Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Deep vein thrombosis (DVT) และ Pulmonary Embolism (PE) - Coggle Diagram
Deep vein thrombosis (DVT) และ
Pulmonary Embolism (PE)
Pulmonary embolism (PE)
โรคลิ่มเลือดอุดกั้นในปอด
สาเหตุ
PE เกิดจากลิ่มเลือดที่หลุดจาก DVT ในขา และไหลเข้าสู่ปอดผ่านกระแสเลือด ซึ่งอาจทำให้เกิดภาวะหัวใจล้มเหลวเฉียบพลันได้
ปัจจัยเสี่ยงของ PE เหมือนกับ DVT ได้แก่
การนั่งหรือนอนเป็นเวลานาน
การใช้ฮอร์โมน เช่น ยาคุมกำเนิด
ภาวะมะเร็งที่กระตุ้นการแข็งตัวของเลือด
การผ่าตัดหรืออุบัติเหตุที่กระตุ้นการเกิดลิ่มเลือด
พยาธิสภาพของโรค
ลิ่มเลือดไปอุดกั้นหลอดเลือดแดงในปอด (Pulmonary Artery)
ปอดได้รับออกซิเจนน้อยลง (Hypoxia) → กระตุ้นให้หัวใจทำงานหนักขึ้น
หากลิ่มเลือดอุดตันหลอดเลือดปอดขนาดใหญ่ อาจทำให้เกิด Pulmonary Hypertension และ Acute Right Heart Failure
ลิ่มเลือดหลุดจาก DVT และไหลเข้าสู่ปอด
ข้อมูลสนับสนุน
หายใจหอบลึก 20-30 ครั้งต่อนาที ไอแห้งๆเสมหะเป็นฟองสีชมพู มีอาการเจ็บแน่นหน้าอกหายใจไม่อิ่มเป็นบางครั้ง On O2 mask with bag 10 LPM O2 sat 92-97 % ริมฝีปาก ลิ้น และเล็บมือคล้ำเล็กน้อย ฟังเสียงลมผ่านปอดเท่ากันทั้ง 2 ข้างได้ยินเสียงCrackles หรือ Rales
Deep vein thrombosis (DVT)
ภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ
สาเหตุ
Stasis (ภาวะเลือดไหลเวียนช้า) นั่งหรือนอนเป็นเวลานาน เช่น ผู้ป่วยติดเตียง ผู้ที่เดินทางไกล ภาวะหัวใจล้มเหลว (Heart Failure) เลือดไหลเวียนช้าลง
Hypercoagulability (ภาวะเลือดแข็งตัวง่ายผิดปกติ) โรคมะเร็งบางชนิด ทำให้ร่างกายสร้างสารกระตุ้นการแข็งตัวของเลือด การใช้ฮอร์โมน เช่น ยาคุมกำเนิด หรือฮอร์โมนทดแทน โรคพันธุกรรมที่ทำให้เลือดแข็งตัวง่าย (Thrombophilia)
Endothelial Injury (เยื่อบุหลอดเลือดได้รับความเสียหาย) การบาดเจ็บจากการผ่าตัดหรืออุบัติเหตุ โรคหลอดเลือดแข็งตัว (Atherosclerosis) การอักเสบของหลอดเลือด
DVT เกิดจากปัจจัย 3 ประการหลัก ซึ่งเรียกรวมกันว่า Virchow’s Triad ได้แก่
พยาธิสภาพของโรค
การไหลเวียนเลือดช้าลง หรือเยื่อบุหลอดเลือดถูกทำลาย → กระตุ้นการเกาะกลุ่มของเกล็ดเลือด
ร่างกายเริ่มสร้าง Fibrin Meshwork เพื่อกักเก็บเกล็ดเลือด → เกิดลิ่มเลือด
ลิ่มเลือดขยายใหญ่ขึ้น ทำให้เกิดการอุดตันของหลอดเลือดดำลึก → ส่งผลให้เลือดไหลเวียนกลับสู่หัวใจและปอดได้น้อยลง
หากลิ่มเลือดหลุดจากตำแหน่งเดิม อาจไหลเข้าสู่ปอดและทำให้เกิด Pulmonary Embolism (PE)
ข้อมูลสนับสนุน
กระดูกไม่ผิดรูป ปวดขา ขาอุ่น ทั้ง 2 ข้างจาก Deep vein thrombosis both leg ทดสอบ Homan's signs positive คือ มีอาการปวดที่น่องเมื่อกระดกปลายเท้าขึ้น (dorsiflexion) บวม pitting edema 1+ ที่ขา 2 ข้าง ไม่มีอาการบวมตามข้อต่างๆ หรือการเคลื่อนไหวแขนขาผิดปกติ ขณะมีเคลื่อนไหวได้ยินเสียงเสียดสีกันของข้อไหล่และข้อเข่าทั้ง 2 ข้าง motor power แขนขาทั้ง 2 ข้างเกรด 5 muscle tone ลดลง