Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
MUNDUARI BIRA HAMABI MUSIKA-TRESNATAN, Little_finger_right, idiofonoak,…
MUNDUARI BIRA
HAMABI MUSIKA-TRESNATAN
MUSIKA TRESNEN SAILKAPENA
Musika tresna da musika sortzaile edo igorlea dena.
Organologia musika tresna aztertzen duen zientzia da.
Bibrazioen arabera, musika tresna bost taldetan sailkatzen dira.
Kordofonoak
Hari pultsatukoak
Harpa, lautea, klabezina, gitarra
Hari kolpekatukoak
Pianoa, klabikordioa
Arku-instrumentuak:
Biolina, biola, biolontxeloa, kontrabaxua
Harien bibrazioekin soinua sortzen da.
Ezaugarri fisikoak:
• Zenbat eta luzeagoa izan haria, orduan eta baxuagoa da soinua.
• Zenbat eta lodiagoa izan haria, orduan eta baxuagoa da soinua.
• Zenbat eta tenkatuago egon haria, orduan eta altuagoa da soinua.
Haria bibratzeko moduaren arabera, hiru taldetan sailkatzen dira:
.
• Haria arkuz igurztea
• Haria hatzez, plektroz edo mekanismo batez pultsatzea
• Haria mailuz edo zotzez jotzea
Arku-instrumentuak: haria igurtzean bibrazioa sortzen da, eta horretarako arkua erabiltzen da.
Bibrazio hori erresonantzia kaxan transmititzen da
EZAUGARRI FISIKOAK:
Hari lodiagoa = soinu baxuagoa
Hari tenkatuagoa = soinu altuagoa
Hari luzeagoa = soinu baxuagoa
Hariak bibratzeko moduaren arabera, hiru talde:
Haria hatzez, plektroz edo mekanismo batez pultsatzea
Haria mailuz edo zotzez jotzea
Hariak arkuz igurtzea
Tresna moten ezaugarriak (kordofonoak):
Arku-instrumentuak
Haria igurtzean bibrazioak sortzen dira. Horretarako, arkua erabiltzen da.
Harien bibrazioa erresonantzia kaxara transmititzen da, soinua anplifikatzekoe eta aldatzeko.
Hari-pultsatutakoak:
Haria hatzez, azazkalez edo plektroz pultsatuta soinua sortzen da
Hari-kolpekatukoak:
Haria jo edo kolpekatzen da soinua sortzeko tresna hauetan.
Aerofonoak:
Tutuaren barruan dagoen aire-zutabearen bibrazioz soinua sortzen da
Tutuak laburtzeko eta luzatzeko beste sistema batzuk sortu ziren.
Giltza-sistema
: hatzez estali ezin diren zuloak estali edo agerian uzten dituzten palankak dira.
Haga-sistema
: hodi bat beste baten barruan irristatzen da, hodia luzatuz edo laburtuz soinu altuagoak edo baxuagoak lortzeko.
Pistoi-sistema
: pistoiek hainbat luzerako zirkuituetatik desbideratzen dituzte soinu-bibrazioak.
Zurezko haize-instrumentuak
:
Zurez egindako haize-instrumentuak dira, baina metalezkoak izanik zurezkoen antzeko tinbrea dutenak ere multzo honetan sartzen dira.
Ahoko motaren arabera sailkatzen dira:
Alakakoak
ertz zorroztu baten bidez putzaren airea bi zatitan ebakitzean soinua sortzen dute
Mihi-bakunekoak
Ihia lezka-xafla mehe eta malgua da. Bokalaren alde batean jartzen da eta hari metalezko eraztunek lotzen diote.
Puzten denean, airea ahobiziaren eta kanabera artean pasatzen da, dardara eraginez. Ihiaren bibrazioak hodiko aireak dardara eragiten du, eta soinua sortzen da.
Mihi-bikoitzekoak:
Ahokoa deitzen den metalezko hodi txiki baten inguruan lotzen diren bi plaka oso mehe eta malguz osatutako ahokoa dute.
Instrumentuaren goiko muturrean, kortxo zati baten barruan, hodia sendo finkatuta dago. Ihiak putz egiten direnean, dardara egiten dute, elkar joz.
1 more item...
Aerofonoak
Metalezko haize instrumentuak
Ahokoa: Tronpa, tronpeta, tronboia, tuba
Beste mota batekoak
Mihi librea: Armonika, akordeoia
Mistoa: Organoa, gaita
Zurezko haize instrumentuak
Mihi bikoitza: Oboea, adar ingelesa, fagota, kontrafagota
Mihi bakuna: Klarinetea, saxofoia
Alaka: Moko-txirula, zeharkako txirula
Menbranofonoak
Perkusio- menbranofonoak
Tinbala
Putz eginez jotzen direnak
kazooa
Igurzte-menbranofonoak
Eltzagorra
Idiofonoak
Astitze-idiofonoak: Marakak
Perkuzio-idiofonoak: Triangelua
Frikzio-idiofonoak: Guiroa
Pultsatze-idiofonoak: Musugitarra
Elektrofonoak
Elektronikoak
Sintetizadorea
Elektroakustikoak
Gitarra elektrikoa
Digitalak
MIDI instrumentuak
Metalezko haize-instrumentuak
Ezpainen bibrazioak hodi barruko aire-zutabeari transmititzen zaizkio, horrela soinua sortuz.
Letoizko instrumentu baten tinbrea erabiltzen den aho-motaren, hodiaren diametroaren eta kanpaiaren tamainaren eta formaren arabera aldatzen da.
Musika tresna hauetan, hodiaren luzerak eta ezpainen tentsioak soinuaren tonua zehazten du.
Perkusio instrumentuak
EZAUGARRI OROKORRAK:
Handiagoa izan = Soinu baxuagoa.
Tinbrea tresna egindako material edo kolpekari motaren arabera da.
Mintzak zenbat eta tentsio altuagoa izan = soinu altuagoa.
Familia honetan, intonazio zehaztuak eta zehaztugabeak daude.
Zehaztuak jakineko soinua sortzen dute; zehaztugabeak ez.
Menbranofonoak
Mintza edo azala bibratzean soinua sortzen da.
Idiofonoak
Tresna osoa bibratzean soinua sortzen da.
Bibrazio-moduaren arabera hainbat talde daude:
perkusio idiofonokoak: bi mota daude: Elkar jotzen duten bi zati berdin osatuak eta elkar jotzen duten bi zati berdinek osatuak.
astintze idiofonokoak: astindu egin behar dira soinua sortzeko
frikzio-idiofonoak
igurtze idiofonoak: soinua sortzeko igurri behar da
eta pulsatze idiofonoak
Elektronikoak
Korronte elektronikoen bidez soinua sortzen edo aldatzen dira.
Hiru taldetan banatuta dago.
Soinua elektronikoz sortzen dutenak: lehenengo bibrazioa eta anplifikazioa elektronikoki egiten dira.
Soinu-sorgailu elektrikoak oszilazio-seinale harmonikoa sortzen du.
Elektrikoki anplifikatutako tresna mekanikoak: instrumentu akustikoak dira, eta elektronikoki anplifikatzen da soinua
Instrumentu mekaniko-elektrikoak: elementu mekanikoak eta elektrikoak nahasten dira soinua sortzeko.