Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

Sinh học 12 - Coggle Diagram

- - - - Đột biến lệch bội
        
        Thể một nhiễm :
        Mất 1 NST ở cặp tương đồng ( Turner )
        
        Thể khuyết nhiễm
        Mất 2 NST ở 1 cặp tương đồng
        
        Thể ba nhiễm
        Thêm 1 NST ở cặp tương đồng ( Down )
        
        Thể bốn nhiễm
        Thêm 2 NST ở 1 cặp tương đồng ( Klinefelter )
      - Đột biến đa bội
        
        Đa bội cùng nguồn
        Tăng số lượng bộ NST đơn bội cùng 1 loài
        
        Đa bội khác nguồn
        Tăng số lượng bộ NST từ các bộ NST của nhiều loài khác
  - - - Mất đoạn : một đoạn bị đứt và không được nối trở lại NST
      - Lặp đoạn : hiện tượng trao đổi chéo không cân giữa hai chromatid khác nguồn trong cùng cặp NST tương đồng
      - Đảo đoạn : đoạn NST bị đứt và quay ngược 180 độ rồi nối lại vào ví trí cũ trên NST
      - Chuyển đoạn : đoạn NST bị đứt ra và chuyển đến một NST khác không tương đồng
  - - - Gây mất cân bằng hệ gene, ảnh hưởng đến sự biểu hiện gene, gây giảm sức sống và khả năng sinh sản của sinh vật
    - - Trong tiến hoá và chọn giống
        Trong nghiên cứu di truyền
- - - - Khái niệm: trình tự trên mRNA ở dạng mã bộ ba xác định trinh tự aa trong 1 chuỗi polypeptide
      - Các đặc điểm
        
        Đọc kế tiếp, không gối lên nhau
        
        61 bộ ba mã hoá và 3 bộ ba kết thúc
        
        Tính đặc hiệu
        
        Tính thoái hoá
        
        Tính phổ biến
    - - Khái niệm: qtrinh sinh tổng hợp protein trong đó thông tin trên trình tự nucleotide của mRNA được chuyển thành trình tự aa của chuỗi polypeptide
      - Vị trí: Trong tế bào chất, tại các ribsome
      - Diễn biến : giai đoạn 1: hoạt hoá aa giai đoạn 2; tổng hợp chuỗi polypeptide
    - - DNA ( tái bản ) ->. mRNA -> polypeptide -> protein -> tính trạng
- - - - Tiến hành thí nghiệm trên đậu Hà lan, kết hợp ứng dụng toán xác suất thống kê đã tìm ra quy luật di truyền
    - - Thí nghiệm
        
        100% cá thể F1 biểu hiện tính trạng một bên ( bố hoặc mẹ ); các cá thể F2 phân tích theo tỉ lệ 3:1 ( 1 tím thuần chủng, 2 tím k thuần chủng , 1 trắng thuần chủng )
      - Giải thích
        
        Mỗi tính trạng do 1 cặp nhân tố di truyền quy định , một có nguồn gốc từ bố, một từ mẹ. Các nhân tố độc lập, không hoà trộn vào nhau
        
        Hai cặp tính trạng của cặp phân li đồng đều hình thành giao tử, mỗi giao tử chỉ chứa một nhân tố di truyền của cặp
        
        Sự kết hợp giao tử từ bố và mẹ trong thụ tinh tạo nên cặp nhân tố di truyền ở đời lai
      - Kiểm chứng
        
        Cây hoa tím F1 có 1 nhân tố di truyền qui định hoa tím và 1 nhân tố di truyền quy định hoa trắng
  - - - Giảm phân bình thường
  - - - F1 : 100% hạt vàng, vỏ trơn
        F2: 315 hạt vàng, vỏ trơn ; 101 hạt vàng, vỏ nhăn
        108 hạt xanh, vỏ trơn ; 32 hạt xanh, vỏ nhăn
    - - Mỗi cặp nhân tố di truyền phân li độc lập với các cặp allele khác trong quá trình hình thành giao tử
    - - Các gene quy định tính trạng nằm trên các cặp NST tương đồng khác nhau
      - Sự phân li độc lập của các cặp allele hình thành các loại giao tử khác nhau với xác suất bằng nhau
      - Cơ thể mang kiểu gene dị hợp 2 cặp AaBb tạo 4 giao tử bằng nhau
    - - F1: 100% AaBb
        F2: 9AB ; 3Abb
        3aaB; 1aabb
  - - - Trội không hoàn toàn
      - Gene đa hiệu
      - Gene đa allele
    - - Sản phẩm của các gene không allele không tương tác trực tiếp với nhau
      - Sản phẩm của các gene không allele tương tác trực tiếp với nhau
- - - - Môi trường không có lactose
        
        protein ức chế hoạt động
        
        RNA polymerase không thể liên kết với Promoter
        -> Các gene cấu trúc không được phiên mã
      - Môi trường có lactose
        
        Alloloactose liên kết với protein ức chế
        
        RNA polymerase có thể liên kết vào promoter
        -> Các gene cấu trúc được phiên mã
- - - - Thay thế 1 cặp nucleotide
      - Đột biến thêm hoặc mất 1 cặp nucleotide
    - - Đột biến gene : những biến đổi trong cấu trúc gene liên quan đến một hoặc một số cặp nucleotide
      - Đột biến điểm : đột biến liên quan đến một cặp nucleotide
      - Thể đột biến : cá thể đột biến đã được biểu hiện ra kiểu hình
      - Tần số đột biến phụ thuộc vào điều kiện môi trường, cấu trúc, kích thước của gene
- - - - Có vai trò xác định giới tính của cá thể
        
        NST thường tồn tại theo cặp, khác nhau giữa cá thể đực và cái
        
        NST X và Y có vùng tương đồng và vùng không tương đồng
    - - Sự di truyền các NST giới tính, từ đó xác định giới tính của sinh vật thông qua giảm phân và thụ tinh
        
        Ở đa số các loài, phép lai XX x XY cho đời con có tỉ lệ cái/đực thường xấp xỉ 1:1
        
        Giới tính ở một số loài còn phụ thuộc vào bộ NST và nhân tố môi trường
    - - Đối tượng: ruồi giấm có bộ NST 2n=8
      - Gene trên NST X
        
        Phép lai thuận, nghịch cho tính trạng khác nhau
        
        Tính trạng biểu hiện 2 giới nhưng không đều ( lặn nhiều XY)
        
        Gene nằm X không có allele tương ứng trên Y
        
        Di truyền chéo
        
        Mù màu, máu khó đông
      - Gene trên NST Y
        
        Gene nằm trên Y không có allele tương ứng trên X
        
        Tính trạng do gene trên Y chỉ biểu hiện ở cá thể có Y
        
        Di truyền thẳng
        
        Túm lông vành tai, tật dính ngón tay 2,3
    - - Trong nông nghiệp
        Trong y học
  - - - Hiện tượng các gene gần nhau trên cùng một NST có xu hướng di truyền cùng nhau
      - Số nhóm gene liên kết tương đương với số NST khác nhau trong một bộ NST
      - ruồi đực F1 tạo 2 giao tử với tỉ lệ bằng nhau
      - gene qui định màu sắc thân và kích thước cánh ở ruồi đực F1 không PLĐL mà liên kết hoàn toàn với nhau
      - Fa: 50% thân xám, cánh dài : 50% thân đen, cánh cụt
      - Ý nghĩa: hạn chế biến dị tổ hợp, duy trì sự ổn định của loài
    - - Fa: 41,5% thân xám, cánh dài : 41,5% thân đen, cánh cụt : 8,5% thân xám, cánh cụt : 8,5% thân đen, cánh dài
      - Ruồi cái F1 phải tạo 4 giao tử với tỉ lệ không bằng nhau
      - gene qui định màu sắc thân và kích thước cánh ở ruồi đực F1 không tuân theo PLĐL hoặc liên kết hoàn toàn với nhau mà tuân theo quy luật liên kết không hoàn toàn
      - Hiện tượng các allele tương ứng của một gene trao đổi vị trí cho nhau trên cặp NST tương đồng, xuất hiện các tổ hợp gene mới, dẫn tới tạo thành các tổ hợp kiểu hình mới
      - hiện tượng hoán vị gene có thể chỉ xảy ra ở một giới hoặc xảy ra ở cả 2 giới
      - Ý nghĩa:
        
        làm tăng tần số biến dị tổ hợp
        
        cơ sở để thiết lập bản đồ di truyền
      - 1cM = 1% hoán vị gene
- - - - Thành phần hoá học: DNA và protein
      - Mức độ xoắn
        
        Cấu trúc bậc 1 là chuỗi polynucleosome ( sợi cơ bản ), đường kính 10 nm
        
        Cấu trúc bậc 2 là sợi nhiễm sắc, đường kính 30nm
        
        Cấu trúc bậc 3 là sợi siêu xoắn, đường kính 300nm
        
        Cấu trúc bậc 4 là chromatid xoắn cực đại, đường kính 700nm
    - - Khả năng lưu giữ, bảo quản và truyền thông tin di truyền, điều hoà hoạt động gene và phát sinh các biến dị
      - Nhiễm sắc thể giới tính và nhiễm sắc thể thường
      - Tế bào soma, tế bào sinh tinh, sinh trứng và hợp tử : NST tồn tại thành từng cặp tương đồng ( 2n )
        
        Giao tử : NST tồn tại thành từng chiếc ( n )
    - - Mỗi gene chiếm một ví trí ( locus ) trên NST
        Hai gene cùng locus trong cặp NST tương đồng là cặp allele