Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

ยาทาภายนอกและยาสมุนไพร การใช้วิตามินที่เกี่ยวข้องกับกายภาพบำบัด,…

- - - - Aromatic ammonia spirit
    - - Povidone iodine
      - 70% ethyl alcohol
      - 0.9% sodium chloride
    - - 1% sliver sulfadiazine cream
    - - 25% benzyl benzoate (ฆ่าเหา)
      - 100% sodium thiosulfate (รักษาเกลื้อน)
      - Calamine lotion แก้ผื่นลมพิษ
    - - ทิงเจอร์มหาหิงคุ์
  - - - methyl salicylic acid :star: กระตุ้นการระคายเคืองผิวหนัง เพื่อบดบังอาการปวดลงไป
        
        ปกด. eugenol, menthol, camphor, eucalyptus oil, clove oil
    - - diclofenac gel
      - piroxicam gel
      - indomethacin
        spray
    - - รักษา postherpetic neuralgia อาการปวดจากโรคงูสวัด (อักเสบปลายประสาท)
      - กระตุ้นการสร้าง neuropeptides ชะลอการนำสารสื่อประสาทความปวดไปยังสมอง ทำให้สัญญาณความเจ็บปวดไปยังสมอง(thalamus) ช้าลง อาการปวดจึงลดลง
    - - Reparil gel
        
        aescin
        
        strengthen capillary (หลอดเลือดแข็งตัวขึ้น)
        
        diethylamine salicylate
      - Mobilat cream (gel)
        
        Natural corticosteroids
        
        salicylic acid (หลอดเลือดฝอยแข็งแรง ลดรอยช้ำ)
  - - - Superpotent : clobetasol
      - High potency : betamethasone
        
        ใข้กับ thin skin
        (genitalia, eyelid, face, occlusion sites
        e.g. cubital and popliteal fossae)
      - Medium potency : triamcinolone
      - Low potency : hydrocortisone
        
        Thick skin (palm, sole, nail)
      - Topical adverse effects
        
        Skin atrophy (most common)
        
        Telangiectasia (dilation of cutaneous blood vessels)
        
        Hypopigmentation
        
        Delay wound healing
        
        Risk of skin infection เพิ่มขึ้น
      - Systemic adverse effects
        
        สาเหตุ: ใช้high potency TC, long-term use
        
        HPA axis suppression
        
        Cushing’s syndrome
  - - - ใช้ทำความสะอาดอุปกรณ์ทางการแพทย์ ห้องแลปมีเลือด มีสารคัดหลั่ง เสมหะ เลือดที่พื้นต้องการกำจัดออก
        
        เช็คเพื่อป้องกันแพร์กระจายเชื้อไปยังผู้อื่น
    - - ฆ่าเชื้อได้ทุกประเภท ยกเว้น spores :star:
      - 60-90% ความเข้มข้นที่มีประสิทธิภาพในการฆ่าเชื้อ
        
        ถ้าความเข้มข้นสูงไป ระเหยง่าย เก็บยาก
      - ทานได้: ethanol, isopropyl alcohol :star:
      - Indication: skin preparation for injection; disinfect the
        area surrounding a wound
      - Limitation: wound irritation; delay wound healing
      - Alcohol-based hand sanitizers (alcohol ล้างมือ)
        Only use when soap and water
        
        ใช้ตอนไม่มีอ่างล้างมือ
        
        Should contain at least 60%
        
        ไม่สามารถฆ่าเชื้อได้ทุกชนิด
        
        ไม่มีประสิทธิภาพในการทำความสะอาดมือเปื้อน จากการกินอาหารที่มีไขมัน เช่นไก่ทอด
        
        ไม่สามรถกำจัดสารเคมีที่มือที่เป็นอันตรายได้ เช่น ยาฆ่าแมลง, โลหะหนัก
    - - มีประสิทธิภาพในการกำจัด bacteria แต่ไม่กำจัด virus, fungi
      - chlorhexidine :star:
      - บ่งใช้: ฆ่าเชื้อที่มือ, ปาก (น้ำยาล้างมือ, น้ำยาบ้วนปาก)
    - - มีประสิทธิภาพในการฆ่าเชื้อ bacteria, fungi, virus, protozoa และ spores
      - ทำปฏิกิรกับ nucleic acids ทำให้ DNA ถูกทำร้าย ส่งผลให้cell แบ่งตัวไม่ได้
      - Tincture iodine ปจบ.ไม่ใช้แล้ว
        
        Alcohol
        
        Irritate
        
        Unstable
      - Povidone iodine
        
        Alcohol-free
        
        Less irritate
        
        Longer-lasting antiseptic
      - บ่งชี้: ใช้ทำความสะอาด รอบๆแผล
      - Limitation: แผลระคายเคือง , สีติดเสื้อผ้า
    - - ฆ่าเชื้อได้ทุกชนิด
      - หลั่ง hydroxyl free radicals เป็นพิษต่อเซลล์
      - Oxidative reaction สาเหตุทำให้เชื้อโรคตายและเอาเนื้อเยื่อที่ตายออกจากแผล
      - ยับยั้งการเติบโดของ anaerobic bacteria (ไม่ชอบ O2)
      - Hydrogen peroxide
        
        บ่งใช้: ใช้กับแผลหนอง มีเนื้อตายเยอะ แผลเล็บขบ ดันcellเนื้อเยอะตายออกมา แผลร้อนใน ขี้หูตัน
        Limitation: skin and mucosa ไวต่อแสง
      - Potassium permanganate (KMnO4) (ด่างทับทิม)
        
        บ่งใช้: ผื่นภูมิแพ้ติดเชื้อ แผลคลอด แผลริมอ่อน(ติดเชื้อ bacteria)
  - - - Sites of bacterial skin infections
        
        Impetigo ติดเชื้อตื้นๆ epidermis มักเกิดในเด็ก เกิดจากการเกา
        
        Folliculitis ติดเชื้อที่ hair follicle ตุ่มหนอง(furuncles) ฝีฝักบัว(carbuncles)
        
        Cellulitis ต้องใช้ยา IV
        
        Fusidic acid cream (Fucidin)
        
        gentamicin cream (Garamycin
        
        neomycin ointment
        
        mupirocin ointment (Bactroban)
        
        chloramphenicol ointment **
        
        bone marrow failure (aplastic anemia)
    - - Tinea versicolor (โรคเกลื้อน)
        
        20% sodium thiosulphate solution
        
        selenium sulfide (Selsun)
      - Dermatophytosis a.k.a. ringworm (โรคกลาก)
        
        Whitfield’s ointment (salicylic acid + benzoic acid)
        
        tolnaftate cream (Tonaf)
        
        Tinea pedis
        (athlete’s foot) เป็นที่เท้า
        
        Tinea cruris
        (jock itch) บริเวณขาหนีบ
      - Candidiasis เชื้อรา เกิดในคนที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ เบาหวาน
        
        Imidazole group: clotrimazole (Canesten), isoconazole (Travogen), ketoconazole (Nizoral)
      - Clotrimazole ใช้รักษาได้ทั้งโรคกราก เกลื้อน
        
        ระยะเวลาในการรักษา 2-4 สัปดาห์
        
        Risk factors: DM, immunocompromised host, สวมใส่เสื้อผ้าชื้น
    - - Herpes simplex เริม
        
        Acyclovir cream (ยาทา)
        
        ยับยั้งการกระจายเชื้อ ใช้อย่างรวดเร็ว ภายใน 72 h.
      - Herpes zoster งูสวัด
        
        Oral antiviral
        medications needed(ยากิน)
    - - ตัวหิดอยู่ใต้ผิวหนัง มักเกิดกับคนที่สุขอนามัยไม่ดี
        
        ตย.ยา permethrin, crotamiton, lindane** (neurotoxic > seizure, bone marrow suppression
        
        ใช้ยาอาบทั้งร่างกาย, รักษาคนรอบข้างด้วย, คนใกล้ชิด
  - - - Abnormal keratinization
        
        Keratin มากไปมีความผิดปกติ
      - Hormonal function
        
        Hormoneเปลี่ยนไป
      - Immune hypersensitivity
        
        ภูมิคุ้มกันไวมากขึ้น
      - Bacterial growth
    - - free fatty acid
    - - Antibacterial agents
      - Benzoyl peroxide (BP)
        
        Actions in acne
        
        Antibacterial activity by oxidizing protein
        
        Keratolytic and comedolytic activity (สลาย keratin, สลายหัวสิว)
        
        Anti-inflammatory activity
      - Azelaic acid
      - Retinoic acid derivatives
        
        Tretinoin (ยาทา)
        
        ลดการอักเสบ หัวสิวที่ตัน หลุดออก>สร้าง keratin ให้น้อยลง ละลายหัวสิวได้
        
        Isotretinoin (ยากิน)
        
        Topical adverse effects Topical adverse effects
        
        ผิวหนังแห้งบริเวณที่ทา
        
        แสบ ผิวลอก
        
        ตาแห้ง ปากแห้ง
        
        เลือดกำเดาไหล
        
        Photosensitive
        
        Systemic adverse effects
        
        Teratogenicity (เด็กในครรภ์พิการ): CNS, cardiac and craniofacial
        abnormalities
        
        Absolute contraindication for pregnant women & breast feeding :warning:
        
        Hyperlipidemia
      - Hormonal therapy
- - - - Alfalfa (Medicago sativa)
        
        amino acids, vitamins, minerals ที่สำคัญ
        
        มีสารต้านอนุมูลอิสระ: β-carotene, flavonoids
        
        Possible health benefits
        
        บรรเทาอาการวัยทอง
        
        ลดไขมัน
        
        ลดระดับน้ำตาลในเลือด
        
        ข้อห้ามใช้: Elderly, children, immunocompromise (sprout), SLE (canavanine)
      - Ginseng (โสม)
        
        Possible health benefits
        
        Memory, menopause symptoms
        
        Fatigue
        
        Insulin response in mild DM
        
        Side effects: Chronic use: headache, insomnia, vagina bleeding
        Drug-drug interaction: warfarin
      - ฟ้าทะลายโจร
        
        สรรพคุณ: บรรเทาอาการเจ็บคอ อาการหวัด, ค,รุนแรงของโควิด19, บรรเทาอาการท้องเสียไม่ติดเชื้อ
        
        ผลข้างเคียงที่พบบ่อย: แขนขาชา อ่อนแรง(กินติดต่อกันเป็นเวลานาน), ปวดท้อง ท้องเสีย คลื่นไส้
        
        ระวังใช้ร่วมกับยา anticoagulants, antiplatelets
      - ขมิ้นชัน
        
        สารสำคัญ: curcumin
        
        สรรพคุณ: (ยาเดี่ยว) ลดอาการแน่น จุกเสียด แผลในกระเพาะอาหาร
        
        (ตำรับยาเหลืองปิดสมุทร) บรรเทาอาการท้องเสียที่ไม่ได้เกิดจากหารติดเชื้อ
        
        ผลข้างเคียง: ท้องเสีย เวียนหัว ปวดท้อง (ขนาดสูง)
      - กัญชา
        
        สารสำคัญ: tetrahydrocannabinol (THC) ออกฤทธิ์จิตประสาท, cannabidiol (CBD) ไม่ออกฤทธิ์จิตประสาท
        
        สรรพคุณและข้อบ่งใช้: THC เด่น เสริมในภาวะคลื่นไส้ อาเจียนจากเคมีบำบัด โรคมะเร็จระยะสุดท้าย ที่มีอาการนอนไม่หลับ เบื่ออาหาร ปวดระดับปานกลาง-รุนแรง CBD เด่น รักษาโรคลมชักรักษายากและโรคลมชักที่ดื้อต่อการรักษา
        
        ผลข้างเคียง: ด้านระบบประสาท คลื่นไส้ อาเจียน หัวใจเต้นเร็ว หายใจไม่ออก กระวนกระวาย เห็นภาพหลอน ติดยา
- - - - ได้แก่เนื้ น้ำมันปลาแซลมอน นม เห็ด
      - RDA สำหรับผสอ. = 600 IU
      - ใช้รักษาทางการแพทย์: rickets(เกิดในเด็ก), osteomalacia(เกิดในผู้ใหญ่), osteporosis, hypocalcemia
      - Calcitriol (รูปactive form ของวิตามินD)
      - รักษาร่วมกับให้ calcium
      - หน้าที่เพิ่มการดูดซึมแคลเซียมที่ทางเดินอาหาร, ช่วยกระตุ้น osteoclast ทำงานได้ดียิ่งขึ้น (ให้ระดับ Ca2+ในเลือดสูงขึ้น)
      - อวัยวะที่สำคัญต่อกระบวนการเปลี่ยนvitaminD แล้วนำไปใช้ในร่างกายต่อ: ตับเปลี่ยนแปลงสร้างจาก vitD3>calcidiol ไต เปลี่ยนเป็น calcitriol ไตเก็บกับ Ca2+ ทำให้Ca2+ในเลือดปกติ สลายกระดูก ดูดซึม ca2+,phaosphorusในลำไส้เล็ก ทำให้กระแสเลือดมีCa2+ปกติ
    - - มักได้จากการกินพืชใบเขียว, ชีส
      - RDA for women = 90 micrograms, RDA for men = 120 micrograms
      - ใช้รักษาทางการแพทย์: เด็กแรกเกิด, ได้รับยา warfarin เกินขนาด, มีความผิดปกติของการแข็งตัวของหลอดเลือด
      - อยู่ในรูปแบบ: กิน,IM และ subcutaneous forms
      - AEs: หน้าแดง,ปวดบริเวณที่ฉีด
        Serious AEs: เหนื่อย, ความดันตกขณะเปลี่ยนท่า, shock เมื่อให้ทาง IV
  - - - Beri-beri ชื่อโรคขาด vitaminB
      - ช่วยในกระบวนการเผาผลาญพลังงาน
      - ขาด B3 เป็นโรค Pellegra(ขาดไนอาซิน) เกิด3D: diarrhea(ท้องร่วง), dermatitis(ผิวหนังอักเสบ), dementia (ความจำเสื่อม)
        
        มักขาดในคนที่ดื่มเหล้า,กินข้าวโพดเป็นอาหารหลัก
        
        นำไปใช้เป็นยาลดไขมันในเลือดได้
      - Vitamin B6
        
        มีในพืชและสัตว์
        
        มักขาดในคนที่ดื่มเหล้า, hypothyroidism, ใช้ยา isoniazid. Oral pills.
      - B9 folic acid ผลิตเม็ดเลือดแดง, สังเคราะห์ DNA หญิงตั้งครรภ์ควรได้รับ เพราะป้องกันเด็กทารกในครรภ์พิการได้ :warning:
      - B1 (thiamine) ได้รับจากอาหาร,ถั่วอบแห้ง
        
        มักขาดในคนที่ดื่มเหล้า, โรคตับเรื้อรัง
      - B2 (riboflavin)
        
        อยู่ในโปรตีน(ไข่,ปลา, ถั่ว), ผักใบเขียว, ข้าวสาลี่
        
        มักขาดใน คนที่ดื่มเหล้า
      - B12
        
        Lean meat, seafood, liver, milk
        
        Co-enzyme in metabolic pathways, cell division, RBC
        maturation, myelin synthesis
        
        ขาดB12 เกิดภาวะซีด(anemia)
    - - มักมีในผัก ผลไม้
      - หน้าที่: collagen synthesis, tissue healing, and maintenance of bone,
        teeth, and epithelial tissue.
      - ขาด vit.C : เกิดล้า, เลือดออกตามไรฟัน, เหงือกอักเสบ, แผลหายช้า
        
        มักขาดในผู้ป่วยมะเร็ง,ไตวาย
      - Chewable tablets(เคี้ยวก่อนกลืน), Vial vit C injection, sweetlets, Topical vitamin C