Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

โรคตับแข็ง cirrhosis - Coggle Diagram

- - - - ปัจจัยเสี่ยง: ดื่มแอลกอฮอล์วันละ 200-300 ซีซี/วัน เป็นเวลา 25 ปี
      - อาการ
        
        ตัวเหลือง (Jaundice)
        
        อ่อนเพลีย น้ำหนักลด
        
        บวมที่ขาทั้งสองข้าง (pitting edema 3+)
        
        เลือดออกง่าย (พบจุดเลือดออกใต้ผิวหนัง - Petechiae)
        
        มีอาการซึมลงและอาจมีภาวะสมองจากตับ (Hepatic Encephalopathy)
      - ข้อมูลจากการตรวจร่างกาย
        
        ตับโต (Hepatomegaly) คลำได้ 2 finger breadth
        
        มีเส้นเลือดฝอยขยาย (Spider angioma)
        
        ผิวหนังมีสีคล้ำจากภาวะตับแข็ง
        
        มีฝ่ามือแดง (Palmar erythema)
      - ข้อมูลจากการตรวจทางห้องปฏิบัติการ
        
        LFT (Liver Function Test):
        
        Albumin ต่ำ (1.8 g/dL) → บ่งชี้ว่าตับมีการสังเคราะห์โปรตีนลดลง
        
        Total bilirubin สูง (4.9 mg/dL), Direct bilirubin สูง (2.1 mg/dL) → บ่งบอกถึงการทำงานของตับที่ผิดปกติ
        
        AST/ALT สูง (AST 120, ALT 150 U/L) → บ่งชี้การอักเสบของตับ
        
        Coagulogram ผิดปกติ
        
        PT ยาวขึ้น (17.8 sec; ค่าปกติ 9-14 sec), INR 1.6 → บ่งชี้ว่าตับสร้างโปรตีนที่ช่วยให้เลือดแข็งตัวลดลง
        
        CBC
        
        มีภาวะซีด (Hb 10 mg%)
        
        เกล็ดเลือดต่ำ (85,000 cell/cumm) ซึ่งอาจเกิดจากความดันหลอดเลือดดำพอร์ทัลสูงทำให้ม้ามโตและทำลายเกล็ดเลือดมากขึ้น
  - - - มีท้องมาน (Ascites) → เป็นผลจากความดันหลอดเลือดดำพอร์ทัลสูงที่ทำให้มีการรั่วของของเหลวออกจากหลอดเลือดเข้าสู่ช่องท้อง
      - มีเส้นเลือดดำที่ผนังหน้าท้องขยายตัว (Superficial vein dilatation)
      - มีภาวะม้ามโต (Splenomegaly)
    - - Ultrasound (U/S) ช่องท้อง: พบ Hepatosplenomegaly และ Portal Hypertension
      - Esophagogastroduodenoscopy (EGD): พบ เส้นเลือดขอดที่หลอดอาหาร (Esophageal varices grade 1)
  - - - มีไข้ (38.5°C)
      - ปวดท้อง ท้องแข็ง (Abdominal tenderness, Rebound tenderness)
      - อาการซึมลง (Drowsiness, Altered mental status) → อาจเกิดจากการติดเชื้อรุนแรง หรือ Hepatic Encephalopathy
    - - CBC
        
        เม็ดเลือดขาวสูง (WBC 11,000 cell/cumm) → บ่งบอกว่ามีการติดเชื้อ
      - Ascitic fluid analysis
        
        PMN สูง (258 cell/mm³) → เกิน 250 cell/mm³ ซึ่งเป็นเกณฑ์วินิจฉัย SBP
        
        Albumin ในน้ำในช่องท้องต่ำ ซึ่งสอดคล้องกับภาวะตับแข็ง
        
        ต้องทำการเพาะเชื้อจากน้ำในช่องท้องเพื่อยืนยันการติดเชื้อ
- - - - SD: ผู้ป่วยมีอาการ หายใจลำบาก
        ผู้ป่วยรู้สึกเหนื่อยง่าย อ่อนเพลีย
        OD: ค่า SpO₂ < 96% หรือมีแนวโน้มลดลง
        อัตราการหายใจเร็วตื้น ( 32 ครั้ง/นาที )
    - - 1.เฝ้าระวังและติดตามอาการ
        2.จัดท่านอนเพื่อช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการหายใจ
        3.ให้ออกซิเจนเสริมตามความจำเป็น
        4.ควบคุมภาวะน้ำคลั่ง
        
        ให้ความรู้และสนับสนุนผู้ป่วยและครอบครัว
  - - - SD: ผู้ป่วยถ่ายอุจจาระดำ (Melena) ซึ่งเป็นสัญญาณของภาวะเลือดออกจากระบบทางเดินอาหารส่วนต้น
        แน่นอึดอัดท้องมากขึ้น อาจเกิดจากเลือดออกในกระเพาะอาหารหรือหลอดอาหาร
    - - 1.ติดตามสัญญาณชีพทุก 15-30 นาที โดยเฉพาะ BP, HR และ O₂ saturation
        
        ประเมินอาการของภาวะเลือดออก เช่น อุจจาระดำ อาเจียนเป็นเลือด ซีด หน้ามืด เหงื่อออกมาก
        
        เฝ้าระวังอาการของภาวะ Hypovolemic Shock เช่น BP ลดลง HR เพิ่มขึ้น ผิวหนังเย็น ปัสสาวะน้อยลง (น้อยกว่า 0.5 mL/kg/hr)
        
        จำกัดน้ำดื่ม 800 mL/day ตามแผนการรักษา
  - - - OD: ค่า Total Protein ต่ำ 4.2 g/dL (ค่าปกติ 6-8.5 g/dL)
        ค่า Albumin ต่ำ 1.8 g/dL (ค่าปกติ 3.5-5 g/dL)
        ค่า Potassium ต่ำ 3.23 g/dL (ค่าปกติ 3.5-5.1 g/dL)
        ได้รับ BD low Na 200 ml x 4 feeds + ไข่ดาว 1 ฟอง/มื้อ
    - - 1.ดูแลให้ได้รับอาหารตแผนการรักษา โดยเฉพาะโปรตีนคุณภาพ
        
        เฝ้าระวังภาวะขาดอาหาร และภาวะแทรกซ้อน เช่น กล้ามเนื้ออ่อนแรง
        
        ส่งเสริมให้ผู้ป่วยได้รับอาหารที่เหมาะสม เช่น การป้อนอาหารทางสาย NG Tube
  - - - OD: ค่า WBC 11,000 (สูง) cells /cumm, Albumin 1.8(2.6 - 5.2) mg/dl (ต่ำ), Platelet 85,000 cell/cu.mm.(ต่ำ), ALT :SGT : 50 (0-40) U/L สูง, Hepatitis profile พบ HBSAg + Anti - HBC - IgM
    - - 1.เฝ้าระวังการติดเชื้อ เช่น ไข้ หนาวสั่น ความดันโลหิตต่ำ ซึมลง สับสน
        2.ติดตามสัญญาณชีพทุก 2-4 ชั่วโมง โดยเฉพาะ BP และ HR
        3.ดูแลให้ได้รับยาปฏิชีวนะ tienam IV, 8 hr ตามแผนการรักษา
        4.เตรียมผู้ป่วยสำหรับหัตถการเจาะช่องท้องและติดตามผลการเพาะเชื้อ
  - - - OD: ง่วงซึม(Drowsiness) เรียกตอบสนองได้ช้า, Palmar erythema
        ที่ฝ่ามือทั้ง 2 ข้าง, ค่า Ammonionia ไม่ได้ระบุ แต่มีการให้ Lactulose 30 ml TF q 4 hrs เป็นการให้อาหารทางสายยางทุก 4 ชม.
    - - 1.ติดตามระดับความรู้สึกตัวทุก 2 - 4 ชม.
        2.เฝ้าระวังอาการของ Heptric Encephalophathy เช่น ซึมลง มือกระตุก (Asterixis)
        3.ดูแลให้ได้รับ Lactolose และ Fleet enema เพื่อการดูดซึมแอมโมเนียจากลำไส้
        4.ดูแลให้ได้รับอาหารโปรตีนต่ำ แต่มีกรดอะมิโนจำเป็น เช่น Amino Leben
- - - - 2.ด้านการควบคุมความดันโลหิตสูง ติดตามความดันโลหิตอย่างใกล้ชิด ให้ความรู้เกี่ยวกับการหลีกเลี่ยงอาหารเค็มและการจำกัดปริมาณน้ำ.
        
        3.ด้านความปลอดภัยจากผลข้างเคียงของยา
        ประเมินผลข้างเสียง โทดzodoneและ uetiapine เช่นอากรง่วงซึม เวียนศรีษะ
        แนะนำให้ลุกขึ้นจากที่นอนหรือเก้าอี้อย่างช้ำๆ เพื่อลดความเสี่ยงการกลับ
        
        ด้านการให้ความรู้เกี่ยวกับการใช้ยา
        อธิบายถึงอันตรายของการซื้อยารับประทานเองโดยไม่มีคำแนะนำจากแพทย์
        กระตุ้นให้ผู้ป่วยและครอบครัวตระหนักถึงความสำคัดของการติดถามการทำงานของไตเป็นประจำ
        ให้คำแนะนำเกี่ยวกับทางเลือกในการบรรเทาอาการปาดไม่ใช้ยา เช่น การทำการภาพบำบัด