Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

ÔN TẬP, Bài 18: CẤU TẠO VÀ LIÊN KẾT TRONG TINH THỂ KIM LOẠI, Liên kết KL -…

- - - - chỉ có kém hoạt động: ag,au,platinum... có ở dạng đơn chất
    - - là đất đá trữ lượng lớn
        
        chứa khoáng vật kim loại
        
        chứa tạp chất
      - một số loại quặng
        
        quặng bauxite
        
        quặng hematite
  - - - là khử ion kim loại thành nguyên tử
        
        M(n+) +ne->M
    - - là dùng dòng điện để phân hủy hợp chất được thực hiện trên chất điện li nóng chảy
        
        vd: Điện phân NaCl nóng chảy để điều chế Na và Cl₂
        
        (thường là muối, oxit hoặc hidroxit kim loại)
        
        không có nước tham gia.
    - - pp nhiệt luyện
        
        là phương pháp khử ion kim loại trong oxit bằng chất khử (C, CO, H₂ hoặc kim loại hoạt động mạnh) ở nhiệt độ cao
        
        vd: tách kẽm từ quặng zinc blende
      - pp điện phân dung dịch
        
        là quá trình dùng dòng điện một chiều để phân hủy chất điện li trong dung dịch.
        
        vd: điện phân CuCl2 để điều chế Cu
      - pp thủy luyện
        
        là phương pháp tách kim loại từ quặng hoặc hợp chất của nó bằng dung dịch thích hợp
        
        vd: dùng Fe khử ion Cu(2+) trong dd muối đồng
        
        sau đó thu hồi kim loại bằng phản ứng hóa học hoặc điện phân dung dịch.
    - - là cần thiết để
        
        đảm bảo nguồn
        
        phát triển bền vững
        
        gia tăng giá trị kinh tế
        
        bảo vệ môi trường
  - - - .
        
        ........
- - - - Ứng với mỗi cặp oxi hóa-khử có thể thiết lập một điện cực, tại đó tồn tại cân bằng giữa dạng oxi hóa và dạng khử
    - - Giá trị thế điện cực chuẩn càng lớn thì dạng khử có tính khử càng yếu, dạng oxi hóa có tính oxi hóa càng mạnh
      - Giá trị thế điện cực chuẩn càng nhỏ thì dạng khử có tính khử càng mạnh, dạng oxi hóa có tính oxi hóa càng yếu
    - - Giữa 2 cặp oxi hóa-khử, cặp có giá trị thế điện cực chuẩn nhỏ hơn thì dạng khử có tính khử mạnh hơn, còn dạng oxi hóa có tính oxi hóa yếu hơn và ngược lại
      - Chiều của phản ứng giữa 2 cặp oxi hóa-khử có thể dự đoán được từ việc so sánh giá trị thế điện cực chuẩn
- - - - phản ứng oxh-khử trực tiếp của KL với các chất trong môi trường
    - - tạo pin điện
      - điều kiện
        
        tiếp xúc
        
        gián tiếp
        
        trực tiếp
        
        cùng tiếp xúc với dd điện li
        
        chất tham gia
        
        KL+KL khác
        
        KL+phi kim
  - - - gắn lên 1 KL khác hđ hh mạnh hơn
    - - KL không gỉ
      - sơn, dầu, mỡ
- - - - chỉ có 1e hóa trị ở phân lớp s
      - dễ tách electron hóa trị ra khỏi nguyên tử
      - trong hợp chất, nguyên tử kim loại nhóm IA chỉ thể hiện số oxi hóa +1
    - - trong tự nhiên, các nguyên tố nhóm IA chỉ tồn tại ở dạng hợp chất
    - - Khối lượng riêng nhỏ
      - Độ cứng thấp
      - Nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi
        
        dễ nóng chảy và có nhiệt độ nóng chảy thấp
        
        có xu hướng giảm dần từ Li đến Cs
    - - là những kim loại hoạt động hóa học mạnh, có tính khử mạnh và tăng dần từ Li đến Cs
      - các kim loại kiềm có thế điện cực chuẩn rất âm, do đó chúng đều phản úng với nước ở điều kiện thường với mức độ tăng dần từ Li đến Cs
    - - bảo quản trong dầu hỏa, trong chân không hoặc không khí hiếm
  - - - thường dễ tan trong nước và tạo thành dung dịch chất điện li mạnh
      - ở điều kiện thường, các ion kim loại nhóm IA không có màu
      - đốt nóng kim loại kiềm hoặc các hợp chất của chúng trên ngọn lửa không màu làm ngọn lửa có màu đặc trưng
    - - Sodium chloride
        
        Được điều chế từ quá trình điện phân dung dịch NaCl
        
        Ứng dụng
        
        Trong đời sống: gia vị, bảo quản và chế biến thực phẩm ..
        
        Trong y học: nước muối sinh lí, chất điện giải, ..
        
        Trong công nghiệp hóa chất: sản xuất chlorine-kiềm, nước Javel, soda, ..
      - Sodium hydrogencarbonate và sodium carbonate
        
        NaHCO3: làm bột nở, chất chữa cháy dạng bột, điều chỉnh pH trong xử lý nước,..
        
        Na2CO3: sản xuất thủy tinh, xà phòng, bột giặt, làm mềm nước cứng,..
        
        Sản xuất bằng phương pháp Solvay từ nguyên liệu chính đá vôi, muối ăn, NH3, nước
- - - - dễ rèn, dễ dát mỏng, dễ kéo sợi.
      - Khi kim loại chịu lực tác động, ion dương kim loại trong mạng tinh thể kim loại có thể trượt lên nhau mà không tách rời nhau
      - kim loại có tính dẻo cao: Au, Ag, Al, Cu, Sn,…
      - có thể uốn cong, ép khuôn kim loại thành nhiều hình dạng, kích thước khác nhau.
    - - Tất cả kim loại đều có tính dẫn điện.
      - Khi áp hiệu điện thế vào thanh kim loại, các electron tự do trong mạng tinh thể di chuyển từ cực âm về cực dương.
      - Một số kim loại dẫn điện tốt: Ag, Cu, Au, Al,…
      - Al và Cu thường được dùng làm dây dẫn điện.
    - - do sự có mặt của các e tự do trong mạng tinh thể
      - Kim loại dẫn điện tốt thường dẫn nhiệt tốt.
      - Ứng dụng: Làm dụng cụ đun nấu.
    - - Electron tự do trong tinh thể kim loại phản xạ hầu hết những tia sáng nhìn thấy được.
      - Nhìn một số kim loại không thấy ánh kim vì chúng thường bị bao phủ một lớp oxide
    - - Khối lượng riêng
        
        Kim loại nhẹ nhất: Lithium.
        
        Kim loại nặng nhất: Osmium.
        
        Kim loại nhẹ: D < 5 g/cm3.
        
        Kim loại nặng: D >= 5 g/cm3.
      - Nhiệt độ nóng chảy
        
        Kim loại có nhiệt độ nóng chảy cao: Tungsten (vonfram, W).
        
        Kim loại ở trạng thái lỏng (điều kiện thường): Thủy ngân.
      - Tính cứng
        
        cứng nhất: Chromium.
        
        kim loại mềm nhất: Kim loại kiềm.
  - - - Tác dụng với oxygen
        
        Hầu hết kim loại (trừ vàng, bạc, platinum,…) tác dụng với oxygen tạo thành oxide.
      - Tác dụng với chlorine
        
        Hầu hết kim loại tác dụng với khí chlorine tạo muối chloride tương ứng.
      - Tác dụng với lưu huỳnh (sulfur)
        
        Nhiều kim loại có thể khử lưu huỳnh khi đun nóng (trừ thủy ngân phản ứng ngay ở nhiệt độ thường).
    - - Hầu hết kim loại nhóm IA, IIA có tính khử mạnh, tác dụng với nước ở nhiệt độ thường giải phóng H2.
      - Những kim loại có thế điện cực chuẩn nhỏ hơn -0,414 V có thể đẩy được hydrogen ra khỏi nước.
    - - Kim loại hoạt động mạnh hơn có thể đẩy kim loại hoạt động yếu hơn ra khỏi dung dịch muối của nó.
    - - Với dung dịch HCl, H2SO4 loãng
        
        Ở điều kiện chuẩn, những kim loại có
      - Với dd H2SO4 đặc
        
        Hầu hết kim loại (trừ Pt, Au) khử được S+6 (trong H2SO4 đặc) xuống số oxi hóa thấp hơn.
        
        HNO3 đặc, nguội và H2SO4 đặc, nguội làm thụ động hóa Al, Fe, Cr,…
- - - - Trong công nghiệp, một số kim loại trung bình và yếu được sản xuất bằng phương pháp điện phân dung dịch
      - Các kim loại mạnh như Na, K, Mg, Ca, Al, ... được sản xuất bằng phương pháp điện phân nóng chảy hợp chất ion của chúng.
    - - kim loại thô (kim loại phế liệu hoặc sau quá trình nhiệt luyện, thuỷ luyện), các kim loại như Zn, Ni, Co, Cu, Ag, Au, ... được tinh chế bằng phương pháp điện phân
      - Quá trình tinh chế được thực hiện bằng cách điện phân dung dịch chất tan của kim loại đó với anode làm bằng kim loại thô tương ứng
    - - được sử dụng trong mạ điện, trong đó ion kim loại bị khử, tạo thành lớp kim loại rắn bao phủ trên bề mặt kim loại cần mạ nhằm trang trí bề mặt hoặc chống sự ăn mòn
      - Trong kĩ thuật mạ điện, các kim loại mạ thường là chromium, nickel, đồng, vàng, bạc, platinum, ...
      - Bình mạ điện chứa dung dịch muối của kim loại mạ, vật cần mạ và thanh kim loại mạ.
  - - - quá trình oxi hoá - khử xảy ra tại các điện cực khi có dòng điện một chiều với hiệu điện thế đủ lớn đi qua chất điện li nóng chảy hoặc dung dịch chất điện li
      - chất tham gia vào quá trình điện phân có thể ở trạng thái nóng chảy (điện phân nóng chảy) hoặc dung dịch (điện phân dung dịch)
      - cathode xảy ra quá trình khử và anode xảy ra quá trình oxi hoá => trong điện phân cathode là cực âm, anode là cực dương.
      - Khi điện phân dung dịch, nước cũng có thể tham gia điện phân với vai trò chất khử (2H2O → O2 + 4H+ + 4e) hoặc chất oxi hoá (2H2O + 2e → H2 + 2OH-)
    - - Khi bình điện phân chứa nhiều chất oxi hoá và chất khử
        
        Tại anode, chất khử mạnh hơn sẽ bị oxi hóa trước.
        
        Tại cathode, chất oxi hoá mạnh hơn sẽ bị khử trước.
      - Ở điều kiện chuẩn, độ mạnh yếu của các chất oxi hóa và chất khử được so sánh dựa vào giá trị thế điện cực chuẩn hoặc vị trí cặp oxi hoá - khử trong dãy điện hoá.
- - - - Tính chất vật lý
        
        Tính chất chung: ánh kim, dẫn điện, dẫn nhiệt,...
        
        Độ cứng của hợp kim thường lớn hơn độ cứng của kim loại thành phần trong hợp kim và độ dẻo thường kém hơn
        
        Nhiệt độ nóng chảy của hợp kim tùy thuộc vào thành phần và cấu tạo tinh thể của hợp kim nhưng khác so với kim loại thành phần trong hợp kim
      - Tính chất hoá học
        
        tương tự các kim loại thành phần
    - - 1, Hợp kim của sắt
        
        Gang
        
        nguyên liệu sản xuất thép, chế tạo dụng cụ đun nấu, các chi tiết máy,...
        
        cứng hơn nhưng cũng giòn hơn sắt
        
        chứa khoảng 95% Fe, 2-5% C và một số nguyên tố khác(Mn, Si, P, S,...)
        
        Thép
        
        chứa ít hơn 2% C và 1 số nguyên tố(Cr, Mn, Si,...)
        
        tính cứng, tính chịu nhiệt và các tính chất quý khác
        
        chế tạo máy xây dựng và nhiều lĩnh vực khác của đời sống và sản xuất
      - 2, Hợp kim của nhôm
        
        Duralumin
        
        nhẹ, cứng và bền
        
        công nghiệp chế tạo máy bay
        
        chứa trên 90% Al, khoảng 4% Cu và một số nguyên tố khác( Mn, Mg, Si,...)
    - - 2, Ứng dụng của hợp kim
        
        Công cụ lao động và chế tạo vũ khí
        
        Lĩnh vực chế tạo máy bay, ô tô,...(hợp kim nhẹ, bền, chịu nhiệt..)
        
        Công nghiệp hóa chất
        
        Đồ gia dụng( cổng, tủ,..), nội thất
        
        Làm trang sức
      - 1, Khái niệm
        
        Ví dụ: Thép, gang là hợp kim của Fe,C
        
        Thường được điều chế bằng cách nung chảy các thành phần rồi để nguội
        
        Là vật liệu kim loại chứa một kim loại cơ bản và một số kim loại khác hoặc phi kim.
- - - - Ở thể rắn
        
        Chú ý: Trừ thủy ngân ở thể lỏng
      - Có cấu tạo tinh thể
        
        Ví dụ một số kiểu mạng tinh thể phổ biến của KL: sgk-88
- - - - Dễ nhường e hóa trị Độ âm điện nhỏ hơn