Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

BÀI 1: GIẢI PHẪU,SINH LÝ VÙNG QUANH RĂNG - Coggle Diagram

- - - - Không bám dính trực tiếp vào cổ R -> tạo thành khe lợi
      - Giới hạn từ bờ viền lợi -> rãnh lợi
      - Khoảng 0,5 - 2 cm
    - - Bám dính vào R + Xương
      - Giới hạn: Rãnh lợi -> Đường tiếp nối lợi - niêm mạc
      - Cấu tạo: -K có mố lk lỏng lẻo -ít sợi collagen -Nhiều sợi đàn hồi
      - Có vẻ lấm tấm da cam
      - Tác dụng: Chịu lực nhai, lực chải răng và các tải lực chức năng khác
    - - Đường lõm cạn trên bề mặt lợi: chia lợi tự do và lợi dính
      - Kp luôn luôn có
      - Tương ứng đáy khe lợi / đường cổ R gp
    - - Có đáy là bmo kết nối
      - Sâu <= 3mm
    - - 1mm - 9mm
      - K có lợi dính -> Dễ gây tụt lợi
    - - Đường lượn cong hình vỏ sò: chia lợi sừng hóa và niêm mạc xg ổ
      - Có thể xác định theo 3 cách
        
        Chức năng: dùng tay kéo môi má thấy niêm mạc xg ổ có thể kéo lên đc khỏi bề mặt XÔR
        
        Giải phẫu: Niêm mạc XÔ màu đỏ sẫm hơn
        
        Hóa mô: Niêm mạc XÔ nhuộm màu iodine schilleer
    - - Gai lợi T + Gai lợi N: đc nối liền nhau = yên lợi
      - Nếu k có tx giữa các R -> kco gai lợi + yên lợi -> Lợi đó thuộc lợi sừng hóa
    - - Là rãnh dọc, song song với trục R, nằm trong lợi dính giữa các R
  - - - có 6 nhánh tận
        
        ĐM lưỡi
        
        ĐM cằm
        
        ĐM mặt
        
        ĐM khẩu cái
        
        ĐM dưới ổ mắt
        
        ĐM răng sau trên
    - - nối với nhánh trg mao mạch (.) khe lợi
  - - - Nhánh R trên; Khẩu cái; miệng; lưỡi
    - - Cảm giác nhiệt + xúc giác
    - - TK R trên chi phối
        
        Lợi mặt N R12345 HT
      - TK R trên sau chi phối
        
        Lợi mặt N R678
      - TK Khẩu cái lớn
        
        Chi phối cho niêm mạc khẩu cái trừ vùng sau R.cửa do TK mũi - khẩu cái
    - - Nhánh tận của TK lưỡi
        
        lợi mặt T HD
      - TK cằm
        
        mặt N R12345 HD
      - TK miệng
        
        Lợi mặt N RHL
  - - - Các sp hòa tan trong khe lợi có thể khuếch tán qua bmo kết nối để vào mô lk
      - Ngăn cản VK từ MBR vào mô lk
      - Tính thấm của bmo kết nối qtr hơn tính bám dính trong việc bảo vệ mô lk
    - - Tác động bôi trơn của nước bọt và sự bong vảy liên tục của các tb bmo bề mặt -> Ngăn chặn VK tập trung trên nm miệng
    - - trong dịch lợi có tính kháng khuẩn và thực bào
    - - phản ứng viêm. Vẫn chưa biết dịch lợi và và Bc trong dịch lợi có khả năng miễn dịch hay thực bào hay không
  - - - Từ nhú mô liên kết lợi vào hệ thống ngoài màng xương
      - Các vùng còn lại: Lợi mặt N HT + Lợi mặt T và N HD
    - - Lợi mặt N + T R.cửa HD
    - - Lợi mặt T HT
- - - - Sợi là thành phần quan trọng nhất của DCQR, trong đó sợi collagen chiếm 90% ngoài ra còn có sự oxytalan và sợi chun
  - - - Sự tái cấu trúc của sợi cùng với sương tạo ra những vận động sinh lý của răng
      - Tb của DCQR tham gia vào sự tạo và tiêu xương, cement trong các vận độn sly của R cũng như sự thích nghi với lực cắn và sửa chữa các tổn thương
      - tốc độ thành lập và biệt hóa của tế bào có ảnh hưởng đến tốc độ thành lập xương, collagen và cement
      - Các biến đổi của tế bào dưới tác động của enzyme có ảnh hưởng đến quá trình tái cấu trúc
    - - DCQR đóng vai trò làm giảm bớt áp lực cắn và lực nhai
      - Sự truyền lực đến X
        
        ~ Các sợi chính của DCQR xếp theo dạng võng. Khi có lực tác động theo hướng trục lên R các bó sợi nghiêng bị kéo căng hết chiều dài. Khi có lực ngang/ nghiêng, R có 2 gđ dịch chuyển. Dịch chuyển thứ nhất giới hạn trong khoảng DCQR; Dịch chuyển thứ 2 do sự biến đổi của các bản xương
        
        ~ Răng xoay quanh 1 trục thay đổi theo cường độ lực. Ở R 1 chân, trục xoay ở giữa 1/3 giữa và 1/3 chóp chân R. Ở R nhiều chân, trục xoay ở giữa các chân R
        
        ~ Khi răng xoay DCQR có dạng đồng hồ cát. Vùng có lực căng các bó sợi DCQR bị kéo căng và nưhunxg vùng có lực nén thì bị nén ép và có sự vặn vẹo của X tương ứng với sự dịch chuyển của R
    - - + Dinh dưỡng
        
        ~ Mạch máu và dẫn lưu lympho trong DCQR nuôi dưỡng xương + cement
      - + Cảm giác
        
        ~ Các sợi TK cảm giác dẫn truyền xung động thần kinh từ lực cắn + nhai -> về trung tâm thần kinh -> tạo ra các xung động thích hợp -> truyền đến nhóm cơ để có những phản ứng bve
- - - - là phần xương hàm có các chân R
      - phụ thuộc vào sự hình thành và phát triển của chân R. Tiêu biến đi khi mất R
    - - Là vách xương đặc, mỏng 0,1 - 0,4mm bao quanh chân R
      - Có nhiều lỗ để mạch máu, mạch bạch huyết, dây TK và DCQR đi qua -> lá sàng
      - Trên phim X-quang cản quang rõ
    - - nơi hợp nhất giữa bản xương T + bản xương N
    - - Là xg hàm nằm giữa 2 R
      - Phía cổ r mỏng hơn phía chóp R
    - - là xương nằm giữa các chân R của R có nhiều chân
  - - - nhìn từ N -> t mào xương ổ đi theo 1 đường uốn lượn dạng vỏ sò
      - Đi song song và giữ khoảng cách không đổi là 1-2mm về phía chóp, so với đường nối men-cement
  - - - Tế bào
        
        Có 3 loại tb: Nguyên bào xương, cốt bào và hủy cốt bào
        
        các tb này chịu sự chí phối của
        
        Hormon: PTH, calcitonin, VTM D
        
        Các yto tăng trưởng
        
        Dinh dưỡng
        
        Các chất độc tế bào
        
        Các yto tại chỗ
        
        Cơ học
      - Sợi
        
        Sharpey: là tp khoáng hóa của DCQR
        
        Oxytalan: là tp của DCQR, di theo hướng collagen có lq giữa slg sợi và tải lựuc đặt lên R. Slg sợi oxytalan tăng lên ở những R có chức năng và ít đi ở các R kco chức năng
      - Chất gắn vô định hình
    - - Canxi, phosphate, cacbonat ở dưới dạng các tinh thể apatite
  - - - Điều chỉnh:
        
        Là tập hợp những cơ chế cho phép xương thích nghi với những tải lực
        
        Là sự bồi đắp xương trên bề mặt xương có sẵn từ trc, Hđ này diễn ra trên màng xương
      - Tái cấu trúc:
        
        Thay thế xương cũ = xương mới, thay thế xương nguyên phát = xương trưởng thành
        
        Diễn ra cả trên màng xương và trong xương
        
        Tác động đến chiều cao, hình dáng, độ đậm đặc của xương
- - - - Sợi collagen (23%) -> tạo khung hữu cơ
      - Muối khoáng (65%): canxi, photpho, magnesium, fluor
      - Nước (12%)
    - - Có 2 loại chính: Xê-măng không có tb; Xê-măng có tb
      - Ở người, có 3 loại
        
        Xê-măng không sợi không tb
        
        Xê-măng sợi ngoại sinh không tb
        
        Xê-măng sợi nội sinh có tb
    - - Tương quan giữa men-cement
        
        Cement phủ lên men (60-65%)
        
        Tiếp xúc với nhau (25-30%)
        
        K tx với nhau (5-15%)
      - TH men và cement k tx với nhau
        
        Gây lộ ngà có thể có biểu hiện quá cảm ngà với nhiệt
        
        Dễ tích tụ mảng bám và cao răng, cao R ở đây rất khó loại bỏ
  - - - vùng cổ dày ~ 20-50 micromet
      - Vùng chóp dày ~ 150-250
    - - Đối với R.Sữa: bình thường
      - Đối với R.VV: có thể do nguyên nhân tại chỗ, toàn thân, k rõ nguyên nhân
        
        Nguyên nhân tại chỗ: Chấn thương khớp cắn; lực chỉnh nha, răng mọc lệch, nang; răng ngầm; R k có c/n đối kháng
        
        Nguyên nhân toàn thân: thiếu canxi, suy tuyến giáp, bệnh Paget