Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
EXISTENTZIALISMOA - Coggle Diagram
EXISTENTZIALISMOA
AZALPENA
DEFINIZIOA
OROKORRA
- XX. mendearen bigarren erdiko joera filosofiko eraginkorra.
- Kierkegaard-ek eta Nietzsche-k ezarri zituzten oinarriak.
- Gizakiaren existentziatik abiatzea aldarrikatzen du.
- Gizakiak egiten dituen erantzun gabeko galdera sakonei erantzuna emateko sortua.
- Adb: nor naiz?, heriotza ondoren, zer?, zer da bizitza?, zoriontsu al naiz?...
EUSKAL HERRIAN
- 1957-75
- Lehen eleberri modernoa Txillardegik 1957an: "Leturiaren egunkari ezkutua".
- Barne mundu islatu zuen lehen protagonista.
EZAUGARRIAK
- Pertsonaia nagusi baten inguruan
- Pertsonaiaren barne mundua
- Pertsonaia biribilak dira
- Egunerokoaren erabilera
- Heriotzaren gaia
- Aukeratzeak sortzen duen larrimina
IDAZLEAK
GIZONAK
GABRIEL ARESTI
- 1933-1975
- Euskal idazlea eta poeta
- XX. mendeko euskal literatura berritu zuenetariko bat.
- hamarkadan poesia sozial eta kritikoa, Euskal Herriaren
egoera salatzeko. Poeta soziala eta iraultzailea.
- 12 urterekin euskalduntzen hasi.
- 1964an "Harri eta Herri".
- Genero guztiak landu zituen.
- 1960an "Maldan behera" euskara batuaren oso antzekoan.
JOSE ANGEL IRIGARAI
- 1942an jaioa. - Kulturgintzan murgildua: Ez Dok Amairu taldea, Nafarroako Ikastolak...
- Narrazioa eta bereziki poesia.
- Liburuak: Urdinkara (1995) eta Euskara bizitzaren kenkan orekaren mintzoa (1988).
TXILLARDEGI
- Jose Luis Alvarez Enparantza (1929-2012)
- Euskal idazle, hizkuntzalari, soziolinguista eta politikari gipuzkoarra.
- Gerra Zibilaren ondoren euskal literatura berritu eta modernizatu zuen idazleetako bat.
- Europan ezaguna zen existentzialismoa euskal literaturarekin lotzeagatik.
- Literatura teknika berriak sartzeaz gain, oso hizkera aberatsa lortu zuen.
- Euskararen alor gehienak jorratu eta lan ugari argitaratu: Leturiaren egunkari ezkutua(1957), Peru Leartzako(1959) edota Elsa Scheelen(1969).
EMAKUMEAK
EZAUGARRIAK
- Emakumearen presentzia urria literaturan. - Emakume egile euskaldin gutxi: Bizenta Mogel, Rosa Bustintza...
- Emakume idazleek senarraren izenean edo modu anonimoan argitaratzen zituzten lanak eta ziren aintzat hartzen.
- Protagonistak gizonezkoak.
- Existentzialismo garaian, Txillardegiren 'Elsa Scheelen' (1969) eta Saizarbitoriaren 'Egunero hasten delako' (1969) atera zituzten lehen emakume protagonistak: Elsa eta Gisele.
IDAZLEAK
MARIA ETXABE ALDAI
- 1903-1993
- Idazle, politikari eta kultur egilea. - 1929an Gipuzkoako aurrezki kutxaren "Juventud" aldizkariaren literatura saria irabazi zuenean Itziarko ama antzerki-lanarekin egin zen ezaguna.
- Emakume Abertzale Batzako kidea, hitzaldiak emate zituen.
JULENE AZPEITIA
- 1888-1980 - Euskal idazle eta andereñoa. - Lehen ikastolak sortzeko mugimenduan ibilia eta bertan lan egin zuen.
- Ipuin-idazlea eta artikulugilea.
- Aldizkariak: Argia, Ekin, Yakintza, Egan...
- Lanak: Amandriaren altzoan (1961), Umien Adiskidea (1961) eta Zuentzat (1974).