Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

Hoorcolleges 1 tm 4 : - Coggle Diagram

- - - - pas vanaf de 15e eeuw
        
        werden enkele van de gewone overtuigingen uitgedaagd toen de werkelijke vorm en inhoud van de wereld breder werd onderzocht
  - - - Imago Mundi - het is een uitgebreide encyclopedie
        
        Gebruikte bronnen:
        
        klassieke auteurs
        
        de Bijbel
        
        vele andere teksten
        
        The largest of these encluded:
        
        THe tirtheenth-century Ebsdorf map
        
        which measures over three metres in diameter
  - - - The three most popular destinations for Christians pilgrims were:
        
        Santiago
        
        Rome
        
        Jerusalem
        
        By the twelfth century:
        
        Santiago might have been competing in terms of numbers
        
        but during the middle ages as a whole it was pilgrimage to:
        
        Rome and Jerusalem that exerted the most impact on arichtecture
- - - - Voorkant
        
        Links
        
        Wieland de smid = Germaans
        
        Rechts
        
        3 koningen + ster voor Maria met Kind *Christelijk
        
        onder
        
        Runenraadsel over de walvis
        
        Achterkant
        
        Belegering van Jerzualem onder keizer Titus in 70 na chr:
        
        Romeinse geschiedenis
        
        Deksel
        
        Germaanse legende van Aegi de boogschutter de broer van Wieland de smid. Inscriptie ontbreekt
      - Het decoratieprogramma op 'Franks Casket' is bewust zo samengesteld in een geleerd (kloosterlijk) milieu
        
        verschillende culturele tradities staan op deze manier in dienst van het Christendom
        
        Thema's:
        
        verbanning
        
        koningschap
        
        redding
        
        Gemaakt voor een koning of prins?
        
        in ieder geval voor iemand die geletterd was
        
        Bevatte het kistje oorspronkelijk een (evangelie) boek
        
        Later gebruikt om er relieken van een heilige in te bewaren
  - - - Zoömorfische kunst is typisch voor deze periode maar:
        
        het niveau van vakmanschap van de vondsten bij Sutton Hoo kent vrijwel geen parallel
- - - - Het ontwerp van Cluny III omvatte veel ongewone kenmerken:
        
        de belangrijkste dragende bogen waren gepunt in vorm
        
        de eerste keer dat dergelijke bogen consequent ten noorden van de Alpen werden gebruikt
        
        de bogen waren ook uitzonderlijk hoog
        
        ze ondersteunden een relatief smalle triforium en een lichtbeuk
        
        beide laatstgenoemde waren versierd met:
        
        gecanneleerde pilasters en islamitisch ogende hoekpunten
        
        in tegenstelling tot veel van de grote kerken van het elfde-eeuwse Frankrijk:
        
        waren er geen galerijen
        
        de belangrijkste ruimtes van het gebouw waren:
        
        bedekt met tongewelven, sterk gepunt in de dwarsbeuken, minder in het schip
        
        Het 'driehoekige' profiel, dat zijn oorsprong vond in de Sint-Pieter, zou later:
        
        het gotische ontwerp van de kathedraal van Bourges beïnvloeden
        
        Het interieur van Cluny III was:
        
        somber
        het uitzicht vanaf de oostkant vertegenwoordigde:
        
        een van de meest bevredigende architectonische bezienswaardigheden van Europa
        
        In kenmerkend:
        
        Romaanse mode
        Een reeks duidelijk gedefinieerde elementen:
        
        de ambulante kapellen
      - Bouw van hun kerk, Cluny III: 1088-1130
        
        Gesloopt na de Franse Revolutie
        
        Had overal dependenzen, waardoor de kennis en het model van deze kerk zich verspreidde binnen Frankrijk
        
        De standaarvorm zit erin
        
        een middenschip
        maar:
        
        twee zijbeuken twee transepten
        
        de apsis heeft een kooromgang, wordt geflankeerd door een ronde doorgang waar uitstralende kapellen aan zijn toegevoegd
        
        Bouw van hun kerk, Cluny III: 1088-1130
        
        een enorme luxueuze architectuur:
        het heeft:
        
        6 torens (terwijl je er eigenlik maar ;eén nodig hebt voor de klok
        
        Bouw van hun kerk, Cluny III: 1088-1130
        
        het interieur
        
        Tongewelven met het lichtbeuk eronder (het tongewelf wordt dus een verdieping verhoogd)
        
        Scheibogen scheidden het middenschip en de zijbeuken
        
        Triforium: een muur met versierde nissen die diende om het dak te verschuilen
        
        Gordelbogen: om het tongewelf te verstevigen
        
        Opmerkelijk aan de bogen:
        
        deze zijn niet geheel rond, maar al licht gespitst aan de bovenkant
      - Stalley, Architecture and Monasticism
        
        De architectuur van Cluny: (10e-eeuwse enorm populaire vorm van monastiek:
        
        Grote Gebouwen; er moest ruimte zijn voor alle leden van de gemeenschap, processies, een koor dat groot genoeg was voor honderden monniken
        
        gebruik van klassieke kenmerken zoals Corinthishce kolommen
        
        de schoonheid van het gebouw was van groot belang; het hoorde een hemelse plek te zijn dat de heiligheid van de Clunische orde zou vertengwoordigen
        
        gevolg veel beeldhouwwerk en schilderingen
        
        gebruik van enorm hoge, gepunte bogen die een lichtbeuk ondersteuen
        
        dit maakt grote ramenniet mogelijk; het interieur was hierdoor heel donker
        
        bevat Islamitisch-geinspireerde aspecten
        
        deze architectuur had gelijk een impact op architecuur in de omgeving
        
        Gebasserd op een idee dat al langer leefde in de monastieke wereld:
        
        hoe perfecter het gebouw hoe groter het offer aan God
  - - - Keulen, Dom, Reliekschrijn van de Drie koningen, Nicolaas van Verdun ca. 1180-1225
    - - In de architectuur is de impact van de
        relikwieëncultus vooral duidelijk zichtbaar in:
        
        de ontwikkeling van crypten*
        
        (een kamer (zoals een kluis) geheel of gedeeltelijk ondergronds)
        
        en de:
        
        proliferatie van kapellen rond het koor
        
        Stalley 'Architecture and Pilgrimage'
        
        Gevolgen van relikwieën cultuur op architectuur:
        
        Ontwikkeling van cryptes
        
        enorme toename van kapellen rondom het koor**
        
        Relikwieën maakte grandioze architectuur mogelijk;
        
        het was een rechtvaardig inkomstenbron voor de bouw van de grote kerken en kathedralen
        
        zorge voor competitie tussen diocesen
        
        zorgde voor pelgrims(tochten). waar duizenden kerken profijt van hadden
        
        de status van religieuze plekken werd gedefinieerd door de relieken die zij bezaten
        
        Vanaf de 12 eeuw: cryptes werden overbodig, aangezien:
        
        het gebruikelijk werd om relieken juist tentoon te stellen door ze achter het altaar te plaatsen in prachtige heiligdommen
        
        oorzaak:
        
        de enorme toename in pelgrimstochten, die ondergrondse toegang te druk en ontoegankelijk maakten
        
        om het heiligdom toegankelijk te maken werden er kloostergangen en straalkapellen rondom het altaar gelegd
        
        De ontwikkeling van cryptes van kleine kamers tot grote ondergrondse kerken:
        aanvankelijk;
        
        basilica werden uitgerust met kleine ruimtes onder het altaar waar relieken lagen, en konden worden bekeken via een klein raam
        
        Onder Gregorius de Grote; ondergrondse gestructureerde gangen leiden pelgrims door de kerk en langs de relieken
        
        Cryptes waren niet altijd ondergrond; soms werd de begane vloer verhoogd
        
        7e-8e eeuw de crypte verspreide zich door Europa; vooral de ringvormige crypte bleek populair
        
        vaak waren de structuren van deze crypten erg simpel en rudimentair, maar de muren werden kleurrijk beschilderd
        
        11e eeuw'ontstaan van halcryptes
        
        een continue ruimte
        
        met een kruis gewelfd plafond
        
        ondersteund door vrijstaande kolommen
    - - de belangrijkste bijdrage van de pelgrimstocht aan de kerkarchitectuur kwam:
        
        in de vorm van contant geld
        
        de drie popularise bestemmingen voor chirstelijke pelgrims waren:
        
        santiago
        
        Rome
        
        Jeruzalem
        
        in de twaalfde eeuw
        
        Santiago was misschien wel aan het concurren in aantallen
        
        maar tijdens de middeleeuwen was het in zijn geheel de pelgrimstocht naar:
        
        Rome en Jeruzalem die de meeste impact op de architectuur hadden
      - Stalley 'Architecture and Pilgrimage'
        
        waarom was er zoveel variatie in 'pelgrimskerken
        
        kerken promoten hun relieken
        
        mensen waren meer geneigd om op pelgrimstocht te gaan naar indrukwekkende plekken - ongeacht het reliek
        
        om dit te realiseren werd er gebruik gemaakt van meerdere vormen en gebruikten architecten modellen van ver af
        
        grootte en veiligheid waren belangrijke onderdelen; pelgrims moesten toegang hebben tot de relikwieën, maar de relieken moesten ook beschermd worden tegen brand en diefstal
        
        Pilgrimskerk
        Een pelgrimskerk is een kerk die zó is ingedeeld dat er heel veel mensen (de pelgrims of bedevaartgangers) tegelijk binnen kunnen
    - - met de groei van de bedevaart kwam ook een toenemende vraag naar *relikwieën in de hele christendom
        
        Relieken of Relikwieën
        
        overblijfselen van het lichaam van heiligen of objecten die met de lichamen van Christus of Maria of een andere heilige in aanraking zijn geweest
        
        Hoe verder de overblijfselen van de heilige afstonden hoe minder de heiligheid en werking er van
  - - - Waar de Romaanse architectuur verder gevorderd was, is de Cisterciënzer identiteit niet zo duidelijk
        Algemeen De cisterciënzeridentiteit werd niet overgebracht door specifieke architectonische kenmerken, maar:
        
        door een toon van eenvoud en terughoudendheid
    - - Regels van de soberheid van architectuur van Claricaux
        
        geen torens
        
        geen kooromgang met straalkapellen
        
        geen decoratief beeldhouwwerk
        
        geen schilderingen
        
        geen ongebrande vensters
        
        ook andere dingen mogen niet:
        
        geen boekillustraties
        
        alleen muziek tijdens de eredienst
        
        Mouilleron Vezelay the great romanesque Church
        
        twee dominante monniken in de 12e eeuw:
        
        Bernard van Clairvaux ;
        
        een Cistercienzer, die geen functie zag in versiering en overdaad in kloosters en er tegen was, maar die wel vond dat het een functie had in publieke kerken.
        
        Abt Suger van St-Denis:
        
        een politiek figuur, die een grote voorstander was van versieringen en religieuze kunst om God te eren.*
      - Voorbeeld 1
        
        klooster: abdij van Fontenay (1139)
        
        eén kooromgang, simpele apsis
        
        een paar zijkapellen, maar die stralen niet af
        
        meerdere altaren
        
        geen lichtbeuken
        
        bewust versimpelde architectuur
        
        geometrisch
        
        extra licht komt door de zijkanten, voor- en achterkant
        
        de apsis is iets lager dan het schip om meer vensters mogelijk te maken
        
        geen torens
        
        in de zijbeuken gebruik van dwars geplaatste tonnen
      - Mouilleron Vezelay the great romanesque Church
        
        In de 12e eeuw kregen de Cisterciënzers kloosterorde veel invloed in Europa, waardoor hun sobere en eenvoudige levensstijl en architectuur ook verspreid werden.
        
        Dit ten opzichte van de rijke stijl van Cluny, die eerst de boventoon voerde
    - - De Kerk van Vézelay:
        
        het was een pilgrimskerk
        een toegangspunt naar Santiago de Compestela en bezat de relieken van Maria Magdalena
        
        In de 12e eeuw werden meerdere delen van de kerk herbouwd in de Gotische stijl, waardoor het een mengvorm van Romaanse en Gotische kenmerken kreeg.
        
        De stijl van de kunst was beïnvloed door de stijl van Cluny:
        
        veel standbeelden
        
        Gotische architectuur,
        
        versiering.
        
        Pilgrimskerk
        Een pelgrimskerk is een kerk die zó is ingedeeld dat er heel veel mensen (de pelgrims of bedevaartgangers) tegelijk binnen kunnen
      - TImpaan=
        In de middeleeuwse bouwkunst is het timpaan (ook boogtrommel genoemd)
        
        de ronde (romaans) of spitsbogige (gotiek) vulling tussen de bovendorpel en de boog,
    - - De meest kenmerkende uitvinding van de Cisterciënzers was het ‘cloister’:
        
        cloister = een besloten binnenplaats, aan alle vier de kanten omringd met afgedekte gangen.
        
        ontstaan in de 12 eeuw
        
        bedoeld als vredevolle plek, dat de gebouwen van het klooster samenbracht
        
        Kenmerken van de architectuur van de Cisterciënzers:
        het meest belangrijk:
        
        eenvoud en terughoudendheid
        
        hoogte en versiering werden afgewezen omdat deze zouden afleiden
        
        grandiositeit mocht ook niet; het geld dat hiervoor nodig was kon beter worden uitgegeven
        
        een kleine, korte pastorie, zonder lichtbeuk en triforium
        
        wel gebruik van kolommen en pilasters, die een laag plafond omhoog hielden
        
        met onversierde ramen
        
        geen torens
        
        het doel: om te dienen als een workshop voor aanbidding en gebed
        Gevolg: het gebouw had een duidelijke vorm, gelijke proporties, was functioneel van hoge kwaliteit
        
        Het belang van de periode 750-830, de ‘Karolingische Renaissance’:
        
        een curiciale periode voor de ontwikkeling van Europese architectuur
        
        Benedictijnse regels werden algemeen geaccepteerd in Europa - waar zowel Cluny als de Cisterciënzers op gebaseerd waren (alhoewel met variaties)
        
        Verschillende ordes hadden duidelijk effect op architectuur
        
        De Cisterciënzers, die gebruik maakten van de pointed arch en zich tegen versieringen keerden, legden de basis voor de opkomst van de gotiek.
  - - - in het oostelijke Middellandse Zeegebied kan men echter zeer verfijnde en goed bewaarde
        voorbeelden vinden van crypten die
        
        verbonden zijn met altaren in kerken die dateren uit de vroegchristelijke periode**
- - - - Beauvais Kathedraal Saint Pierre
        1225-1272
        en na 1282
        
        48m
        
        koor van Beauvais stort in
        
        Romaanse voortganger die beetje bij beetje had moeten worden afgebroken is niet gebeurd- ze zijn er gewoon mee gestopt