Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Các phương pháp dạy học đặc thù môn âm nhạc - Coggle Diagram
Các phương pháp dạy học đặc thù môn âm nhạc
2, Phương pháp Dalcroze
Định hướng sử dung
Kí - Xướng âm theo hệ Đô cố định (Fixed-Do)
Giúp phát triển khả năng nghe nhạc tiềm tàng.
Kết hợp tiết tấu và vận động để rèn luyện cảm nhận cao độ, quan hệ âm điệu và các yếu tố âm nhạc khác.
Ứng dụng trong nội dung Đọc nhạc.
Vận động theo nhịp điệu (Dalcroze Eurhythmics)
Giúp cảm thụ và vận động âm nhạc thông qua các cấu trúc âm nhạc cân phương, vuông vắn.
Ứng dụng trong nội dung Hát, Nghe nhạc, Thường thức âm nhạc.
Ứng dụng trong nội dung Hát, Nghe nhạc, Thường thức âm nhạc.
Biến tấu - Ngẫu hứng (Improvisation)
Phát triển khả năng ngẫu hứng âm nhạc của trẻ một cách logic và sáng tạo.
Ứng dụng trong các nội dung Đọc nhạc, Nhạc cụ, Nghe nhạc.
Cách tiến hàng
Bước 2. Tương tác: Học sinh vận động theo âm nhạc với các động tác di chuyển hoặc không di chuyển, tương tác với nhau qua các hình thức như mô phỏng, tiếp nối, đuổi nhau,...
Bước 3. Vận dụng: Học sinh áp dụng các mẫu vận động đã học để cảm thụ và vận động theo giai điệu, tiết tấu của bản nhạc khác.
Bước 1. Tiếp cận: Học sinh tham gia trò chơi hoặc vận động với âm nhạc dựa trên trường độ, âm hình tiết tấu, mô-típ hoặc mẫu giai điệu đặc trưng.
Bước 4. Mở rộng: Học sinh sáng tạo và ứng tác các động tác vận động phù hợp với đặc trưng của âm nhạc.
Điều kiện sử dụng
Đối với giáo viên
Đối với học sinh
Về điều kiện dạy học
khái niệm
Là phương pháp dạy học Âm nhạc dựa trên nền tảng sự trải nghiệm của các giác quan và trí thông minh bởi các tương tác, phản ứng của cơ thể cùng hệ thống thần kinh.:
Ví dụ minh hoạ
Đi cấy
Phương pháp trình bày tác phẩm
khái niệm
Là sự thể hiện một tác phẩm âm nhạc từ giọng hát, tiềng đàn của người dạy hoặc qua băng đĩa nhạc một cách chính xác, sinh động, với hình thức khác nhau để gợi cho người học có cảm xúc, hứng thú và mang đến những yếu tố thẩm mĩ.
Ưu điểm
Giáo viên khơi gợi hứng thú cho học sinh trong quá trình cảm thụ âm nhạc, tiếp thu bài hát, từ đó góp phần giáo dục thẩm mĩ cho học sinh.
Sử dụng băng đĩa với nhiều hình thức biểu diễn tác phẩm là con đường nhanh nhất, sống động nhất để đưa học sinh vào thế giới âm nhạc diệu kì.
Nhược điểm
Năng lực trình diễn của giáo viên chưa tốt sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả của phương pháp này.
Nếu dùng băng đĩa thì cần có sự chuẩn bị chu đáo, lựa chọn kĩ để tránh những sự cố về nội dung, chất lượng tác phẩm; bên cạnh đó, sự cố kĩ thuật, thao tác chậm trễ cũng sẽ gây mất hứng thú của học sinh.
Cách tiến hành
Bước 1: Giới thiệu tác phẩm bằng lời nói kết hợp tranh ảnh về xuất xứ, nội dung, tác giả,...
Bước 2: Trình bày tác phẩm bằng giọng hát, tiếng đàn (có thể do giáo viên thể hiện hoặc băng đĩa,...) thể hiện đúng giai điệu, tính chất, nhịp độ của tác phẩm.
Yêu cầu khi sử dụng phương pháp trình bày tác phẩm
Giáo viên chuẩn bị chu đáo về mọi mặt
Có phương tiện nghe nhìn, nhạc cụ cần thiết.
không quá cầu toàn khi giáo viên trình bày tác phẩm.
Phần giới thiệu tác phẩm nên ngắn gọn, súc tích, có nhiều thông tin hấp dẫn, cần thiết.
Tranh ảnh minh hoạ kèm theo những thông tin bằng ngôn ngữ.
Vận dụng phương pháp này ở các nội dung Hát, Nghe nhạc, Đọc nhạc, Nhạc cụ, Thường thức âm nhạc.
Phương pháp Kodaly
Khái niệm
phương pháp dạy học Âm nhạc dựa trên sự tương tác, kết hợp các cảm xúc và vận động; đề cao khả năng biểu cảm và sáng tạo Âm nhạc hơn là việc cung cấp cho người học các kiến thức chỉ mang tính lí thuyết.
Cách tiến hành
Bước 2: Giới thiệu
Giáo viên sẽ cung cấp thông tin, giới thiệu và giải thích các khái niệm, thành tố âm nhạc mới. Có thể dùng các công cụ dạy học ở trong giai đoạn này.
Bước 3: Luyện tập
Học sinh sẽ được giáo viên hướng dẫn và trải nghiệm những vẫn đề đã được giới thiệu, luyện tập các mẫu bài tập. Sau khi đã quen với những khái niệm và mẫu bài tập, học sinh sẽ bắt đầu học cách ứng tác (improvisation) trên những nội dung mà các em đã được học và luyện tập. Từ đó, giúp học sinh hình thành tư duy sáng tạo âm nhạc.
Bước 1: Chuẩn bị( Preparation)
: Tạo cho học sinh sự hứng thú và làm quen với các yếu tố âm nhạc mới thông qua các hoạt động như ca hát, nghe nhạc, vận động âm nhạc, trò chơi âm nhạc, và sử dụng nhạc cụ.
Định hướng sử dụng
Chuyển động nhịp điệu: Phương pháp Kodály cũng bao gồm việc sử dụng chuyển động nhịp điệu, một cách thức dạy học âm nhạc lấy cảm hứng từ phương pháp Dalcroze.: Các chuyển động đa dạng như đi bộ, chạy, diễu hành, vỗ tay được kết hợp với việc nghe nhạc hoặc hát.Giáo viên được khuyến khích tạo ra các động tác nhịp nhàng, phù hợp với từng bài hát.
Đọc nhạc bằng phương Đô di động
Giúp học sinh nhận biết "cảm giác" tương quan cao độ giữa các nốt, ghi nhớ quãng và dễ dàng tiếp cận việc đọc nhạc khi kết hợp với ký hiệu bàn tay.
Chủ âm giọng trưởng đọc bằng Đô, các âm còn lại theo thứ tự Đô, Rê, Mi, Pha, Son, La, Si.
Chủ âm giọng thứ đọc bằng La, các âm còn lại theo thứ tự Si, Đô, Rê, Mi, Pha, Son.
Đọc nhạc theo tên chữ cái (A, B, C,...) được gọi là đọc theo Absolute Notes.
Đọc nhạc theo kí hiệu nốt nhạc bàn tay (Hand Signs): Dùng kí hiệu bàn tay để giúp học sinh phân biệt và nhận biết nốt nhạc. Công cụ này có thể sử dụng trong nội dung Đọc nhạc.
Đọc tiết tấu theo âm tiết (Kodály rhythm syllables): Mỗi giá trị tiết tấu trong nhóm trường độ cơ bản được kí hiệu bằng các âm tiế đặc biệt. Công cụ này sử dụng trong nội dung Hát, Đọc nhạc, Nhạc cụ.
Nguồn tư liệu âm nhạc dân gian
Tại Việt Nam, cần tích hợp dân ca, đồng dao, hò, lí, trò chơi dân gian vào giảng dạy.
Ngoài ra, các tác phẩm âm nhạc kinh điển cũng được chọn lọc để đưa vào giáo dục.
Nguồn tư liệu này được sử dụng trong các nội dung Hát, Thường thức âm nhạc, Đọc nhạc và Nhạc cụ.
Các công cụ của phương pháp Kodály giúp phát triển hiệu quả các thành phần năng lực âm nhạc của học sinh.
Đặc biệt hiệu quả với các nội dung Hát, Đọc nhạc, Thưởng thức âm nhạc.
Phương pháp Kodály coi âm nhạc dân gian là nguồn tài liệu chính.
Điều kiện sử dụng:
đối với giáo viên
Đối với học sinh
Điều kiện cơ sở vật chất
Phương pháp Orff-Schulwerk
Định hướng sử dụng
Chơi nhạc cụ ( Playing instruments ) là đặc trưng của phương pháp này . Các bè nhạc cụ thường kết hợp theo những mô típ đối âm đơn giản , hoặc ostinato ; chú trọng vào sự tương phản âm hình tiết tấu
Hát ( Singing ) : Là công cụ quan trọng trong dạy học âm nhạc , giúp phát triển khả năng sử dụng giọng hát tự nhiên và nhận biết các mối quan hệ âm điệu . Hát thường được thực hiện dưới hình thức nhóm với các bè như ostinato , bè canon , bè hoà âm ,...
Nói theo nhịp điệu ( Speech ) Nói theo nhịp điệu trong trò chơi, đồng dao, và hỏi đáp giúp phát triển cảm nhận về mối liên kết giữa ngôn ngữ và tiết tấu, là tiền thân của nghệ thuật đọc Rap hiện đại, và được sử dụng trong khởi động khi Đọc nhạc, Nhạc cụ.
Nhạc cụ định âm ( Pitched intruments ) Gồm có Xylophone thanh gỗ Wood Xylophone ) , Xylophone kim loại ( Metal Xylophone ) , sáo Recorder và kèn phím ( Melodica / Pianica / Melodion ,...) . Các nhạc cụ này được sử dụng để tăng cường phần bè giai điệu và đa dạng phần nhạc đệm
Nhạc cụ cầm tay không định âm ( Unpitched hand percussion ) Là các nhạc cụ nhỏ , thuận lợi khi cầm nắm và chơi , không có các độ chính xác mà mang âm hưởng nhạc cụ gõ , như thanh phách , castantes , guiro , trống lục lạc ,...
Vận động cơ thể theo nhịp điệu ( Body percussion )
Kết hợp động tác cơ thể + âm thanh = Hòa tấu nhịp điệu và hoà âm
Công dụng: tạo âm sắc khác nhau, kết hợp thành bè, đệm cho bài hát, hòa âm với nhạc cụ khác.
Điều kiện sử dụng
Đối với giáo viên :
Rèn luyện thường xuyên để nâng cao các kĩ năng âm nhạc nhằm phục vụ việc dạy học
-Tìm tòi , tổ chức các hoạt động dạy học
Cần vận dụng các công cụ dạy học một cách phù hợp
Điều kiện cơ sở vật chất
Sử dụng lớp học rộng rãi
Phương tiện : nhạc cụ , phương tiện nghe nhìn , hình ảnh các nốt nhạc theo kí hiệu bàn tay ; thẻ âm nhạc ( flashcard ) các tiết tấu cơ bản ,...
Đối với học sinh :
Cần tích cực , chủ động trong học tập , có tinh thần tự học , trau dồi
Phát huy mối liên kết tương tác giữa cá nhân và tập thể
Cách tiến hành
Bươc 1 : Khám phá ( Exploration ) : Giúp học sinh tiếp xúc với âm thanh, tiết tấu , và mẫu âm của nhạc cụ . Giáo viên đưa ra câu hỏi gợi ý để học sinh tự khám phá đặc điểm âm nhạc
Bước 2 : Mô phỏng / Bắt chước ( Imiation ) : Học sinh lặp lại một mẫu âm ngắn từ giáo viên , mỗi mẫu cấu trúc đặc biệt , nhấn mạnh điểm lý thuyết hoặc âm hình tiết tấu
Bước 3 : Ngẫu hứng ( Improvisation ) Yêu cầu học sinh chơi ngẫu hứng trên nhạc cụ dựa vào các thành tố âm nhạc đã học qua các giai đoạn mô phỏng
Bước 4 : Sáng tạo ( Creation ): Học sinh tham gia quá trình chơi nhạc khó , yêu cầu sáng tạo dựa trên kiến thức âm nhạc mới học , với các hình thức âm nhạc như ABA , rondo , hay biến tấu nhỏ
Khái niệm
Hoạt động : Hát , xướng đồng dao , vỗ tay ,đập gõ,
trò chơi , nhảy múa
Cấu trúc bài học : Tiết tấu , kết cấu âm nhạc
xen kẽ các bè
Nền tảng : Khai thác và phát triển
năng lực âm nhạc tự nhiên
Phương tiện : Orff Intruments ( nhạc cụ đặc trưng )