Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
DẦU MỎ VÀ CHẾ BIẾN DẦU MỎ : - Coggle Diagram
DẦU MỎ VÀ CHẾ BIẾN DẦU MỎ
:
NGUỒN GỐC DẦU MỎ. THÀNH PHẦN VÀ PHÂN LOẠI DẦU MỎ
Nguồn gốc dầu mỏ
Các chất hữu cơ trong xác động vật, thực vật là tiền chất tạo thành dầu mỏ.
Các loài thực vật phù du rất nhỏ, số lượng nhiều đóng vai trò chủ đạo để tạo ra dầu và khí.
Qua thời gian một phần dầu chuyển thành khí do quá trình cracking dưới tác dụng của nhiệt độ, áp suất và các chất xúc tác.
Sự hình thành mỏ dầu: Xác động thực vật phân huỷ → Kerogen (các chất sừng hữu cơ) hình thành trong lớp trầm tích → Kerogen chuyển hoá thành hydrocarbon → mỏ dầu (thường gồm 3 lớp: lớp khí ở trên, lớp dầu, đáy là lớp nước)
Thành phần hóa học của dầu mỏ
Các hợp chất hydrocarbon
Alkane (hay còn gọi là paraffin)
Cycloalkane
Arene
Các hợp chất phi hydrocarbon
Là các hydrocarbon mà trong mạch Carbon chứa các dị tố N, S, O và kim loại
Các hợp chất chứa sulfur, oxygen, nitrogen, vết kim loại trong dầu mỏ, nhựa và asphaltene
Phân loại dầu mỏ
Theo thành phần hóa học
Paraffinic
Naphthenic
Aromatic
Theo tính chất vật lí
Phân loại dầu mỏ dựa vào tỉ trọng: Dầu nhẹ (giàu paraffin), Dầu nặng (giàu arene)
Phân loại dầu mỏ theo chỉ số API: Dầu nhẹ: API > 31,1; Dầu trung bình: API từ 22,3 - 31,1; Dầu nặng: API từ 10 - 22,3; Dầu rất nặng: API < 10
CHẾ BIẾN DẦU MỎ
Các giai đoạn chế biến dầu mỏ
Các giai đoạn chế biến dầu mỏ:
Tiền xử lý dầu thô → chưng cất dầu mỏ → cracking dầu mỏ → reforming xúc tác.
Cracking nhiệt: Các hydrocarbon có nhiệt độ sôi thấp hơn so với nguyên liệu.
Cracking xúc tác: thu được các alkane và alkene có mạch ngắn hơn (từ C2 đến C4) làm nguyên liệu cho công nghiệp hóa dầu
Cracking xúc tác: thu được các alkane và alkene có mạch ngắn hơn (từ C2 đến C4) làm nguyên liệu cho công nghiệp hóa dầu
Các sản phẩm của dầu mỏ
Các sản phẩm nhiên liệu
Khí dầu mỏ hóa lỏng
Xăng (gasoline)
Dầu hỏa (kerosene)
Nhiên liệu phản lực
Diesel
Dầu đốt
Dầu bôi trơn và nhựa đường
Nhựa đường (bitamen) là sản phẩm tạo ra từ cặn dầu.
Nhiệt độ sôi từ 350oC ÷ 500oC, Gồm nhiều hợp chất arene đa vòng và naphthene, chứa ít alkane.
Thành phần hóa học của cạn dầu thường được chia thành 3 nhóm chính chất dầu, chất nhựa màu đen hoặc nâu và asphaltene.
Sản phẩm hóa dầu
Sản phẩm hóa dầu có giá trị phục vụ cho đời sống và nhiều ngành công nghiệp.
Một số sản phẩm hóa dầu: ethylene, 1,2-dichloroethane, propylene,...
Chỉ số octane và cách sử dụng nhiên liệu
Chỉ số octane
Là một đại lượng quy ước để đặc trưng cho khả năng chống kích nổ của nhiên liệu.
Biện pháp nâng cao chỉ số octane: Phương pháp dùng phụ gia, phương pháp dùng phụ gia
Chỉ số octane càng cao thì khả năng chịu nén của nhiên liệu trước kích nổ càng lớn.
Cách sử dụng nhiên liệu an toàn, tiết kiệm, hiệu quả, bảo vệ môi trường
Nhiên liệu xăng có chỉ số octane càng cao thì khả năng cháy điều hòa càng cao, chất lượng xăng càng tốt
Tăng chỉ số octane cho xăng bằng việc pha phụ gia ethanol tạo ra xăng sinh học, sử dụng biodiesel
NGÀNH SẢN XUẤT DẦU MỎ TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM
Trữ lượng dầu mỏ
Trên thế giới
Trữ lượng dầu mỏ được công bố hiện nay chỉ bằng 30 - 35% trữ lượng thật của dầu mỏ
Các quốc gia có trữ lượng dầu mỏ lớn lần lượt là Venezuela (trên 300 tỉ thùng), Saudi Arabia và Canada,...
Các quốc gia có trữ lượng dầu mỏ lớn lần lượt là Venezuela (trên 300 tỉ thùng), Saudi Arabia và Canada,...
Các nước tiêu thụ dầu nhiều nhất lần lượt là Mĩ, Trung Quốc, Ấn Độ,...
Các sản phẩm chế biến từ dầu mỏ có ứng dụng trong đời sống và sản xuất công, nông nghiệp, gồm các sản phẩm nhiên liệu, phi nhiên liệu, các hoá chất hữu cơ và vật liệu.
Ở Việt Nam
Việt Nam là quốc gia đứng thứ 28 trên thế giới về trữ lượng dầu mỏ, đứng thứ nhất khu vực Đông Nam Á (4,4 tỉ thùng tính đến năm 2020).
Sự tiêu thụ dầu mỏ ở Việt Nam chủ yếu phục vụ cho xuất khẩu và cho công nghiệp chế biến
Sản xuất dầu mỏ
Sự phát triển công nghiệp sản xuất dầu mỏ của một số nước trên thế giới
Các nước thành viên OPEC khai thác vào khoảng 40% tổng sản lượng dầu mỏ thể giới và nắm giữ khoảng 3/4 trữ lượng dầu thế giới
OPEC có khả năng điều chỉnh hạn ngạch khai thác dầu lửa của các nước thành viên → có thể khống chế giá dầu mỏ trên thế giới, đề ra các điều chỉnh phù hợp bảo đảm việc cung cấp dầu
Sự phát triển của công nghiệp sản xuất dầu mỏ ở Việt Nam
Sự tiêu thụ dầu mỏ ở Việt Nam chủ yếu phục vụ cho xuất khẩu và cho công nghiệp chế biến tại nhà máy lọc dầu Dung Quất
Việt Nam xếp thứ tư trong khu vực Đông Nam Á về xuất khẩu dầu mỏ
Tác động của sản xuất dầu mỏ đến môi trường
Sự cố tràn dầu gây ô nhiễm môi trường
Sự cố tràn dầu có thể xảy ra tại giàn khoan do bão, động đất làm đổ giàn khoan hoặc giàn khoan bị nổ, hệ thống ngăn dầu bị hỏng, rò rỉ đường ống dẫn,...
Sự cố tràn dầu có thể xảy ra khi vận chuyển dầu
Dầu tràn gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, làm sinh vật biển chết hàng loạt và gây hại đến sức khỏe con người
Các phương pháp xử lí sự cố tràn dầu và rác dầu
Phương pháp thu gom cơ học
Phương pháp hấp thu
Phương pháp phân hủy bằng vi sinh
Các chất thải và các vấn đề rác dầu trong hoạt động khai thác dầu
Rác dầu hình thành từ các hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí; từ hoạt động chế biến dầu và các hoạt động khác
Rác dầu cần được thu gom và xử lý đúng quy định tránh gây ô nhiễm môi trường.
Một số nhiên liệu thay thế dầu mỏ
Than đá
Cát dầu
Đá phiến dầu
Methane hydrate
Hydrogen