Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
SINTETIČKI POLIMERI - Coggle Diagram
SINTETIČKI POLIMERI
- tvari građene od makromolekula koje nastaju međusobnim povezivanjem velikog broja istovrsnih jedinica (mera) kovalentnim vezama
- proizvedeni su umjetno kroz kemijske procese (polimerizacija) - (obično iz petrokemijskih sirovina poput nafte, plina ili ugljikovodika)
- struktura polimera određena je vrstom i brojem monomernih jedinica, njihovom konfiguracijom i konformacijom te nadmolekularnom strukturom
Linearni polimeri
- molekule su raspoređene u jednostavnom, dugom lancu
Granati polimeri
- molekule imaju bočne grane koje su povezane s glavnim lancem
Mrežasti polimeri
- molekule su povezane u čvrstu mrežu
- polimeri imaju širok raspon svojstava koja ovise o njihovoj strukturi i vrsti monomera
- osnovna svojstva polimera: kemijska svojstva (otpornost na kemikalije, vlagu, UV zračenje), mehanička svojstva (istezanje, rastezanje, kompresija), termička svojstva (temperatura taljenja, temperatura staklastog prijelaza), fizikalna svojstva (čvrstoća, elastičnost, gustoća)
Prema načinu izrade:
- homopolimeri su polimeri koji se sastoje od samo jednog tipa monomera (npr. polieten)
- kopolimeri su polimeri koji se sastoje od dva ili više različitih tipova monomera (npr. Akril-butadien-stiren)
- kopolimeri mogu biti raspoređeni na različite načine
(blok kopolimeri, naizmjenični kopolimeri, graft kopolimeri)
-
ADICIJSKI POLIMERI
- vrsta polimera koji nastaju aditivnim reakcijama između monomera
- mogu biti elastomeri, plastomeri ili duromeri ovisno o njihovim kemijskim svojstvima, strukturi i načinu obrade
Polietilen (PE)
- plastomer
- svojstva: visoka čvrstoća, fleksibilnost, otpornost na kemikalije, ne reagira s vodom (ne upija vodu), otpornost na temperaturne promjene, električni izolator, termoplastičnost (postaje mekan i savitljiv pri zagrijavanju, a ponovo se stvrdnjava kad se ohladi)
- kemijski naziv i formula monomera: etilen (C₂H₄)
- primjena: pakiranja, plastične vrećice, cijevi, boce
-
Polipropilen (PP)
- plastomer
- svojstva: otpornost na udarce, fleksibilnost, visoka čvrstoća, otpornost na kemikalije, električni izolator, otpornost na mikroorganizme, otpornost na toplinu i hladnoću
- kemijski naziv i formula monomera: propylen (C₃H₆)
- primjena: ambalaža, medicinski proizvodi, izolacija kabela, kućišta uređaja
-
Polivinilklorid (PVC)
- plastomer
- svojstva: visoka čvrstoća i tvrdoća, fleksibilnost, otpornost na udarce, električni izolator, reciklabilnost, otpornost na kemikalije
- kemijski naziv i formula monomera: vinil klorid (C₂H₃Cl)
- primjena: izolacija kabela, vrećice za infuziju, interijeri motornih vozila, vrata i prozori
-
Politetrafluoroetilen (PTFE)
- plastomer
- svojstva: visoka čvrstoća, niska gustoća, nizak koeficijent trenja (glatka površina), toplinski i električni izolator, niska elastičnost
- kemijski naziv i formula monomera: tetrafluoroetilen (C₂HF₄)
- primjena: cijevi, ventili, izolacija, implantati, teflon premaz (premazi za tave)
-
Polimetilmetakrilat (PMMA)
- plastomer
- svojstva: visoka čvrstoća i tvrdoća, niska otpornost na udarce, visoka transparentnost (proziran materijal), otporan na UV zračenje, električni izolator
- kemijski naziv i formula monomera: metilmetakrilat (C₅H₈O₂)
-primjena: leće, okviri za naočale, oglasne ploče, reflektori
-
KONDENZACIJSKI POLIMERI
- vrsta polimera koji nastaju kondenzacijskom reakcijom između dva ili više različitih monomera
- mogu spadati u elastomere, plastomere ili duromere, ovisno o njihovoj kemijskoj strukturi i načinu obrade
Poliamidi (PA)
- duromer
- svojstva: čvrsti, otporni na trošenje, toplinski stabilni, otporni na kemikalije
- kemijski naziv i formula monomera: Hexamethylenediamin (C₆H₁₄N₂), adipinska kiselina (C₆H₁₀O₄) - Nailon 6,6 (PA 6,6)
- primjena: za proizvodnju tekstilnih vlakana, čarapa, vodovodnih cijevi, automobilskih dijelova
-
Polikarbonski polimeri (PC)
- plastomer
- svojstva: prozirni, otporni na udarce, toplinski stabilni
- kemijski naziv i formula monomera: bisfenol A (C₁₅H₁₆O₂), fosgen (COCl₂) - Polikarbonat (PC)
- primjena: za izradu prozirnih zaštita, sabota, diskova za optičke uređaje
-
- prirodni polimeri pretežito su biopolimeri od kojih su građeni živi organizmi (organski) i Zemljina kora (anorganski)
Polimerizacija je kemijska reakcija u kojoj se velik broj monomera povezuje kovalentnim vezama u polimere.
Reakcija se može provesti u masi, otopini, emulziji, suspenziji, plinskoj fazi, a prema reakcijskom mehanizmu i kinetici može biti stupnjevita i lančana.
