Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
CHƯƠNG 2.LÝ LUẬN VỀ SỰ PHÁT TRIỂN TRẺ EM :<3:, 2.6 - Coggle Diagram
CHƯƠNG 2.LÝ LUẬN VỀ SỰ PHÁT TRIỂN TRẺ EM
:<3:
2.4 Những đk cơ bản của sự pt TE .
2.4.1 Đk Sinh học của sự pt TLTE . -
2.4.1.1 Khái niệm điều kiện sinh học: • Là tình trạng của các yếu tố vật chất tạo cơ sở cho sự phát triển tâm lý trẻ.
• Bao gồm Di truyền, bẩm sinh.
• Sức khỏe của mẹ khi mang thai.
• Điều kiện môi trường (không khí, nước, dinh dưỡng, chăm sóc…).
• Ảnh hưởng rõ rệt đến phát triển tâm lý, nhất là mặt thể chất.
• Là tiền đề cần thiết cho sự phát triển tâm lý nhưng không quyết định nội dung tâm lý.
. Di truyền và bẩm sinh
a) Di truyền:• Là sự truyền lại đặc điểm của thế hệ trước cho thế hệ sau.
• Thông tin di truyền lưu trữ trong ADN.
Không quyết định nội dung tâm lý, chỉ tạo nền tảng vật chất.
• Ảnh hưởng đến: tốc độ, hiệu quả hoạt động, khả năng phát triển cá nhân.
b) Bẩm sinh: • Là những đặc điểm có sẵn khi sinh ra, tồn tại ổn định suốt đời.
-• Bao gồm: cấu trúc cơ thể, phản ứng riêng của từng cá nhân.
-• Chủ yếu do di truyền quyết định nhưng có thể bị ảnh hưởng bởi yếu tố môi trường khi mang thai.
-• Ví dụ: dị tật bẩm sinh do tác động môi trường thai nhi.
-1.3. Ảnh hưởng của di truyền và bẩm sinh đến sự phát triển tâm lý
-• Không quyết định trước sự phát triển tâm lý.
• Không phải là động lực, chỉ là tiềm năng phát triển.
• Ảnh hưởng đến:
• Tốc độ và mức độ phát triển tâm lý (thần kinh, nội tiết, tính cách…).
• Sự tương đồng và khác biệt cá nhân (IQ trẻ sinh đôi cùng trứng giống nhau hơn khác trứng).
• Trẻ cần môi trường xã hội phù hợp để phát triển đầy đủ các chức năng tâm lý.
2.4.2 Đk XH
2.4.2.1 nền văn hoá : • Là toàn bộ tri thức, kinh nghiệm lịch sử - xã hội loài người tích lũy
• Nguồn gốc và nội dung của sự phát triển tâm lý trẻ.
• Trẻ phát triển tâm lý thông qua tiếp xúc và hoạt động trong nền văn hóa xã hội.
Văn hóa gia đình• Là nền văn hóa đặc biệt, xây dựng trên tình yêu thương gia đình.
• Tạo môi trường an toàn, giúp trẻ ổn định tâm lý, vui vẻ, tự tin
• Nếu mất cảm giác an toàn, trẻ dễ sợ hãi, cô lập, giảm linh hoạt.
• Gia đình có mối quan hệ phong phú, giúp trẻ làm quen với thế giới xung quanh.
2.3 Nguồn gốc,cơ chế,động lự
c
2.3.2 Cơ chế của sự pt TLTE: - Sự pt tâm lý trẻ em diễn ra thông qua quá trình lĩnh hội kinh nghiệm xh-ls.
Kinh nghiệm xh đc tích luỹ từ thế hệ ,kỹ năng ,gtri văn hoá ...
Trẻ lĩnh hội các kinh nghiệm này thông qua giao tiếp và hoạt động vs người lớn .
2.3.3 Động lực của sự pt TLTE:- Triết học duy vật biện chứng : Sự pt là kq của đấu tranh giữa cái mới và cái cũ .Động lực pt tâm lý chính là những mâu thuẫn giữa nhu cầu mới của trẻ và đk hiện tại .
Quan điểm của Vưgotxki đã chỉ rõ : Động lực của sự pt của TE là hoạt động phá vỡ cơ sở pt của một độ tuổi nào đó ,thủ tiêu tình huống xh của sự pt cũ ,thiết lập tình huống mới.
Đ.B.Enconhin : Chỉ có hoạt động của bản thân TE để nắm lấy thực tại mới là động lực là cho trẻ pt đc tâm lý ,ý thức.
2.3.1 Nguồn gốc của sự pt TLTE:- Nguồn gốc pt tâm lý không nằm trong yếu tố di truyền mà thuộc về nền vh-xh.
Ngay từ khi sinh ra ,trẻ đã tiếp xúc s môi trg xh,kĩnh hội tri thức và kinh nghiệm của loài người thông ua giao tiếp học tập.
Nếu trẻ không đc sống trong xh loài người ,chúng không thể pt tâm lý bình thường.
2.1 Quan niệm về trẻ em
2.1.1.Một số quan niệm chưa đầy đủ
2.1..1.1 Các tư tưởng cổ xưa và pk về trẻ em : - Quan niệm cũ :Trẻ em được xem như "ng lớn thu nhỏ" có sẵ bản tính tôt hoặc xấu từ khi sinh ra
Sai lầm của quan niệm này: Trẻ cần quá trình XH hoá để pt nhận thức ,không tự nhiên biết nói ,biết đi hay biết hiểu như ng lớn.
Hệ quả: Trẻ bị đối xử như ng lớn thu nhỏ ,bị ép buộc vào mâu thuẫn của ng lớn
2.1.1.2 Các quan niệm về trẻ em tk XVII : - Khuynh hướng thụ động: John Locke (1632 - 1704) cho rằng tâm hồn trẻ em như “tấm bảng trắng”, mọi nhận thức đều hình thành từ trải nghiệm và tác động của môi trường
• Khuynh hướng tích cực: Jean-Jacques Rousseau (1712 - 1778) phản đối quan điểm của Locke, cho rằng trẻ em tự chủ trong phát triển, có tư duy và khả năng khám phá thế giới xung quanh
2.1.2 Quan điểm của CNDVBC về trẻ
2.1.2.2 Trẻ em là ột thực thể đang pt - Quá trình pt của trẻ em có quy luật riêng ,không thể áp dụng gd của ng lớn lên trẻ em.
Trẻ em kp bản sao thu nhỏ của ng lớn mà trải qua gđoạn pt khác nhau..
Hiểu đúng về sự pt của trẻ giúp xd PP giáo dục phù hợp..
2.1.2.1 Trẻ em là một khái niệm lịch sử : -Sự pt TE phụ thuộc vào đk LS-XH
Mỗi tki có cách nuôi dạy trẻ khác nhau.
XH càng pt ,trẻ em càng có tuổi thơ kéo dài
2.2 Quan niệm về sự pt TLTE
2.2.1. Một số quan niệm sai lầm về sự pt TLTE
2.2.1.2 Thuyết duy cảm :Cho rằng trẻ em sinh ra như " tờ giấy trắng", mọi sự pt tâm lý đều do môi trg quyết định.
Phủ nhận yếu tố bẩm sinh ,cho rằng chỉ cần phân tích môi trg là có thể hiểu đc tâm lý con ng.
Sai lầm chính là Tuyệt đối hoá vai trò môi trg ,xem gd là vạn năng và phủ nhận tính tích ccwcj của cá nhân.
2.2.1.3 Thuyết hội tụ 2 yếu tố :Nhấn mạnh cả yếu tố di truyền và môi trg đều quyết định sự pt tâm lý .
Yếu tố di truyền giữ vai trò quyết định,môi trg chỉ tạo đk để đặc điểm tậm lý đc bộc lộ.
Vẫn mang sai lầm vì cho rằng đặc điểm tâm lý đã đc định sẵn.
2.2.1.1.Thuyết tiền định: -Quan điểm này cho rằng sự pt tâm lý do tiềm năng sinh vật có sẵn từ khi sinh ra ,bị quyết định bởi di truyền .
Mọi đặc điểm tâm lý đều đc lập trình sẵn trong cấu trúc sinh vật.
Giáo dụ không thể thay đổi bản chất con ng,chỉ có thể bộc lộ hoặc kìm hãm những đặc điểm sẵn có .
Quan điểm này sai lầm vì tuyệt dối hoá vai trò di truyền,hạ thấp vai trò gd và phủ nhận tính tích cực của cá nhân .
2.2.2 Quan điểm của CNDVBC về sự pt TLTE:- Phát triển là quá trinnhf vận động biến đổi không ngừng,không có đặc điểm tâm lý nào có sẵn .
Sự pt triển tâm lý dựa trên nền tảng vật chất là cơ thể của trẻ,nhưng không chỉ gồm những đặc điểm bẩm sinh mà còn do quá trình tích luỹ và biến đổi về chất .
Trẻ pt tâm lý thông qua việc tíếp thu kinh nghiệm xh-ls.
Giáo dục đóng vai trò quan trọng nhưng không quyết định tuyệt đối ,mà chính quá trình hoạt động của trẻ mới giữ vai trò quyết định
Sự PT TLTE là 1 thực tế có ý thức ,qúa trình này mang bản chất xh sâu sắc.
2.5 Quy luật của sự pt TLTE
Quy luật về tính không đồng nhất
Quya luật về MQH suwj trưởng thành của cơ thể
Quy luật về tính toàn vẹn
Quy luật về tính mềm dẻo
2.6 Quy luật của sự pt TLTE
2.6.2 Sự phân chia các thời kì PT TLTE: * Cơ sở phân chia các thi PTTLTE :Dựa vào cấu trúc tâm lý ,đk sống và hoạt động chủ đạo của trẻ.
2.6.1 Khái niệm lứa tuổi trong TLH : - Phát triển tâm lý của trẻ diễn ra qua nhiều tki ,đc gọi là các " lứa tuổi. - - Mõi lứa tuổi có đặc điểm riêng về sinh lý và tâm lý ,ảnh hưởng đến sự hình thành nhân cách .
2.6