Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

Kompyuter qurilmalari : :check: - Coggle Diagram

- - - - :check:
        
        Video karta (GPU - Graphics Processing Unit) – bu kompyuterning grafik va video ma’lumotlarini qayta ishlash uchun mo‘ljallangan qurilmasidir.
        
        Video kartaning vazifasi:
        
        Grafik va tasvirlarni qayta ishlash – Monitor ekraniga chiqariladigan tasvirlarni yaratadi va qayta ishlaydi.
        
        O‘yinlarni qo‘llab-quvvatlash – Yuqori grafik talab qiladigan o‘yinlar uchun kuchli grafik protsessor (GPU) kerak bo‘ladi.
        
        Video va animatsiyalarni tezkor ishlov berish – Video montaj, 3D modellashtirish va rendering jarayonlarini tezlashtiradi.
        
        Sun’iy intellekt va ilmiy hisob-kitoblar – GPU-lar ko‘p yadroli hisob-kitoblarni amalga oshirish uchun ishlatiladi (masalan, AI, mashinani o‘rganish).
        
        Monitorlarni boshqarish – Bir yoki bir nechta monitorlarga tasvir chiqarish imkonini beradi.
  - - - :check: :
        
        Operativ xotira (RAM - Random Access Memory) – kompyuterning tezkor xotirasi bo‘lib, dasturlar va tizim jarayonlari uchun vaqtinchalik ma’lumotlarni saqlaydi.
        
        Operativ xotiraning vazifasi:
        
        Dasturlarni tezkor bajarish – Ishlayotgan dasturlar va tizim jarayonlari RAMda saqlanadi, bu esa ularning tezkor ishlashini ta’minlaydi.
        
        Ko‘p vazifali ishlash (Multitasking) – Bir vaqtning o‘zida bir nechta dasturlarni muammosiz ishlashiga yordam beradi.
        
        Protsessorga ma’lumot yetkazib berish – RAM ma’lumotlarni tez saqlaydi va protsessorga yuboradi, bu esa kompyuter tezligini oshiradi.
        
        Doimiy emas (Volatile) – Kompyuter o‘chirilganda RAMdagi barcha ma’lumotlar yo‘qoladi.
  - - - :check:
        
        Quvvat blokini sovutish (PSU Fan) – Quvvat bloki (Power Supply Unit) ham kuler orqali sovitiladi.
        
        Korpus ichidagi havo aylanishini ta’minlash (Case Fans) – Ichki komponentlardan chiqayotgan issiq havoni chiqarib, sovuq havo kirishini ta’minlaydi. :
        
        Grafik kartani sovutish (GPU Cooler) – Video kartalar ham yuqori harorat hosil qiladi, kuler ularning haroratini pasaytiradi.
        
        Protsessorni sovutish (CPU Cooler) – Protsessor (CPU) ishlash jarayonida qizib ketadi, kuler esa uni sovutib, barqaror ishlashini ta’minlaydi.
        
        Kulerning vazifasi:
        
        Kuler (Cooler) – bu kompyuterning sovutish tizimining asosiy qismi bo‘lib, issiqlikni chiqarib tashlash orqali qurilmalarni qizib ketishidan himoya qiladi.
  - - - :check:
        
        Ona plata – kompyuterning barcha ichki qurilmalarini o‘zaro bog‘laydigan va ularning ishlashini muvofiqlashtiradigan asosiy plata.
        
        Ona plataning vazifalari:
        
        Barcha komponentlarni bog‘lash – Protsessor (CPU), operativ xotira (RAM), video karta (GPU), qattiq disk (HDD/SSD) va boshqa qurilmalarni o‘zaro ulaydi.
        
        Elektr ta’minotini boshqarish – Barcha komponentlarga elektr uzatadi va ularning barqaror ishlashini ta’minlaydi.
        
        Ma’lumot almashinuvi – Komponentlar o‘rtasida tezkor ma’lumot almashish imkoniyatini yaratadi.
        
        Qo‘shimcha qurilmalarni qo‘llab-quvvatlash – USB portlar, audio chiqishlar, tarmoq adapterlari va boshqa periferik qurilmalarni ulash imkonini beradi.
        
        BIOS/UEFI orqali tizimni boshqarish – Kompyuter yuklanishini va apparat vositalarining sozlanmalarini ta’minlaydi.
- - - - Sichqoncha – kompyuter kursorini harakatlantirish va boshqarish uchun ishlatiladigan kiritish qurilmasi.
        
        Sichqonchaning vazifalari:
        
        Kompyuter kursorini boshqarish – Ekrandagi ob’ektlar bilan oson ishlash imkonini beradi.
        
        Fayllarni tanlash va ochish – Sichqonchaning chap tugmasi yordamida fayllarni tanlash, ochish va ko‘chirish mumkin.
        
        Menular va dasturlar bilan ishlash – O‘ng tugma yordamida qo‘shimcha buyruqlarni chaqirish.
        
        Grafik dizayn va o‘yinlar – Grafik dasturlarda chizish yoki o‘yinlarda boshqarish vositasi sifatida ishlatiladi.
        
        Tezkor harakatlar (Scroll va Shortcut) – G‘ildirak (scroll) yordamida sahifalarni aylantirish, yon tugmalar yordamida qo‘shimcha funksiyalar bajarish.
  - - - Monitor – kompyuterdan chiqadigan vizual ma’lumotlarni ekranda ko‘rsatish uchun ishlatiladigan qurilma.
        
        Monitorning vazifalari:
        
        Vizual ma’lumotlarni ko‘rsatish – Kompyuter ekranida dasturlar, fayllar, veb-saytlar va boshqa grafikalarning ko‘rinishini ta’minlash.
        
        Ishlash muhiti yaratish – Foydalanuvchining kompyuter bilan o‘zaro aloqasini osonlashtiradi, matn va grafiklarni ko‘rsatadi.
        
        O‘yinlar va media tajribasi – O‘yinlar, filmlar va videolarni ko‘rsatish, yuqori sifatli tasvirni taqdim etish.
        
        Dizayn va grafik ishlov berish – Grafik dizaynerlar va video montajchilar uchun yuqori aniqlikdagi tasvirlarni namoyish etish.
  - - - Printer – kompyuterdan yoki boshqa qurilmalardan ma’lumotlarni qog‘ozga chop etish uchun ishlatiladigan qurilma.
        
        Printerning vazifalari:
        
        Fayllarni chop etish – Matnli hujjatlar, suratlar va grafikalar kabi ma’lumotlarni qog‘ozga chiqarish.
        
        Rasm va grafikalarni chop etish – Raqamli suratlar yoki grafik dizaynlarni yuqori sifatda chop etish.
        
        Ofis va hujjatlarni tayyorlash – Ish hujjatlari, taqdimotlar, loyihalar va boshqa ofis materiallarini yaratish.
        
        Maqsadi bo‘yicha personalizatsiya qilish – Mijozlar uchun kartalar, kuponlar, afishalar va boshqa chop etilgan materiallarni tayyorlash.
  - - - Karnay – tovush chiqarish uchun mo‘ljallangan qurilma bo‘lib, odatda transport vositalarida, signalizatsiya tizimlarida yoki boshqa ogohlantirish tizimlarida ishlatiladi.
        
        Karnayning vazifalari:
        
        Signalizatsiya va ogohlantirish – Odamlarni yoki transport vositalarini ogohlantirish uchun ishlatiladi.
        
        Transport vositalarida – Avtomobillarda, avtobuslarda va poezdlarda xavfsizlikni ta’minlash uchun foydalaniladi.
        
        Marshrutni belgilash – Karnaylar marshrutlarda harakatlanayotgan transport vositalariga boshqalar tomonidan diqqatni jalb qilish uchun ishlatiladi.
        
        Ovozli ko‘rsatkichlar – Konsertlar, ommaviy tadbirlar va bayramlarda shovqinli yoki qo‘llab-quvvatlovchi tovushlar chiqaradi.
  - - - Proektor – tasvir yoki videoni katta ekranga yoki tekis yuzaga tushirish uchun ishlatiladigan qurilma.
        
        Proektorning vazifalari:
        
        Ta’lim va taqdimotlar – Maktab, universitet va ofis taqdimotlarida katta ekranda ma’lumot ko‘rsatish.
        
        Uy kinoteatri – Katta ekranda filmlar va videolarni tomosha qilish.
        
        O‘yin va virtual haqiqat – O‘yinlar va simulyatsiyalar uchun ishlatiladi.
        
        Interaktiv ta’lim – Ayrim proektorlar sensorli funksiyaga ega bo‘lib, ta’lim jarayonini interaktiv qiladi.
        
        Reklama va tadbirlar – Reklama va ommaviy tadbirlarda vizual materiallarni namoyish etish uchun qo‘llaniladi.
  - - - Plotter – katta formatdagi grafik va texnik chizmalarni yuqori aniqlikda chop etish uchun mo‘ljallangan qurilma. U asosan muhandislik, dizayn va arxitektura sohalarida ishlatiladi.
        
        Plotterning vazifalari:
        
        Katta formatli grafik va chizmalarni chop etish – Muhandislik va arxitektura loyihalarini bosib chiqarish.
        
        Kartografiya va geodeziya – Xaritalar, geologik diagrammalarni chizish.
        
        Reklama va dizayn – Bannerlar, plakatlar, logotiplar va boshqa grafik materiallarni bosib chiqarish.
        
        Matbaachilik va moda dizayni – Kiyim dizaynlari, naqshlar va boshqa vizual loyihalarni chop etish.
  - - - Web-kamera – video tasvirlarni olish va ularni kompyuterga yoki internetga uzatish uchun mo‘ljallangan qurilma.
        
        Web-kameraning vazifalari:
        
        Video qo‘ng‘iroqlar – Zoom, Skype, Google Meet kabi platformalarda video suhbatlarni amalga oshirish.
        
        Tasvir va video yozish – Video bloglar, onlayn darslar va stream (translyatsiya) qilish uchun ishlatiladi.
        
        Yuzni aniqlash va xavfsizlik – Ayrim operatsion tizimlarda yuz orqali tizimga kirish (Windows Hello) funksiyasida ishlatiladi.
        
        Onlayn translyatsiyalar (Streaming) – Twitch, YouTube va boshqa platformalarda jonli efirlar uchun ishlatiladi.
        
        Masofaviy ta’lim va ish faoliyati – Onlayn darslar va konferensiyalarda ishtirok etish uchun kerak.