าไปอัดแน่นในบริเวณรอยต่อของกระดูกหัวเน่ามากยิ่งขึ้น
-
-
P=Pressureหัตถการที่ทำเพิ่มเติมเมื่อใช้ McRoberts maneuver ร่วมกับการทำคลอดไหล่ด้วยวิธีทำคลอดไหล่ตามปกติแล้วไม่สำเร็จคือการทำ suprapubic pressure มีจุดประสงค์ 2 ประการคือ
- เพื่อลดขนาคของ bisacromial diameter ของไหล่ทารกทั้งสองข้าง
- เพื่อหมุนไหล่หน้าของทารกที่อัดแน่นภายในบริเวณรอยต่อของกระดูกหัวเหน่าให้หลุดออกมาอยู่ในแนวเอียงของอุ้งเชิงกรานซึ่งมีเส้นผ่นาศูนย์กลางมากกว่า
E=Enter Maneuver คือการทำหัตถการเพื่อแก้ไขการคลอดไหล่ยากที่มีการใส่มือเข้าไปในช่องคลอด ซึ่งมีวิธีการ 2 วิธีใหญ่ๆ คือ
- การทำคลอดแขนหลัง (delivery of the posterior arm)
การทำคลอดแขนหลังทำโดยผู้ทำคลอดเอามือใส่เข้าไปในช่องคลอดทางค้านหลังแล้วทำมือในลักษณะนิ้วมือจีบเข้าหทกัน (accoucheur's finger) เพื่อให้ใส่มือเข้าไปในมดลูกได้โดยมุ่งหวังที่จะไปสัมผัสกับช่วงล่างของแขนหลัง(posterior forearm) และมือของทารกถ้าแขนหลังของทารกงออยู่เมื่อมือของผู้ทำคลอดสัมผัสกับมือ (hand) แลพแขนช่วงล่าง(forearm) ของทารกได้โดยง่าย ให้ผู้ทำคลอดจับบริเวณข้อมือ (wrist) ของทารกแล้วดึงออกมาอย่างนุ่มนวลผ่านทางด้านหน้าของทารก
- การหมุนไหล่ทารกด้วยมือภายในช่องคลอด (internal rotational maneuver)
หัตถการทางเลือกสุดท้าย
หักกระดูกไหปลาร้าทารก (Deliberate fracture of the clavicle
ใช้นิ้วมือคลำหาไหล่หน้าของทารก แล้วคลำไล่เข้ามาทางด้านหน้าของทารกจนพบแนวของกระดูกไหปลาร้า และงัดกระดูกไหปลาร้าเข้าหา กระดูก pubic rami จนกระดูกไหปลาร้าทารกหัก ไหล่ที่ติดอยู่จะออกมาได้
Zavanelli maneuver หัตถการนี้ประกอบด้วย 2 ขั้นตอน
คือการทำ cephalic replacement of fetal head และตามด้วย cesarean section โดยทำการหมุนศีรษะทารกที่คลอดออกมาแล้วนั้นกลับมาอยู่ในท่า occiput anterior แล้วดันศีรษะทารกกลับเข้าไปในช่องคลอด ซึ่งการทำทั้งหมดนี้คือการย้อนกลับของกลไกการคลอด แล้วรีบผ่าคลอดทันที
Symphysiotomy คือ การผ่าตัดที่กระดูก fibrocartilage ที่เชื่อมต่อระหว่างกระดูกหัวเหน่าทั้งสองข้างเพื่อให้กระดูกนั้นแยกออกจากกัน
วิธีการทำมีขั้นตอนดังนี้
- จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าขบนิ่ว โดยแยกขาผู้ป่วยออกจากกัน อย่าให้มุมทั้ง 2 ข้างมากกว่า 80 องศา เพื่อป้องกันไม่ให้กระดูกหัวเหน่าเเยกจากกันมากเกินไปหลังผ่าตัด
- ใส่สายสวนปัสสาวะเพื่อหาตำแหน่งของท่อปัสสาวะและระบายน้ำปัสสาวะออกให้หมด
- ใส่ถุงมือใช้นิ้วสอดเข้าไปทางช่องคลอดเพื่อดันสายสวนปัสสาวะ
-
-
-
-
สรุป การคลอดไหล่ยาก เป็นภาวะแทรกซ้อนทางสูติกรรมที่ทำให้เกิดอันตรายที่รุนแรงต่อทั้งมารดาและทารกในปัจจุบันยังไม่สามารถพยากรณ์หรือป้องกันการเกิดภาวะนี้ได้ การหมั่นฝึกฝนเพื่อให้เกิดทักษะในการคลอดไหล่ยากจึงเป็นสิ่งที่ผู้คลอดทุกคนพึงกระทำเป็นอย่างยิ่ง เพื่อให้สามารถเผชิญกับภาวะวิกฤตนี้ได้ด้วยความมั่นใจ