Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

GÜNEŞLİ GÜNLER, Postmodernizm, Mimaride Postmodernizm, IMG_0104, Sanatta…

- - - - Toplumsal Algı
        
        Değersiz Görme
        
        “Artistik ve ahlaki değerlere asırlar boyu bir türlü erişemedikleri için bunlar uğruna bir ömür harcamayı enayilik olarak gören ve güzelliği üretmek yerine onu para, şiddet ya da kurnazlıkla elde etmeyi fazilet sayan insanların ülkesindeki okullarda en az rağbet gören ve pek ciddiye alınmayan bir ders de resimdi.”(Anar, 1998:24)
        
        Sanat ve Ahlaki Değer anlayışı
        
        Toplumsal Bilinç Eksikliği
        
        Bilinçsiz yapıyı normalleştirmek
        
        Cinsiyetçi Bakış Açısı
        
        "Sağır'ın o güne dek gördüğü ve tanıdığı insanların neredeyse tümü, hesap kitap işlerini erkeğe, güzelliği ve onu üretmeyi de kadına yakıştırır, ikincisini aşağılamak bir yana, üstelik onu kirletmeyi ve lekelemeyi de marifet sayarlardı. Belki de güç tutkusunun insanı vardıracağı yegâne yer, erkeklik ve onu kullanmanın en kaba yolu olan şiddetti. Gel gör ki şiddetin en yalın biçimi, güzel olan, belki de dişil bir şeyi parçalamak ya da kirletmekti; bu da elbette insanda güçlü olduğu duygusu uyandırırdı"(Anar, 1998:19)
        
        Kadının toplumda ikinci plana atılması
        
        Erkek egemen ve patriyarkal yapının bakış açısı
        
        Toplum, kontrol edemediği veya güçle tanımlayamadığı her şeyi yok etmeye çalışır.
        
        Şiddetin güç olarak görülmesi
      - Eğitim Sistemi
        
        https://www.youtube.com/watch?v=0uiBZaxQUnc
        
        “Ancak bu küçük resimlerdeki şahıslar da nemrutlukta müdürlerden geri kalmıyor, tokat, cetvel, değnek gibi silahlar aracılığıyla cehaletle yıllardır savaştıklarından olsa gerek, gözlerinde bir öfke ateşi ışıl ışıl parlıyordu.”(Anar, 1998:24)
        
        "Zavallı ise âkibetini bile bile, "Döv beni adam olayım!" ibaresini yüksek sesle telaffuz eder, hoca da sanki yan- liş işitmiş yahut talebe kendisinden garip bir şey talep etmiş gibi anlamazlıktan gelerek, "Ha! Ne dedin, anlayamadım?” derdi. Oğlan ise cetvelin üzerindeki yazıyı tekrar okuyunca, muallim bu ricayı emir telakki ederek biçarenin arzusunu derhal infaz ederdi. "
        
        Şiddet ve Baskı
        
        Tek düzelik
        
        Kısıtlayıcılık ve Yaratıcılığı Öldürme
        
        Dünyayı değiştirmek için kullanabileceğiniz en güçlü silah eğitimdir.
        -Nelson Mandela
        
        Panoptikon
        
        Ölü Ozanlar Derneği
        
        Özgür Düşünme, Bireysellik ve Sanata Bakış Açısı
        
        Katı disiplin anlayışı
        
        Baskıcı bir yatılı okul
        
        Neil Perry karakterinin tiyatroya ilgisi / Karakterin gördüğü baskı / Umutsuzluk --> İntihar
        
        Karşı çıkma / Başkaldırı
      - Eleştiri Yöntemi
        
        İroni
        
        “İroni ‘bir şey söylerken ya da bir eylem önerirken bunu söylemiyormuş ya da önermiyormuş gibi konuşmaktır.” (Cebeci 2008: 279)
        
        Türkçede kinaye, ince alay, istihza gibi kelimelerle karşılanan ironi, sözlükte, söylenen sözün tersini kastederek kişiyle veya olayla alay etme, alaylı anlatım şeklinde tanımlanmıştır. (Ayverdi 2008: 1450)
        
        İşçi Ayaklanmasının bastırılması sonucu oluşan katliam
        
        Devletin Düzeni Koruma İddiası --> Şiddet ve Katliam (İroni)
        
        Postmodernist Yapı
        
        Metinlerarasılık
        
        Fantastik unsurlar ve Gerçeklik
        
        Farklı bakış açılar
    - - "Yemekhanede yeni müdür, diğer hocalar gini oğlanlara çıkan yemekten yemiyor, ahçıbaşına dalak yaptırıyordu" Ihsan Oktay Anar'ın eserlerinde dalak ile ilgili göndermeler, ironi ve alaycı bir anlatımla kullanılabilir.
      - Öğrencilerin Zorbalık Görmesi / Toplumsal Baskı Alegorisi
        
        Kont’un baskısıyla öğrenciler, bireysel kimliklerini kaybetmeye zorlanır. Bu durum, toplumda insanların baskı altında nasıl kişiliklerinden arındırıldığına dair bir alegorik eleştiridir.
      - Güneşli Günler / Özgürlük ve Mutluluk Metaforu
        
        Hikâyenin ismi olan "Güneşli Günler", aslında özgürlüğün ve mutluluğun sembolüdür. Ancak hikâyede ironik bir şekilde, Kont’un yönetimi altında neşe ve özgürlük yoktur.Yani "Güneşli Günler", aynı zamanda ulaşılamayan bir idealin metaforudur.
      - Kont’un Bedeni / Gücün ve Çürümenin Metaforu
        
        Kont’un bedensel özellikleri ve tuhaf halleri, güç sarhoşu olmuş otoritenin çürümüşlüğünü temsil eder. Onun fiziksel görünümü, zamanla yozlaşan ve insanlıktan çıkan tiranların metaforik bir yansımasıdır.
        
        "Söylentiye bakılırsa bu tadilatın sebebi, yeni gelen müdürün porfiria hastalığından mustarip olması, değil günışığının, lambaların bile adamın cildinde esrarengiz bir şekilde derin yaralar açmasıydı."
        
        "Güneşe hiç çıkmaması sonucu adamın beti benzi kül gibiydi ve herhalde hastalığı nedeniyle diş etleri çekilmişti."
      - Disiplin ve Kural Takıntısı / Akıl ve Delilik Arasındaki İnce Çizgi
        
        Kont’un aşırı düzen saplantısı, akılcılığın aşırıya kaçtığında deliliğe dönüşebileceğini gösteren bir metafordur. Bu, katı mantığın bile bazen insanı insanlık dışı bir hale getirebileceğini simgeler.
      - "Seni bu kez resim yapman için çağırmadım. Biliyorsun ki müdürümüz hasta. Kana ihtiyacı var. Sen de pek gürbüz, kanlı canlı bir çocuksun."
        Kont, ışık yerine kanla besleniyor, yani yaşamı tüketerek var olabiliyor.
      - "Canavarın her gece kendisini ziyaretinden sonra çocuk, yatağından kalkıp kırlara giderek güneşin doğuşunu izlemiş olmalıydı. Çünkü tuvalde bir gündoğumu manzarası vardı."
    - - Kont’un Sürekli Denetlemesi / Gözetim Toplumu İmgesi
        
        Kont’un sürekli öğrencileri izlemesi, modern panoptikon (herkesin sürekli denetlendiği bir düzen) fikrini çağrıştırır. Bu, George Orwell’in 1984 kitabındaki Büyük Birader gözetimi ile benzer bir imgedir.
        
        "Taş çatlasa on üçündeki bu oğlanın adı Bora Mete’ydi; ama kanlı canlı olması ve kırmızı yanakları nedeniyle arkadaşları ona Alyanak diye hitap ediyorlardı."
        Alyanak’ın canlı ve hayat dolu hali, saf güzelliğin ve umudun temsilcisi olarak gösteriliyor.
      - Katı Kurallar ve Cezalar / Baskıcı Eğitim Sistemi Eleştirisi
        
        Öğrencilerin sıkı disiplin altında tutulması, baskıcı ve korku üzerine kurulmuş eğitim sistemlerine ve bireyselliği yok eden otorite anlayışına karşı bir eleştiridir.
        
        "Çirkinliğe büyüklük eklendiğinde tiksinme duygusunun korkuya dönüşeceğini bilen devlet, okulların böyle bir renge boyanmasını uygun görmüştü."
      - Güneş Işığının Eksikliği / Karanlık Düzenin İmgesi
        
        Güneşli günler bir özgürlük umudu olsa da, hikâyede gerçek anlamda bir sıcaklık veya mutluluk yoktur. Bu, baskıcı sistemlerin insanları neşesiz, ruhsuz bireylere dönüştürdüğünü gösteren bir imgedir.
    - - Alegori
        
        Alegori, bir kavramı, düşünceyi veya öğretici mesajı dolaylı bir anlatımla, simgesel unsurlar kullanarak aktaran edebi ve sanatsal bir anlatım biçimidir. Alegorilerde, anlatılan olay veya karakterler yüzeyde bir anlam taşırken, derinlemesine incelendiğinde daha soyut ve sembolik bir anlam barındırır.
        
        Okulun Kendisi / Küçük Ölçekli Bir Devlet Alegorisi
        
        Okul, aslında baskıcı toplum düzeninin minyatür bir temsili olarak anlatılır. Eğitim sistemi, bireyleri "sorgusuz sualsiz" itaat eden vatandaşlara dönüştüren bir araçtır.
        
        Kont’un Disiplin Takıntısı / Totaliter Rejim Alegorisi
        
        Okul müdürü Kont, katı disiplin, itaati zorla kabul ettirme ve baskıcı yönetim anlayışını temsil eder. Bu, bireyselliği yok eden otoriter yönetimlerin bir alegorisi olarak okunabilir. Kont’un öğrencileri "makine gibi" yönetmek istemesi, faşizan bir sistemin alegorisi olarak düşünülebilir.
        
        "Kahvaltıdan sonra nöbetçi muallimin düdüğünden canhıraş bir feryat kopunca kahvaltı biter, bağırış çağırış, gürültü ve patırtı ile sınıflar istila edilir, muallimlerin geleceğini bildiren elektrik zili koridorları çın çın çınlattığında ise ses soluk kesilirdi."
        
        "Sağır, güzellikle oynayacak ve onun zevkini çıkaracak kadar değil, ancak onu tanıyıp teşhis edebilecek kadar yetenekli olduğu için, çirkinlik ile bunun getirdiği ıstırap, nefret ve aşağılama, Sağır’ın hayatının temeli olmuştu."
        Sağır, güzelliği kavrayabilen ama yaratamayan, bu yüzden çirkinliğe nefret duyan biri olarak anlatılıyor.
        
        "Sana güneşi ve ışığı vaat etmiştim. Üzgünüm, kanı ışığa tercih eden sen oldun. Böylece hayat senin için ışık değil, kanın ta kendisi oldu."
        
        "Güneş doğuyordu. Günün ilk ışıkları dağlara, ağaçlara ve bütün tabiata vurup aydınlattı. Canavar hayatında ilk kez güneşi ve ışığı, yani ölümünü gördü."
        .
- - - - .
        
        “SG: Şu da var sanırım: Okurlar sizin yazdıklarınızı tarihsel, modern, postmodern, gerçeküstü, büyülü, fantastik metinler olarak okuyabilir, hangi okur nasıl okumak istiyorsa. Önemli olan, yazdıklarınızın yazınsal metinler olması, hangi türe girdikleri artık önemli değil sanırım...
        İOA: Evet. Ben de bunu söylemek istemiştim.”
        
        Karşıyaka Anadolu Lisesinden atılmıştır.
        
        Üniversite’de Felsefe bölümünde eğitim görmüştür.
        
        SG: İhsan Oktay Anar için postmodern deniyor. Pekâlâ başka anlayışlar içine de sokulabilir. Siz bu yargıları nasıl değerlendiriyorsunuz?
        İOA: Postmodern edebiyata girmek gibi bir kaygım olmadı.
- - - - Parodi
        
        Odisseus'un Yolculuğu
        
        İkarus'un Yükselişi
      - Kolaj
        
        Kont Drakul ve Oliver Twist
      - Pastiş
        
        İsa'nın Çarmıha Gerilmesi
      - İroni
        
        Pandora'nın Kutusu
    - - Edebi Referans
        
        Oliver Twist
        
        Kont Drakula
      - Mitolojik Referans
        
        Pandora'nın Kutusu
        
        Odisseus'un Yolculuğu
        
        İkarus'un Yükselişi
      - Dini Referans
        
        İsa'nın Çarmıha Gerilmesi
- - - - "Biliyorsun ki müdürümüz hasta. Kana ihtiyacı var. Sen de pek gürbüz, kanlı canlı bir çocuksun. Yaptığımız iyiliğe karşılık, sen de bize kan verirsin herhalde."
    - - "Yetmiyormuş gibi, yatılı okulun dış görünüşü de o muhitte yaşayanlara pek itimat telkin etmez, hava karardıktan sonra binanın çevresinden gelip geçen olmazdı. Hatta soğuk kış gecelerinde kurtlar ve vahşi köpekler, bu kasvetli binanın ay ışığı altındaki siluetine bakar, gönlü hoş etmeyen şeyler hissettiklerinden midir, sabaha kadar ulurlardı."
  - - - kişi- Toplum Çatışması
        
        kişi - Doğa Çatışması
        
        kişi - Kader/Üstün Güç Çatışması
        
        "Talebeler Kont'un yüzünde açılan yaralardan ve çekilen diş etlerinden oluk gibi kan aktığını gördüklerinde dehşet içinde kaldılar. Adamın kanaması iki gün sürmüştü. Bu nedenle okulun hekimi ona kan yapıcı gıdalar, yani dalak, kuru üzüm, pekmez, hatta kırmızı şarap tavsiye etti."
        
        "Saatler gece yarısını vurduğu anda, artık kendini zaptedemeyen kısmetsiz bir talebe ise Allah'a emanet sayılırdı: Ranzasından iner ve o âna kadar kalın battaniyesinin sağladığı emniyetten artık mahrum biri olarak karanlıkta el yordamıyla önce masayı bulmaya çalışırdı. Masadaki kibrite erişip mumu yakmayı başardığında, elbette en azından iki duayı bitirmiş olurdu."
        
        "Hakikaten, oğlanların en çok korktukları dersler, matematik, fizik ve kimyaydı. Bu dersleri veren hocaların kibirden burunları harman yeli savurur, afur tafurlarından yanlarına varılmazdı. Bu yüzden attıkları tokatlar bile talebeler için bir anlam taşırdı. Matematik ve fizik gibi dersler, ayakları yere sağlam basan, oturaklı, gerçekçi, yani hesabını kitabını bilen insanların işiydi. Oysa resim, fuzulî bir meşgale, gergefle nakış işlemek gibi kadın harcı beyhude bir çaba, hayalperest bir serseri mesleğiydi."
      - "Seni bu kez resim yapman için çağırmadım" dedi, "Biliyorsun ki müdürümüz hasta. Kana ihtiyacı var. Sen de pek gürbüz, kanlı canlı bir çocuksun. Yaptığımız iyiliğe karşılık, sen de bize kan verirsin herhalde."
- - - - Bir süre önce herhangi bir yatılı okul
        
        Çok değil, günümüzden sadece yarım asır kadar önce, yani cumhuriyetin yirminci yıllarının sonuna doğru, Anadolu'nun orta yerindeki bir köyün hemen dışında, hapishane misali dört katlı devasa bir taş bina vardi. Tepesindeki rüzgâr gülünde bir bayrağın dalgalandığı kulesi, perdeleri sımsıkı kapalı küçük pencereleri, geçende eziklik ve hiçlik duygusu uyandıran âbidevi kapısı ile bu bina bir yatılı okuldu.”
        (Anar, 2024:18)
    - - Güneşin Müdürü yok etmesi
        
        “İnsanın içindeki ışığı söndürmeye and içmiş zalim müdürlerin yönettiği yatılı okulun, yasça büyük talebelerinden muhayyilesi kuvvetli olanlar, iste bu resmin hikâyesini, kırmızı yanaklı oğlanı, gaddar resimciyi ve kan içen zalim müdürü gelene geçene anlatır, onların akıllarını başlarından alırlardı.”
        (Anar, 2024:36)
      - Tablonun canlanması
        
        “Kont resme baktı ve orada, günesin doğmasını bekleyen, kısa, kırmızı pantolonlu çocuğu gördü: Güneş doğuyordu. Günün ilk ışıkları dağlara, ağaçlara ve bütün tabiata vurup aydınlattı. Canavar hayatinda ilk kez güneşi ve ışığı, yani ölümünü gördü. Em-digi hayat, açılan yaralarından boşalmaya başlamıştı.
        Kısa pantolonlu cocuk, tuvaline günesi de çizdikten sonra, paletini de bırakıp ışığın ülkesine doğru yürümeye basladı. Resim artık bitmişti. Hayata yürüyen çocuk dağların arasında kaybolunca, resimde bir daha görünmedi.” (Anar, 2024:36)
    - - "Güneşli" Günler
    - - "Kont", Vampir Müdür
        
        “Güneşe hiç çıkmaması sonucu adamın beti benzi kül gibiydi ve herhalde hastalığı nedeniyle dişetleri çekilmişti. Aksi gibi bir de siyah elbiseler giymiş, hatta ellerini ışıktan korumak için olsa gerek, siyah eldiven bile takmişti. Bu kılık kıyafeti, oğlanların ona "Kont" lâkabını yakıştırmalarına yol açacaktı.”
        (Anar, 2024:22)
    - - Müdür
      - Öğretmenler
      - Öğrenciler
        
        “O günlerdeki tabiri ile "talebeler"…”
        (Anar, 2024:18)