Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Bài 4: Sự ra đời và phát triển của ASEAN - Coggle Diagram
Bài 4: Sự ra đời và phát triển của ASEAN
1) Bối cảnh - lí do và qtrinh hình thành tchuc ASEAN
bối cảnh, lí do
CMKH cnghe và xu thế kv hóa tác động: từ nhg năm 50-60, các cđ ở châu âu ( than - thép, năng lượng ntu, kte) đã ra đời và hđộng hiệu quả -> năm 1967 hợp lại thành cđ châu âu ( sự ra đời của những liên kết khu vực)
tác động của ctranh lạnh: mĩ tiến hành ctranh ở Đông Dương, tlap SEATO lôi kéo đứng về Mĩ,.... trong đó có Thái, Philip
nhiều nước đã giành được thành lập ( nhg năm 50), gặp khó khăn trong qtrinh phát triển-> có nhu cầu hợp tác, hỗ trợ nhau cùng ptrien ( yếu tố chủ quan quyết định) thời gian đầu xd đất nước theo chiến lược hướng nội
muốn hạn chế sự ảnh hưởng sự ảnh hưởng của những nước lớn ( mĩ) Philip, Thái, Indo từng là thuộc địa của mĩ-> muốn hche yto mĩ cần liên kết
các nước có trình độ kinh tế, nền tảng văn hóa khá tương đối ( vh lúa nước, ...=> đưa đến dk thuận lợi
quá trình hình thành
1961: Ban đầu 3 nước ( malai, thái, philip) thỏa thuận thành lập hiệp hội đồng nam á (ASA), bước đầu thực hiện ý tưởng
1963: 3 nước ( indo, malai, philip) tlap tchuc Ma-phi-líp-pin để thúc đẩy sự hợp tác. 2 tổ chức kém hiệu quả, diễn ra tranh chấp lãnh thổ, bất đồng trong tlap lbang Malai
1966: ngoại trưởng 5 nước cùng dự thảo việc tổ chức tlap hiệp hội các qgia ĐNA
8/8/1967: cuộc hội đàm của ngoại trưởng 5 nước tại băng cốc thống nhất, kí văn kiện tlap ASEAN
nhận xét
lá cờ ASEAN- bó lúa 10 nhánh được sd từ 2007
5 qgia hải đảo, 5 qgia lục địa
2007, hiến chương ASEAN ra đời, có hiệu lực từ 2008, tạo cơ sở pháp lí cho sự hợp tác khu vực, ntac bình đẳng chủ quyền
2) Mục tiêu và nguyên tắc
tôn chỉ, mục đích ( thể hiện trong tbo băng cốc 1967, nêu từ khi tlap nay vx tuân thủ) - điều 1
thúc đẩy cộng tác tích cực, giúp đỡ lẫn nhau về KTXH, VH, KHKT,...
Tchat
tăng cường sự htac về các mặt qua đó tạo dk cho các nước tvien ptr, hội nhập sâu rộng với kv và qt
phấn đấu/ hướng tới đưa dna trở thành khu vực hòa bình, ổn định, tự do và thịnh vượng; ASEAN sẽ trở thành 1 tchuc htac liên chính phủ, bao gồm tca các nước ĐNA
thúc đẩy hòa bình và ổn định khu vực thông qua tôn trọng công lí và ntac pháp luật trong qh giữa các nước tvien, tuân thủ theo các ntac hđ của lhq ( ctri)
thúc đẩy tăng trưởng kte, tiến bộ xh, ptrien vh trong kv thông qua hợp tác=> xd 1 ĐNA hòa bình, thịnh vượng ( kte)
ntac, phương thức hoạt động chính ( điều 2)
1, tôn trọng độc lập, chủ quyền, bình đẳng, toàn vẹn lãnh thổ và bản sắc dân tộc của các nước
4, kh dc can thiệp vào cviec nội bộ các nc tvien
3, gq maai thuẫn và tranh chấp giữa các nước= hòa bình, thương lượng
5, đề cao hiến chương LHQ và luật pháp qt; tôn trọng sự khác biệt về vh, ngôn ngữ, tôn giáo,...
2, không được xâm lược, đe dọa sử dụng vũ lực với các nước, trái với luật pháp qt
pthuc ra quyết đinh: tham vấn và đồng thuận
hiến chương kđ ASEAN là một tchuc liên chính phủ có tư cách pháp nhân ( điều 3)
3) Quá trình phát triển từ ASEAN 5->10
1967: ASEAN 5 ra đời, họp tại băng cốc kí tuyên bố đánh dấu thành lập
1984: Brunay kết nạp, tv 6
2/1976: hiệp ước Bali khẳng định đẩy mạnh mở rộng kết nạp thành viên trong kv ĐNA
1995: vn gia nhập thành tv 7=> mở rộng ước ptrien lên asean 10 ( năm này mĩ xóa bỏ cấm vận, vn điều chỉnh chính sách đối ngoại theo hướng đa phương hóa, đa dạng hóa
1992: vn làm quan sát viên asean
1997: lào, minanma được kết nạp ( tv 8,9)
1999: cam được kết nạp-> kthuc quá trình mở rộng thành asean 10
nhận xét
liên minh khu vực được ví như một cực trong thế giới đa cực nhiều trung tâm. năm 2020, asean vươn lên thành nền kte t5 tgioi
4) Hành trình/các giai đoạn chính của ASEAN ( 1967 - nay)
1967-1976: khởi đầu: XD nền móng ban đầu để tạo điều kiện thuận lợi cho sự htac của ASEAN; tập trung bào vde an ninh- ctri, " xd lòng tin và học cách hòa giải"
dù kí vào tbo " băng cốc" nhưng ch có ntac hoạt động cụ thể+ ctranh lạnh-> kh hoạt động hiệu quả, nặng ctri, chủ yếu hỗ trợ và tránh bị ảnh hưởng bởi nước lớn, liên minh ch có tầm ảnh hưởng
8/8/1967: kí tbo tlap
1971: asean ra tuyên bố về khu vực hòa bình, tự do và trung lập ( ZOPFAN)
1976-1999: xây dựng, hòa giải và phát triển: xd qhe ctri ổn định trong khu vực để đẩy mạnh hợp tác ptrien; gq qhe asean- 3 nước đông dương lên asean 10, kết nối nâng cao vị thế qt
bước đầu phát triển và kđ vị thế trong khu vực, mở rộng ra ngoài khu vực
2/1976, tbo bali ( hiệp ước thân thiện, hữu nghị) kđ htac liên minh khu vực, mrong kết nạp tv, đẩy mạnh giúp đỡ, tôn trọng chủ quyền qg, ...=cdg hòa bình
thời gian chính thức đưa ra nguyên tắc hoạt động chặt chẽ, xác định quan hệ ctri ổn định. kết nạp, hòa giải qhe,...
1999 - 2015: hoàn thiện cơ chế tổ chức, tăng cường hợp tác, phát triển: 2007 ban hành hiến chương asean ( 12/2008) có hiệu lực; tăng cường hợp tác nội khối và ngoại khối về chính trị an ninh, kte- tmai
hoàn thiện cơ chế tổ chức, bộ máy hoạt động gồm 9 cơ quan chính
2015- nay: xd và phát triển cộng đồng asean, nâng cao vị thế qte: cộng đồng có 3 trụ cột chính ( APSC- ctri an ninh, ASCC- vh xh, AEC- kte) ; đẩy mạnh hợp tác trong asean và đối tác khác; trở thành một cực trong xu hướng đa cực
gđ ptr mới: hướng tới xd 1 cđ lấy ng dân làm trung tâm, trên nền tảng pháp lí hiến chương asean và tầm nhìn 2025, 2030
5) Qhe vn- asean ( căng thẳng,bất đồng -> hòa dịu, htac tích cực
1992: vn làm quan sát viên asean
28/7/1995: vn gia nhập asean
sau 1991: vn thiện đường lối đổi mới đất nước, htac đa phương + asean cần mở rộng tổ chức-> qhe dần cải thiện, tích cực
1995-1999: tích cực kết nạp nước lào, myan, cam vào asean
1975- 1989: vde cam căng thẳng
1998: tổ chức thành công hội nghị cấp cao asean lần 6
1967-1989: qhe đôi bên trong tình cảnh bất đồng, căng thẳng đối đầu vì 1 số nước asean là đồng minh mĩ ( thái, philip) đưa quân đội đến miền nam việt nam
2000-2001: chủ tịch ủy ban thường trực asean ( asc )
2010: chủ tịch asean, tchuc thành công hội nghị cấp cao l17
2012-2015: đảm nhận vai trò điều phối viên asean - eu
1/1/2020: đảm nhận vai trò chủ tịch asean
2016: tiếp tục tham gia đầy đủ, hthanh nghiêm túc các cam kết và đóng góp hiệu quả trên tất cả các lĩnh vực hợp tác của asean
6/2020: tchuc thành công hội nghị cấp cao asean 36
2018: tchuc thành công hội nghị diễn đàn kte thế giới về asean ( wef asean )