Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Trật tự thế giới trong chiến tranh lạnh - Coggle Diagram
Trật tự thế giới trong chiến tranh lạnh
Hình thành
bối cảnh
ctranh II bước vào giai đoạn kết thúc
vấn đề
đánh bại hoàn toàn chủ nghĩa phát xít
tổ chức lại thế giới
phân chia quyền lợi giữa các nước thắng trận
quyết định tại Ianta
mục tiêu :diệt tận gốc phát xít đức và chủ nghĩa quân phiệt Nhật
phân chia phạm vi ảnh hưởng
Liên Xô
Châu Âu
đóng quân tại Đông Âu,Đông Đức,Đông Berlin
Đông Âu thuộc phạm vi ảnh hưởng của Xô
Châu Á
tại Trung:được thuê cảng Lữ Thuận làm căn cứ hải quân,trả ;aok tuyến đường sắt Xibiria Trường Xuân,cùng khai thác tuyến đường sắt Hoa Đông,Nam Mãn Châu,...
kiểm soát bắc vĩ tuyến 38 Triều Tiên
khôi phục lại quyền lợi:trả lại miền Nam đảo Xakhalin,chiếm 4 đảo thuộc quần đảo Cu-rin,...->điều kiện Xô tham chiến chống Nhật
Mỹ và các nước phương Tây
Châu Âu
Mỹ,Anh,Pháp đóng quân ở Tây Âu,Tây Đức,Tây Berlin
Tây Âu thuộc phạm vi ảnh hưởng của Mỹ
Châu Á
Mỹ chiếm đóng Nhật
Mỹ kiểm soát nam vĩ tuyến 38 Triều Tiên
phần còn lại Châu Á ( ĐNA,Tây Á,Đông Á,..)thuộc phạm vi ảnh hưởng các nước phương tây
1 số quyết định khác
Áo,Phần Lan trung lập
Mông Cổ giữ nguyên hiện trạng
thành lập LHQ
kết quả
tại Ianta và Poxtdam (1945) 3 cường quốc trở thành khuôn khổ của trật tự thế giới mới:2 cực ianta
chia thế giới thành 2 cực đối lập:Xô và Mỹ
Tồn tại
đặc điểm
tồn tại từ 1945-1991
chi phối toàn bộ chính trị thế giới nửa sau XX
2 hệ thống xã hội đối lập TBCN XHCN và chiến tranh lạnh
giai đoạn
1945-1970 : đối đầu căng thẳng
các khối kinh tế đối đầu
1947,Mỹ ra Macsan viện trợ cho Tây Âu nhằm tập hợp vào liên minh quân sự chống Xô và Đông Âu -> tạo ra sự đối lập kinh tết và chính trị giữa Tây Âu và Đông Âu
1949,Xô và Đông Âu thành lập Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV) nhằm hợp tác kinh tế
các khối quân sự đối đầu
1949,Mỹ và phương Tây thành lập liên minh quân sự lón nhất của các nước tư bản NATO (Mỹ đứng đầu)
1955,Xô và Đông Âu thành lập Tổ chức Hiệp ước Vacsava mang tính chất phòng thủ
xác lập và phát triển với sự đối đầu về tư tưởng,Mỹ phát động chiến tranh lạnh (1947) chống Xô và Đông Âu
kết quả
cùng chạy đua vũ trang,duy trì đối đầu về lực lượng quân sự,vũ khí hiện đại,vũ khí hạt nhân
tăng cường chạy đua vũ trang,thành lập liên minh quân sự ở các khu vực trên thế giới khiến tình trạng luôn căng thẳng
diễn ra nhiều chiến tranh cục bộ có sự tham gia của cả 2 phe,tiêu biểu:Triều Tiên,Pháp xâm lược Đông Dương...->nguy cơ bùng nổ chiến tranh hạt nhân
1970-1991:xói mòn,sụp đổ
nguyên nhân
Mỹ,Xô suy giảm kinh tế
các nước Đồng minh phát triển (Nhật,Tây Âu vươn lên
biểu hiện
đầu 70 xu thế hòa hoãn xuất hiện
kí văn kiện hạn chế vũ khí chiến lược,hợp tác trong lĩnh vực khoa học,không gian,y học,bảo vệ môi trường
đẩy mạnh đối thoại,1989 Bu-sơ và Gooc-ba-chop tuyên bố chấm dứt chiến tranh lạnh
1991,CNXH Đông Âu và Xô sụp đổ -> chấm dứt trật tự hai cực
Nguyên nhân
chạy đua vũ tranh->suy giảm kinh tế
sự vươn lên của các nước làm thay đổi cán cân kinh tế,tạo sự cạnh tranh quyết liệt với Mỹ
thắng lợi phong trào giải phóng dân tộc
xu thế hòa hoãn,toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp lần 3 đòi hỏi tập trung phát triển kinh tế
sự sụp đổ XHCN dẫn đến một trật tự không còn
Tác động
xu thế phát triển mới,trật tự thế giới mới hình thành theo xu thế đa cực
mở ra chiều hướng và điều kiện thuận lợi để giải quyết hòa bình trong tranh chấp,xung đột
tạo điều kiện cường quốc mới nổi có vai trò trong quan hệ quốc tế
ảnh hưởng vấn đề dân tộc,bản sắc cộng đồng,tôn giáo ở nhiều khu vực,đặc biệt là Châu Âu
Xô sụp đổ->Mỹ chiếm ưu thế,tiếp tục là siêu cường có sức mạnh vượt trội nhưng phạm vi ảnh hưởng bị thu hẹp