Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

ภาค 2 กระบวนพิจารณาเกี่ยวกับการฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้ - Coggle Diagram

ภาค 2 กระบวนพิจารณาเกี่ยวกับการฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้

บทที่ 10

โครงสร้างของกฎหมายฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้

10.1 ความเป็นมาและหลักโครงสร้างของกฎหมายฟื้นฟูกิจการ

•    ที่มาและปรับปรุงกฎหมาย:
•พระราชบัญญัติล้มละลาย (ฉบับที่ ๔) พ.ศ.๒๕๔๑๑๖ ได้แก้ไขพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ.๒๔๘๓ โดยเพิ่มเติมหมวด ๓/๑ กระบวนพิจารณาเกี่ยวกับการฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้ (มาตรา ๙๐/๑ ถึง ๙๐/๙๐) ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ ๑๑๕ ตอนที่ ๑๘ ก ลงวันที่ ๙ เมษายน ๒๕๔๑
•แบบอย่างมาจากต่างประเทศเพื่อส่งเสริมการช่วยเหลือทางการเงินแก่ลูกหนี้ชั่วคราวที่มีหนี้สินล้นพ้นตัว
•    วัตถุประสงค์:
1.ป้องกันไม่ให้ลูกหนี้ต้องล้มละลายโดยอัตโนมัติ
2.ให้เจ้าหนี้มีโอกาสรับชำระหนี้จากผลกำไรและรายได้จากกิจการที่ยังดำเนินอยู่
3.ลดผลกระทบต่อบุคคลและกิจการอื่นที่เกี่ยวข้อง เช่น ลูกจ้างหรือคู่ค้า
•    โครงสร้างภาพรวม:
•ลูกหนี้ที่มีสิทธิฟื้นฟูกิจการ (ตามคำจำกัดความใน มาตรา ๘๐/๑) คือ “ลูกหนี้” ซึ่งหมายถึง บริษัทจำกัด, บริษัทมหาชนจำกัด และสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยน
•ผู้มีสิทธิร้องขอฟื้นฟูกิจการแบ่งเป็น 3 กลุ่มหลัก (เจ้าหนี้, ลูกหนี้เอง, หน่วยงานของรัฐที่มีหน้าที่กำกับดูแล) ตามที่บัญญัติใน มาตรา ๙๐/๔
•นอกจากนั้นยังมีหลักเกณฑ์ การฟ้องขอฟื้นฟูกิจการ การตั้ง “มาตรการคุ้มครองกิจการของลูกหนี้ (Automatic stay)” และขั้นตอนการไต่สวนและการจัดการแผนฟื้นฟูกิจการ

10.2 บทนิยามศัพท์ของกฎหมายฟื้นฟูกิจการ

•    คำว่า “เจ้าหนี้”:
•หมายรวมถึง “เจ้าหนี้มีประกัน” และ “เจ้าหนี้ไม่มีประกัน” ตามบทนิยามใน มาตรา ๙๐/๑
•    คำว่า “ลูกหนี้”:
•หมายถึง ลูกหนี้ที่เป็นนิติบุคคล ได้แก่ บริษัทจำกัด, บริษัทมหาชนจำกัด และสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยน (รวมถึงนิติบุคคลอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวงลงวันที่ ๕ สิงหาคม ๒๕๕๗)
•    คำว่า “คำร้องขอ”:
•หมายถึงการเสนอคดีต่อศาลเพื่อให้มีคำสั่งฟื้นฟูกิจการ โดยแตกต่างจาก “คำขอ” ที่เป็นการขออนุญาตเพิ่มเติมในคดี
•    คำว่า “ผู้ร้องขอ”:
•หมายถึงบุคคลที่มีสิทธิยื่นคำร้องให้ฟื้นฟูกิจการตามเงื่อนไขที่บัญญัติไว้ใน มาตรา ๙๐/๔ โดยต้องอยู่ภายใต้ข้อจำกัดของ มาตรา ๙๐/๕

10.3 หลักเกณฑ์การขอฟื้นฟูกิจการ

1.    ลูกหนี้ต้องเป็นผู้มีหนี้สินล้นพ้นตัว:
•โดยใช้บทสันนิษฐานในพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา ๘ (และอนุโลมผลใน มาตรา ๙๐/๒ วรรคท้าย)
2.    เป็นหนี้ไม่น้อยกว่า 10 ล้านบาท:
•ไม่ว่าจะเป็นหนี้เจ้าหนี้คนเดียวหรือหลายคนรวมกัน (ตามที่ระบุใน มาตรา ๙๐/๓)
•หนี้ต้อง “กำหนดจำนวนได้แน่นอน” ซึ่งหมายถึงสามารถคำนวณได้อย่างชัดแจ้ง
3.    มีเหตุอันสมควรและมีช่องทางที่จะฟื้นฟูกิจการได้:
•ลูกหนี้ต้องแสดงให้ศาลเห็นว่าการฟื้นฟูจะส่งผลดีต่อเศรษฐกิจและลดผลกระทบต่อบุคคลที่เกี่ยวข้อง
•ต้องแสดงว่ากิจการมีศักยภาพและสามารถปรับโครงสร้างหนี้ได้
4.    ไม่มีคำสั่งให้ลูกหนี้เป็นบุคคลล้มละลายหรือมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด:
•ตามเงื่อนไขใน มาตรา ๙๐/๕(๑)
5.    ยังไม่มีการเลิกหรือเพิกถอนสภาพนิติบุคคลของลูกหนี้:
•ตามที่ระบุใน มาตรา ๙๐/๕(๒)
6.    ต้องยื่นคำร้องต่อศาลที่รับพิจารณาคดีล้มละลายของลูกหนี้อยู่แล้ว:
•เป็นเพราะฟื้นฟูกิจการเป็นคดีในระบบล้มละลายตามบทนิยามในมาตรา ๓ ของพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลล้มละลายฯ

10.4 หน้าที่ในการวางค่าธรรมเนียมศาลและเงินประกันค่าใช้จ่าย

•    ค่าขึ้นศาลและเงินประกัน:
•ตาม มาตรา ๙๐/๗ ผู้ร้องขอฟื้นฟูกิจการต้องชำระค่าขึ้นศาลจำนวน ๑,๐๐๐ บาท
•วางเงินประกันค่าใช้จ่ายจำนวน ๕๐,๐๐๐ บาท (ทั้งนี้อาจมีคำสั่งให้เพิ่มเงินประกันในกรณีที่ศาลเห็นสมควร)
•    การแยกชำระและการออกใบเสร็จ:
•ควรชำระแยกเป็นสองบัญชี (ค่าขึ้นศาลและเงินประกันค่าใช้จ่าย) เพื่อความชัดเจนในการคืนเงินส่วนเกินและการบริหารจัดการในภายหลัง
•    กรณีผู้ร้องขอเป็นหน่วยงานของรัฐ:
•หากหน่วยงาน (เช่น ธปท., กลต., คปภ. หรือหน่วยงานที่มีอำนาจตาม มาตรา ๙๐/๔(๖)) เป็นผู้ร้องขอ ค่าใช้จ่ายดังกล่าวจะถูกเรียกคืนจากทรัพย์สินของลูกหนี้หลังจากศาลสั่งฟื้นฟูกิจการ

10.5 ศาลที่จะรับคำร้องขอฟื้นฟูกิจการ

•    ศาลที่รับฟ้องคดีล้มละลาย:
•คดีฟื้นฟูกิจการจัดเป็นคดีล้มละลายตามบทนิยามในมาตรา ๓ ของพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลล้มละลายฯ
•จึงต้องยื่นคำร้องขอฟื้นฟูกิจการต่อศาลล้มละลายที่รับฟ้องให้ลูกหนี้ล้มละลายอยู่แล้ว (ปัจจุบันคือ “ศาลล้มละลายกลาง”)
•    กรณีลูกหนี้จดทะเบียนในต่างจังหวัด:
•หากศาลล้มละลายภาคยังไม่เปิดทำการ ผู้ร้องสามารถยื่นคำร้องที่ศาลจังหวัดซึ่งลูกหนี้มีภูมิลำเนาหรือประกอบกิจการอยู่ จากนั้นศาลจังหวัดจะส่งคำร้องไปยังศาลล้มละลายกลาง

10.6 การขอถอนคำร้องขอฟื้นฟูกิจการ

•    หลักการถอนคำร้อง:
•ตาม มาตรา ๙๐/๘ ผู้ร้องขอไม่สามารถถอนคำร้องขอฟื้นฟูกิจการได้โดยเด็ดขาด ยกเว้นเมื่อศาลอนุญาตเป็นกรณีพิเศษ
•    สถานการณ์ในการถอนคำร้อง:
•    (ก) หากคำร้องอยู่ในระหว่างไต่สวนหรือก่อนที่ศาลจะมีคำสั่งฟื้นฟูกิจการ ผู้ร้องอาจขอถอนคำร้องได้โดยต้องขออนุญาตจากศาล โดยศาลจะพิจารณาตามเหตุผลและความสุจริต
•    (ข) หากศาลได้มีคำสั่งฟื้นฟูกิจการแล้ว ผู้ร้องจะไม่มีสิทธิ์ถอนคำร้อง
•    (ค) ในกรณีที่ผู้ร้องทิ้งคำร้อง ขาดนัดพิจารณาหรือศาลอนุญาตให้ถอนก่อนที่ศาลจะสั่งจำหน่ายคดี จะต้องมีการโฆษณาในหนังสือพิมพ์อย่างน้อยหนึ่งฉบับเพื่อให้เจ้าหนี้และลูกหนี้รับทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 7 วัน

บทที่ 11

การไต่สวนคำร้องขอฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้

11.1 หลักเกณฑ์ในการไต่สวนคำร้องขอให้ฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้

1.    ขั้นตอนเริ่มต้นเมื่อศาลรับคำร้อง
•เมื่อศาลสั่งรับคำร้องขอฟื้นฟูกิจการแล้ว ต้องดำเนินการไต่สวนเป็นการด่วน
•ให้ศาล “ประกาศคำสั่งรับคำร้องขอและวันเวลานัดไต่สวนในหนังสือพิมพ์รายวันที่แพร่หลายอย่างน้อยหนึ่งฉบับ ไม่น้อยกว่าสองครั้ง ห่างกันไม่เกินเจ็ดวัน” (อ้างอิง มาตรา ๙๐/๙)
•การส่งสำเนาคำร้องให้แก่เจ้าหนี้ทุกราย (โดยอิงตามรายชื่อที่แนบมาพร้อมคำร้องตาม มาตรา ๙๐/๖) และแจ้งต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น นายทะเบียนหุ้นส่วน บริษัท หรือนิติบุคคล และหน่วยงานรัฐที่กำหนด
2.    การแจ้งให้ฝ่ายต่างๆ ทราบ
•หากเจ้าหนี้เป็นผู้ร้องขอ ผู้ร้องขอต้องส่งสำเนาคำร้องให้ลูกหนี้ทราบก่อนวันนัดไต่สวนไม่น้อยกว่า 7 วัน
•ลูกหนี้หรือเจ้าหนี้มีสิทธิยื่น “คำคัดค้าน” ต่อคำร้องโดยต้องยื่นเป็นหนังสือตามแบบฟอร์มของศาลล้มละลายกลาง และต้องยื่นก่อนวันนัดไต่สวนนัดแรกไม่น้อยกว่า 3 วัน
3.    ประเด็นสำคัญในการคัดค้าน
•คัดค้านในเงื่อนไขของการยื่นคำร้อง เช่น ข้อเท็จจริงที่ว่ากิจการของลูกหนี้ไม่อยู่ในสภาวะหนี้สินล้นพ้นหรือการยื่นคำร้องโดยไม่สุจริต
•คัดค้านในส่วนของผู้ทำแผน โดยอาจเสนอชื่อบุคคลอื่นเข้ามาแทนหากเห็นว่าผู้ที่ถูกเสนอไม่สมควร

11.2 การไต่สวนคำร้องขอให้ฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้

1.    การไต่สวนเพื่อหาความจริง
•ศาลต้องไต่สวนเพื่อหาความจริงตามที่บัญญัติไว้ใน “มาตรา ๙๐/๓”
•หัวข้อความจริงที่ต้องตรวจสอบมี 4 ประการ ได้แก่
1.    ลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัว
2.    หนี้รวม (จากเจ้าหนี้คนเดียวหรือหลายคน) มีมูลค่าไม่น้อยกว่า 10 ล้านบาท
3.    มีเหตุอันสมควรและมีช่องทางที่จะฟื้นฟูกิจการได้
4.    ผู้ร้องขอยื่นคำร้องโดยสุจริต
2.    ผลการไต่สวน
•หากศาลไต่สวนแล้วไม่พบความจริงหรือพบว่าการยื่นคำร้องไม่สุจริตหรือไม่มีช่องทางฟื้นฟูกิจการ ศาลจะสั่ง “ยกคำร้องขอฟื้นฟูกิจการ”
•ในกรณีที่ไม่มีผู้คัดค้าน ศาลอาจงดการไต่สวนและมีคำสั่งให้ฟื้นฟูกิจการตามความเหมาะสม

11.3 มาตรการคุ้มครองกิจการของลูกหนี้

1.    ผลของคำสั่งรับคำร้อง
•เมื่อศาลมีคำสั่งรับคำร้องไว้เพื่อพิจารณา จะมีผลให้เกิด “สภาวะพักการชำระหนี้ (Automatic Stay)”
•มาตรการคุ้มครองนี้มีจุดประสงค์เพื่อป้องกันไม่ให้กิจการของลูกหนี้ได้รับความเสียหายเพิ่มเติมระหว่างการไต่สวน
2.    ข้อห้ามและมาตรการที่บัญญัติไว้ (ตาม มาตรา ๙๐/๑๒)
•    (๑) ห้ามมิให้ฟ้องหรือร้องขอให้ศาลพิพากษาหรือสั่งให้เลิกนิติบุคคล ของลูกหนี้
•    (๒) ห้ามให้นายทะเบียนสั่งเลิกหรือจดทะเบียนเลิกนิติบุคคล
•    (๓) ห้ามให้องค์กรรัฐที่เกี่ยวข้องสั่งเพิกถอนใบอนุญาตหรือสั่งให้ลูกหนี้หยุดประกอบกิจการ โดยไม่ได้รับอนุญาตจากศาล
•    (๔) ห้ามฟ้องลูกหนี้เป็นคดีแพ่งหรือคดีล้มละลาย เกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ (เฉพาะมูลหนี้ที่เกิดขึ้นก่อนคำสั่งเห็นชอบแผน)
•    (๕) ห้ามเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาบังคับคดีแก่ทรัพย์สิน ของลูกหนี้สำหรับหนี้ที่เกิดก่อนคำสั่งเห็นชอบแผน
•    (๖) ห้ามเจ้าหนี้มีประกันบังคับชำระหนี้แก่ทรัพย์สินที่เป็นหลักประกัน โดยต้องได้รับอนุญาตจากศาล
•    (๗) ห้ามเจ้าหนี้ที่สามารถบังคับชำระหนี้ได้เอง ยึดหรือขายทรัพย์สินของลูกหนี้
•    (๘) ห้ามเจ้าของทรัพย์สินตามสัญญาต่างๆ ที่เกี่ยวกับกิจการลูกหนี้ให้มีการฟ้องร้องบังคับคดีตามที่ระบุไว้
•    (๙) ห้ามลูกหนี้จำหน่าย จ่าย โอน หรือชำระหนี้ ที่ก่อให้เกิดภาระในทรัพย์สิน นอกจากเป็นการดำเนินการที่จำเป็นเพื่อให้การค้าไปได้ตามปกติ
•    (๑๐) คำสั่งชั่วคราวของศาลที่เกี่ยวกับการยึด อายัด หรือห้ามจำหน่าย สามารถให้ศาลรับคำร้องมีอำนาจแก้ไขหรือระงับผลตามความเหมาะสม
•    (๑๑) ห้ามผู้ประกอบการสาธารณูปโภค เช่น ไฟฟ้า ประปา โทรศัพท์ งดให้บริการแก่ลูกหนี้ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากศาล
3.    ผลของการฝ่าฝืนมาตรการคุ้มครอง
•การทำนิติกรรมหรือการชำระหนี้ที่ขัดหรือแย้งกับบทบัญญัติในมาตรา ๙๐/๑๒ จะ “ตกเป็นโมฆะ” (ตามวรรคท้ายของมาตรา)
4.    การขยายอายุความ
•ตาม มาตรา ๙๐/๑๕ กรณีที่เจ้าหนี้ถูกจำกัดสิทธิในการดำเนินคดีหรือบังคับคดีในช่วงที่มีมาตรการคุ้มครอง จะมีการขยายอายุความหรือระยะเวลาออกไปจนกว่าจะครบกำหนดตามที่กฎหมายกำหนด

11.4 ผลของการตั้งผู้ทำแผน

1.    การโอนอำนาจและการจัดการกิจการ
•เมื่อศาลมีคำสั่ง “ตั้งผู้ทำแผน” ตาม มาตรา ๙๐/๒๕
•ผู้ทำแผนจะได้รับอำนาจและหน้าที่ในการจัดการกิจการและทรัพย์สินของลูกหนี้
•ลูกหนี้ต้องส่งมอบ “ทรัพย์สิน, ดวงตรา, สมุดบัญชีและเอกสารที่เกี่ยวกับทรัพย์สินหนี้สิน” ให้แก่ผู้ทำแผนโดยด่วน (อ้างอิงจาก มาตรา ๙๐/๒๔ วรรคสอง และมาตรา ๙๐/๒๑ วรรคสาม ที่ใช้นำโดยอนุโลม)
2.    ขอบเขตอำนาจของผู้ทำแผน
•ผู้ทำแผนมีอำนาจในการเรียกร้องให้ผู้ครอบครองส่งมอบทรัพย์สินและเอกสารต่างๆ
•การจัดการและบริหารกิจการของลูกหนี้ต้องดำเนินไป “ภายใต้กรอบแผนฟื้นฟู” ที่กำหนดไว้ในมาตรา ๙๐/๔๒
•โดยผู้ทำแผนจะไม่สามารถก่อหนี้ใหม่เพื่อเปลี่ยนนโยบายใหม่ได้ แต่จำกัดเฉพาะการดำเนินการเพื่อให้กิจการดำเนินไปได้ตามปกติ
3.    ผลกระทบที่เกิดขึ้น
•ผลต่อตัวลูกหนี้: อำนาจบริหารถูกถ่ายโอนไปยังผู้ทำแผน ผู้บริหารเดิมจะสูญเสียอำนาจในการตัดสินใจ
•ผลต่อตัวผู้ทำแผน: มีสิทธิและหน้าที่ในการจัดการกิจการและทรัพย์สินของลูกหนี้ตามที่กฎหมายและแผนฟื้นฟูกำหนด