Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

LURRAREN HISTORIA - Coggle Diagram

- - - - estratigrafia printzipioak
        
        horizonaltasuna: estratuetan antolatzen dira arrokak, zaharrena behean eta berriena goian, gero deformatu daitezke
        
        Gainezartzea: estratu zaharrena behean dago, berriena goian
        
        jarraitasuna: hasieran guztia zorua da, gero higatzen da eta zuloak agertzen dira
- - - - eon Hadearra, Arkearra eta Proterozoikoa biltzen ditu. Lurraren garai naguesieena da (historiaren %88 biltzen du) eta garai ezezagunena da ez daudelako ia aztarnarik
        
        Hadearra
        
        4500-4000 mu. Garai honetan Lurraren gainazala magmaz estalita dago, meteoritoak etengabe jauzten ziren eta ilargia sortu zen (Theia planeta Lurrarekin talka egin zuen eta Lurraren orbitan geratu ziren meteoritoak ilargia osatu zuten)
        
        Arkearra
        
        4000-2500 mu. Kenorland superkontinentea sortu zen, hidrosfera eta atmosfera eratu ziren ere
        
        Estromatolitoak garai honetakoak dira, hau esan nahi du izaki bizidun multzoak garai honetan sortu zirela
        
        Proterozoikoa
        
        2500-541 mu. litosfera finkatu zen, Huroniar orogenesia gertatu zen eta Rodinia superkontinentea sortu zen. ozono geruza eratu zen eta Lurra elur bola glaziazioa gertatu zen.
        
        Erdiacara fauna eta algak sortu ziren, lehen izaki bizidun zelulaniztunak
    - - Garai honetan izaki bizidunak garatu eta dibertsifikatu ziren, aldaketa geologiko asko ikusi ahal dira ere. Garai hau Paleozoikoa, Mesozoikoa eta Zenozoikoa biltzen ditu
        
        Paleozoikoa
        
        541-251mu. Bizitzak eztanda izugarria izan zuen. Sei periodo biltzen ditu
        
        Kanbriarra (541-481mu.) eta Ordoviziarra (481-444mu.)
        
        ordoviziar glaziazioa gertatu zen, itsas maila asko beheratu zen
        
        Trilobiteak garai honetakoak dira. Algak lurraren zehar banandu ziren
        
        1 more item...
        
        Silurarra (444-419 mu.) eta Devoniarra (419-359 mu.)
        
        Kaledoniar orogenesia gertatu zen, mendikate asko sortu ziren eta mugimendu asko egon ziren
        
        Arrain akorazatuak agertu ziren eta onddoak zein anfibioak Lurrean agertzen hasi ziren
        
        1 more item...
        
        Karboniferoa (359-299 mu.) eta Permiarra (299-252 mu.)
        
        Pangea superkontinetea sortu zen Variskar orogeniari esker, Karboniferoko glaziazioa gertatu zen ere
        
        Zefalopodoak, lehenengo marrazoak, basoak eta narrastiak agertu ziren
        
        1 more item...
        
        mesozoikoa
        
        252-66 mu. permiarreko suntsipena gertatu zenmesozoikoa hasi baino lehen. Triasikoa, Jurasikoa eta kretazeoa hartzen ditu barne
        
        Triasikoa (252-201 mu.)
        
        Garai honen hasieran Pangea eratuta zegoen, honen disgregazioa izan zen gertaera nagusia
        
        Dinosauroak, narrastiak eta itsas narrastiak garatu ziren
        
        1 more item...
        
        Jurasikoa (201-145 mu.)
        
        Ozeano atlantikoa eratu zen
        
        Dinosauroak dibertsifikatu ziren, ugaztunak agertu ziren
        
        Kretazeaoa (145-66 mu.)
        
        Hego amerika eta afrika bereiztu ziren
        
        Dinosauroak (trizeratopsa adibidez) garatu ziren eta landareak konplexuagoak bilakatu ziren
        
        1 more item...
        
        Zenozoikoa
        
        66 mu- gaur egun. Hiru periodoetan banatzen da: Paleogenoa, Neogenoa eta Kuartenarioa
        
        Paleogenoa (66-23 mu.)
        
        Himalaya, alpeak eta pirinioak eartu ziren orogenia alpetarrari esker, Klima epeldu zen ere
        
        Ugaztunak indartu ziren eta dinosaurioak okupatzen ziten lekua hartu zuten
        
        Neogenoa (23-2,58 mu.)
        
        Andeak eratu ziren, Panama itxi zen eta kasko glaziarrak eratu ziren. Mediterraneoa lehortu zen
        
        itsasoan bizitza asko garatu zen
        
        Kuartenarioa (2,58 mu.- gaur egun
        
        Glaziazioak eta glazioarteak txandakatzen ziren. itsas maila behera egin zuen
        
        Hominidoak sortu ziren eta hominizazioa hasi zen