Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Postoperatieve verwikkelingen - Coggle Diagram
Postoperatieve verwikkelingen
Bloeding
Onmiddelijke Post.
nabloedende capillairen
onvoldoende afgebonden
gecoaguleerde bloedvatten
lekkage sutuur
hypertensie (↑ stress-repons na operatie)
anticoagulantie / stollingsproblemen
Later Post.
te snelle resoptie inwendige hechtiongsdraad
kwetsen bloedvat
prothese
metaaldraad
anticoagulantie / stollingsproblemen
Symptomen
bloedverlies zichtbaar (uitwendig / veruitinwendige bloeding)
zwelling, pijn, hematoon, ..; (inwendige bloeding)
hypotensie
circulerende volyume ↓ = hypovolemie
tachycardie
compensatie hypovolemie
bleekheid, koude huid
vasoconstrictie perifeer
duizeligheid, rustelossheid of daling bewustzijn
hypoxie hersenen
urinedebiet ↓
nieren mind bloed vasthouden
lichaam wil vocht bewaren
lichaam verlies vocht = bloed
Risico's
acute
hypovolemie
shock
chronisch
anemie
cardiale belaste patiënt
hart harder werken compensatie hypovolemie
VPK interventies
bloeding observeren
arts verwittigen
vitale parameters opvolgen
voorschrift uitvoeren
IV vocht, bloed, plasma, med
vocht vasthouden
trendelburg
nooit cardiale patiënt
druk bloedingsplaatsen
ijs
bloedvaten vernauwen om bloed verlies te beperken
drukverband
Peritonitis
= Ontsteking buikholte en buikvlies
Oorzaken
OOrazaken IV vocht, elektrolyten, medicatie toedienen
Lekkende gastro-intestinale anastomose.
Achtergebleven infectieus of necrotisch materiaal.
Bloed in peritoneum.
Meer risico bij verlaagde weerstand en ingreep waarbij darm wordt geopend.
Symptomen (pas na 5e dag Post)
Algemeen ziektegevoel.
Koorts.
Scherpe, diepe pijn die toeneemt bij hoesten en bewegen.
Harde buik door gespannen buikwandspieren (défense musculaire).
Mogelijke afwezigheid van darmperistaltiek.
Hypotensie door sepsis en septische shock (vasodilatatie).
Tachycardie (door koorts en als reactie op hypotensie).
Moeilijke ademhaling door hoogstand diafragma.
Verhoogd aantal WBC, gestegen sedimentatie en CRP.
VPK Interventies
Preventie: darmvoorbereiding bij electieve darmoperaties.
Arts onmiddellijk verwittigen.
Fowlerhouding ontstekingsvocht verzamelt in Douglasholte en kan gedraineerd worden + minder druk op diafragma (betere ademhaling).
Voorschriften uitvoeren:
NPO
maagsonde plaatsen + aspireren.
IV vocht en elektrolyten, AB, andere medicatie toedienen.
Alert zijn voor hypotensie, sepsis, paralytisch ileus, maagdilatatie.
Shock
= acute, ernstige stoornis i/d bloedciculatie w lichaamscellen ↓ O2 krijgen
spiraal: gevolgen
Minder bloed naar huid en slijmvliezen
bleekheid
Minder bloed naar spieren en bindweefsel
vermoeidheid, zwakte.
Minder bloed naar maagdarmstelsel
misselijk
braken (aspiratiepneumonie).
Minder bloed naar nieren
urineproductie daalt.
Te weinig O2 naar vitale organen
functieverlies van deze organen.
Na behandeling kan er nog orgaanfalen optreden!
Cardiogene
= Relatief tekort aan circulerend volume
Onvoldoende hartactie
Ernstige ritmestoornissen + functionele problemen
Acuut myocardinfarct (AMI) ~ spinale reflexboog na zware ingreep
Harttamponade na cardiale ingreep
Klepinsufficiëntie
Symptomen
waarom
Ademhaling: snel + oppervlakkig, dyspnae
Bewustzijn: agitatie, verwardheid apathie (door hypoxie)
Circulatie: polsslag tachycardie, bradycardie of onregelmatig
BD hypotensie (hart faalt)
grauwe huid (door gedesatureerd bloed), soms bleek + klam; cyanose aan lippen + extremiteiten
Diurese (UD): oligurie tot anurie
Nausea, braken
Halsvenen verhoogde druk (soms zichtbaar aan vena jugularis).
VPK intervensies
arts onmiddellijk verwittigen.
vitale parameters opvolgen.
infuus plaatsen of open houden; volume beperken
vocht, bloed, plasma, medicatie en O2 op voorschrift (opgelet met analgetica BD ↓ en AH freq ↓).
houding aanpassen: plat en niet in Trendelenburg!
nog extra bloed naar hart terwijl al in moeilijkheden zit
reanimeer zo nodig.
NPO.
Anafylactische
Allergeen -> immuunreactie -> mestcellen / mastocyten daar zit histamine in -> histamine vrijgeven -> vasodilatatie uit (bloedvaten gaan zich open stellen -> bloedvaten meer doorlaatbaar (permeabiliteit) door vocht -> lekkage van vocht uit de bloedbaan -> weerstand in de bloedvaten wordt lager -> bloeddruk gaat dalen
Gebeurd niks met het hartminuutvolume
= Relatief tekort aan circulerend volume
Symptomen
Ademhaling: snel + oppervlakkig, piepend en benauwd (bronchospasme)
= luchtenwegen vernuawen / bronchoconstrictie
Bewustzijn: duizelig, angst, verwardheid apathie
Circulatie: polsslag tachycardie
BD hypotensie (vasodilatie perifeer herverdeling bloedvolume
rode, warme huid, urticaria, jeuk door histamine
Diurese (UD): oligurie tot anurie
Nausea, braken
Zwelling van mondslijmvlies, tong, lippen, keelholte = angio-oedeem
luchtwegobstructie !
Oedemateuze oogleden en tranende ogen
Jeuk, huiduitslag (urticaria)
VPK interventies
arts onmiddellijk verwittigen.
vitale parameters opvolgen.
infuus plaatsen of open houden
is bloedtransfusie de oorzaak stop, maar behoud IV katheter.
AB stoppen, maar behoud IV katheter.
vocht, medicatie en O2 op voorschrift (opgelet met analgetica BD ↓ en AH freq ↓).
houding aanpassen: Trendelenburg
reanimeer zo nodig.
NPO.
Hypovolemische
= absoluut tekort circulerend volume
Snel, veel bloedverlies
Veelvuldig braken, diarree, brandwonde… zonder voldoende compensatie
symptomen
waarom
Ademhaling: hyperventilatie (snel + oppervlakkig) om metabole acidose te compenseren + om bloed sneller te oxygeneren.
hyperventilatie metabole acidose
CO2 ↓↓
Anaerobe stofwisseling -> melkzuur / lactaat -> acidose (pH↓)
Aerobe is normale wisseling
Bewustzijn: agitatie, verwardheid -> apathie -> coma
om te compenseren (minder bloed in bloedvat dus zwakker voelen)
Circulatie: polsslag -> tachycardie + zwakke slagkracht, -> BD -> hypotensie. -> bleke, klamme, koude huid
zuurstof tekort hersenen
Diurese (UD): oligurie tot anurie
Lichaam vocht vasthouden
Dorstgevoel
Vochtetkort aanvullen (nooit laten drinken -> vocht IV geven)
Nausea, braken
spijsverteringstelsel krijgt minder bloed
Tekens van bloedverlies (hematoom, zwelling, pijn, fluctuatie,…)
VPK interventies
arts onmiddellijk verwittigen.
vitale parameters opvolgen.
infuus plaatsen of open houden.
vocht, bloed, plasma, medicatie en O2 op voorschrift (opgelet met analgetica BD ↓ en AH freq ↓).
houding aanpassen: Trendelenburg of hoogstand lidmaat.
drukken op bloedingsplaats.
reanimeer zo nodig.
NPO.
soms dringend naar OK.
Septische
Trombus vorming in het bloedvat -> heel veel stolsel gevormd -> stollingsfactoren gebruikt (heel veel)-> bloedingen
grote hoeveelheid bacteriën komen in de bloedbaan (massieve sepsis)
produceren toxines
beschadigen lichaamscellen, orgaanfalen
vasodilatatie
verstoren werking van trombocyten
Bij bepaalde risicogroepen
Symptomen
Ademhaling: tachypnae (als compensatie, door koorts, t.g.v. metabole acidose) en verstikkingsgevoel
Bewustzijn: agitatie, verwardheid apathie
Circulatie: polsslag tachycardie
BD hypotensie (door vasodilatatie)
rode, warme, gemarbreerde huid; onderhuidse bloedingen
Diurese (UD): oligurie tot anurie (toxines beschadigen bloedvaatjes in nieren)
Nausea, braken
Stijgende lichaamstemperatuur, koude rillingen
(Micro)embolen door verstoorde werking van bloedplaatjes
VPK interventies
arts onmiddellijk verwittigen.
vitale parameters opvolgen.
infuus plaatsen of open houden
vocht, medicatie en O2 op voorschrift (opgelet met analgetica BD ↓ en AH freq ↓).
houding aanpassen: Trendelenburg
reanimeer zo nodig.
NPO.
Maagdilatatie
= Verlamming van maagspier -> uitzetting van de maagwand -> erosies die beginnen te bloeden + zeer veel vocht in de maag.
Oorzaken
na ingreep maag of nabijgelegen organen
te snel verwijderen maagsonde
te snel laten eten na ingreep
Symptomen
Opgezette, pijnlijke maagstreek
Nausea + overvloedig braken
Donkerkleurig, vlokkerig/korrelig braaksel (koffiegruis) door reactie tussen bloed en maagvocht
Dyspnoe door pijn en druk van maag op diafragma
Hik omdat gezwollen maag diafragma prikkelt
BD daalt door verlies van vocht en elektrolyten
Tachycardie als compensatie van hypovolemie
Symptomen van hypovolemie en hypovolemische shock (vocht wordt uit de bloedbaan getrokken)
VPK interventies
VPK interventies
Risico-ingrepen: pas laten eten en drinken na herstel darmperistaltiek (flatus, darmrommelingen).
Maagsonde voldoende lang behouden en controleren op correcte positie.
Arts onmiddellijk verwittigen.
Vitale parameters opvolgen.
Debiet + aspect van maagvocht opvolgen.
Voorschriften van de arts volgen:
Maagsonde (her)plaatsen + aspireren.
NPO
IV vocht, elektrolyten en medicatie toedienen.
Alert zijn voor hypovolemie (shock) en paralytisch ileus.
Paralytisch ileus
= darmverlamming
ophoping van darmgassen, -> speeksel, maagsap, galsap, pancreassap, dunnedarmsap in de darmen
vocht gaat vanuit bloedbaan naar darmlumen -> sterke zwelling -> druk op diafragma + kans op perforatie (peritonitis).
Oorzaken
Manipulatie van de darmen tijdens operatie.
Anesthetica en analgetica.
Lek op abdominale sutuur, abdominaal abces, pancreatitis, peritonitis.
Te snel eten en drinken na de ingreep.
immobiliteit
Symptomen
geen peristaltiek, geen defaecatie.
opgezette, pijnlijke buik door zwelling van de darmen.
nausea en braken (tot fecaloïd braken).
dyspnae door druk van darmen op het diafragma.
symptomen van hypovolemie en hypovolemische shock (vocht wordt uit de bloedbaan getrokken).
VPK interventies
NPO tot peristaltiek postop. spontaan herstelt.
motiveren tot bewegen.
als verlamming langer duurt arts verwittigen
voorschriften uitvoeren:
NPO
Maagsonde plaatsen
aandacht voor symptomen van hypovolemie, shock, peritonitis
IV vocht, elektrolyten, medicatie toedienen
compartimententsydroom
= Compressie bloedvat & zenuw
Symptomen
Niet alle P's zijn altijd tegegelijkertijd aanwezig
Pijn, die niet verbetert met analgetica en door passieve beweging toeneemt.
Parese door druk op motorische zenuwen.
Paresthesieën door druk op sensorische zenuwen.
Pallor (bleekheid) door druk op arteries.
Pulselessness (geen pulsaties) in de arteries distaal in het lidmaat.
VPK Interventies
Observeren (neuroparameters)
Arts tijdig verwittingen
Behandeling
fasciotomie
Bronchitis en Pneumonie
Diepe venuze trombose / DVT
Longembolie
