Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
het woonhuis in de stad, lecture 8
het woonhuis
nieuwebouw, renovatie en…
-
lecture 8
het woonhuis
nieuwebouw, renovatie en afbraak in de Hollandse stad 1580-1800
Sir William Temple 1628-1699
- inwoners van de republiek een heel groot deel van een geld besteedden aan verfraaing van hun woningen en interieur
de aandacht voor het woonhuis en wooncultuur komt voort uit een aantal factoren:
- de sociale samenstelling vd bevolking
- de burgerlijke cultuur -- het merendeel van de macht etc. lag bij de middenklasse / burgers
- de schaal waarop gebouwd werd is speciaal, hierdoor nam de vraag naar woonhuizen toe
-
Pieter de Hooch, Binnenhuis met vrouwen bij een linnenkast 1633 
- vaak bekeken uit iconografisch
- we kunnen het niet opvatten als werkelijke zin?
- wat we wel kunnen is zien welke voorwerpen er toen in de interieur / architectuur voorkwamen
Emanuel de witte
Interieur met een vrouw die op een virginaal speelt
- pronkbed
- landkaarten aan de muur
- schilderijen met vergulde lijsten
- tafels met bolpoten
allemaal interieur stukken die in de 19e eeuw voorkwamen
Het woonhuis in de Hollandse stad 1580-1800
- vanaf de jaren 70 neemt wooncultuur neemt het toe
- bewoner uitgangspunt -- het gebruik van het huis
- bouwstijl
- typologie (gevel, plattegrond)
- wooncultuur (het gebruik)
Vandaag:
- zeventiende eeuw: nieuwbouw
- achtiende eeuw: afbraak en vergroening
Differentiatie plattegrond
- van wonen-werken naar ontvangst en privacy
Stewart Brand
Shearing Layers
- hij werkt met 6 lagen
- Site - meest onveranderlijke laag, het perceel
- structure
- skin
- service
- search plan
- stuff - meest veranderlijk zijn de spullen in je huis, als dingen stuk zijn of mooier vind etc.
in de middeleeuwen had een huis een open opstelling.
- hier kwam wonen, werken, koken samen in allemaal dezelfde ruimte
aan het eind van de late middeleeuwen veranderd dit, de plattegrond wordt steeds verdeeld in verschillende kamers
Standaardtype 16e en de 17e eeuw
- lang perceel
- voor & achterkamer
ook in sommige gevallen
- zomerkeuken of achterhuis
de achterkamer ontwikkelde zich steeds verder tot een leefruimte, die ook als enige ruimte in de winter werd verwarmd
in de winter werd ook vaak in de achterkamer geslapen
werd ook vaak geslapen in bed stees.
pand vergroten
- extra verdieping
- een achterhuis te bouwen
luxe woonhuis:
- defenitieve borden
- linnenkasten
- rijen met stoelen
tuin integraal deel van de woon cultuur
Hendrik Keun, De tuin en het koesthuis van Keizersgracht 524 in Amsterdam 1772
er ontstaat een economische recessie in Holland in de steden
- zoals Haarlem en leiden
- Textielnijverheid neemt af
integratie neemt af
behoefte aan uitbreidingen neemt af
- vierde uitleg
- tot aan de amstel volgebouwd
- het stopt na 1670
-
kenrmek amsterdam:
- verhoging -- verhoogte bel-eteage
- geen kelders
voorkamer en achter kamer worden ensuite
- het huis flexibel indelen aan de hand van het aantal gasten dat je ontving
-
bovenverdiepingen worden steeds meer een prive indeleing
- bijna niet meer toegankelijk voor de bezoeker
econoische recessie in afbraak
- huizenprijzen dalen zo erg dat de huizen meer waard worden als bouw materiaal dan als pand zelf
Rubczynski
het interieur van het middeleeuwse Nederlandse huis bestond uit een voorkamer
- waar commerciële activiteiten plaatsvonden
en een achterkamer
- waar het huishouden kookte, at en sliep
naarmate families welvarender werden, werden deze lage huizen:
- uitgebreid in de enige mogelijke richting - omhoog.
- Twee soms drie verdiepingen werden toegevoegd
de onderverdeling van het huis in dag- en nachtgebruik, en in formele en informele gedeelten begon halverwege de eeuw.
- de bovenste verdiepingen van het huis werden behandeld als formele ruimtes
- gereserveerd voor speciale gelegenheden
- de kamer op de tweede verdieping, die uitkeek op de straat, werd omgebouwd tot een salon,
- de oude voorkamer werd een soort woonkamer
- en andere kamers werden uitsluitend gebruikt om te slapen
De Nederlanders waardeerden drie dingen boven alles:
- hun kinderen
- hun huizen
- hun tuinen
De Hollandse tuin was een verdere indicatie van de:
- overgang van het gemeenschappelijke grote huis naar het individuele gezinshuis
Hoewel Nederlandse huizen en tuinen misschien privé waren, droegen ze niettemin bij aan het algehele uiterlijk van de steden
het meubilair en de versieringen van een zeventiende-eeuws Nederlands huis waren bedoeld om de rijkdom van de eigenaar over te brengen
Nederlands decor was, vergeleken met het Franse,
- spaarzaam.
- Meubels waren om te bewonderen, maar ze waren ook bedoeld om te gebruiken, en ze waren nooit zo vol dat ze afbreuk deden aan het gevoel van ruimte dat door de kamer en het licht erin werd gecreëerd.
dat we zoveel te weten kunnen komen over het uiterlijk van Nederlandse huizen, is te danken aan twee gelukkige toevalligheden
- the predominance of painting in the seventeenth cenutry in Holland
- en de populariteit van huiselijke taferelen als onderwerp van deze schilderijen
de nederlandse schilders waren de eersten die:
- gewone vrouwen als onderwerp kozen
Het was vanzelfsprekend dat vrouwen de focus vormden in de schilderijen van Witte, omdat de huiselijke wereld die hij afbeeldde hun domein was geworden
-
De feminisering van het huis in het zeventiende-eeuwse Holland was
- een van de belangrijkste gebeurtenissen
Het had verschillende oorzaken, waarvan de belangrijkste:
- het beperkte gebruik van dienaren was.
niet alleen werd het huis intiemer, het kreeg ook een speciale sfeer. het werd een vrouwelijke plek. of op zijn minst een plek onder vrouwelijke controle.
Als huiselijkheid, zoals John Lukacs suggereerde, een van de belangrijkste verworvenheden van het Bourgeois tijdperk was, was het bovenal een vrouwelijke verworvenheid
dezelfde eenvoud en spaarzaamheid waren zichtbaar in Nederlandse huizen, die de architectonische pretentie van stadshuizen in Londen of Parijs misten en die waren gebouwd van baksteen en hout in plaats van steen
- deze materialen werden gebruikt vanwege hun
- lichte gewicht, aangezien de moerassige grond van de Lage Landen vaak paalfunderingen vereiste
de kosten van de aanleg van kanalen en palen dwongen ertoe dat
- de straatfronten zoveel mogelijk werden beperkt;
als gevolg daarvan
- waren de bouwpercelen in Nederlandse steden extreem smal, soms slechts één kamer breed
seminar
planopbouw:
- Voorbeeld: het franse hof
folificont ? Appartement:
- antichambre - toegankelijk grootste groep mensen
- cabinet
- garderobe -- waar kleren hinge
de groep die toegang had werd steeds kleinern
-
Appartement
- vestibule (kom je binnen)
- S - Salle
- A. - anti-chambre
ch - Chambere
d degagement = diensttrap
ca cabinet
Gi galerie
chp chapelle
-
-
-
Kenmerken Franse architectuur: 1. entre cour et jardin
2. Symmetrisch 3. Enfilade
hoe zoek je naar zo'n enfilade
- zoek naar openingen die aan elkaar liggen - gevelzijde zodat de rest van de zijde zo groot mogelijk is
- ook een representatieve as
- schoorstenen volgen
4. appartement
hoe zoek je die als je kijkt naar een plattegrond / waar ga je naar opzoek
- ga opzoek naar een centrale ruimte en kijk vanuit daar
- kijk naar de chambre als kern -- vormt altijd de kern van de appartement (De kamers kunnen varieren maar de chambe is een vaste kern)
Hôtel enttre
zijgevel gebouwd voor de symmetrie er stonden geen ruimtes achterhotel entre rue et cour
-
Symmetrie:
- de symmetrie as kan verschillen
- de symmetrie kan ook te veel doorgevoerd worden: een schijngevel toegevoegd om als poging symmetrie toe te voegen -- het gaat puur om beeldvorming
- de symmetrie wordt ook doorgevoerd in het interieur, zelf de badkuip wordt voorgesteld om te spiegelen
-