Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
CHƯƠNG 4: VĂN HÓA VỚI QUẢN TRỊ TỔ CHỨC - Coggle Diagram
CHƯƠNG 4: VĂN HÓA VỚI QUẢN TRỊ TỔ CHỨC
I. Văn hóa dân tộc và các loại hình văn hóa
1/ Khái niệm: Văn hóa là yếu tố cơ bản cho sức sống của một dân tộc, nó tổng hợp những hoạt động sáng tạo của một dân tộc, những phương thức sản xuất và sở hữu, những hình thái tổ chức,....
Dù định nghĩa khác nhau nhưng vẫn có thể giống nhau cơ bản:
(1) Văn hóa vừa là những biểu hiện cơ bản của con người trong quá sinh tồn và phát triển, vừa là những hoạt động nhận thức thực tiễn nhằm tạo ra những biến động của xã hội, của môi trường xung quanh và của bản thân mình
(2) Văn hóa tác động theo 3 quá trình quá trình cải tạo vật chất, quá trình cải tạo cơ cấu xã hội, quá trình cải tạo tâm lý xã hội, tức là quan hệ giữa người với người.
(3) Văn hóa là một sản phẩm có tính cộng đồng, từ đó triển khai thành một sản phẩm có tính cá nhân với tư cách là một thành viên của cộng đồng.
2/ Các loại hình văn hóa tiêu biểu:
(1) Quan điểm khuếch tán của các học giả Tây Âu cho rằng văn háo hình thành từ một trung tâm, từ đó lan tỏa ra các nơi khác
(2) Quan điểm vùng văn hóa quan niệm rằng các dân tộc trên cùng một vùng lãnh có những tương đồng về văn hóa
(3) Quan điểm loại hình kinh tế - văn hóá cho rằng trong lịch sử nhân loại từng tồn tại các loại hình kinh tế - văn hóa như săn bắt hái lượm đánh cá
II. Văn hóa của tổ chức
1/ Khái niệm và thanhg tố của văn hóa tổ chức: là một mô thức về những giả thiết nền tản được sáng tạo, phát hiện hay được phát triển bởi một nhóm người
Văn hóa tổ chức bao gồm
(1) Những giá trị cốt lõi ( core values )
(2) Những chuẩn mực ( norms )
(3) Những niềm tin ( beliefs )
(4) Những huyền thoại ( legends )
(5) Những nghi thức tập thể ( collective rites )
(6) Những điều cấm kị ( taboos )
2/ Các loại hình văn hóa của tổ chức:
Văn hóa của một tổ chức có thể nhận biết được ở từng mức độ khác nhau, ở bề ngoài văn hóa tổ chức được thể hiện qua những hoạt động mỹ thuật, những kiến trúc...
Văn hóa tổ chức có thể nhận biết dưới ba dạng:
Thứ nhất: văn hóa tổ chức hướng vào cá tính của nhà lãnh đạo hoặc tập thể những nhà lãnh đạo mà những người này biết làm cho mình nổi bật lên với tất cả các hoạt động của tổ chức
Thứ hai: loại văn hóa tổ chức hướng vào một hoạt động hay một nghề nghiệp:
Thứ ba: loại văn tập trung vào cung cách ứng xử và cách cư xử mang tính chất cộng đồng mang tính gia đình
3/ Sự hình thành và duy trì văn hóa tổ chức
Văn hóa được hình thành và phát triển theo thời gian. Khi tổ chức mới được thiết lập, những thành viên ban đầu mang vào tổ chức những giá trị và những niểm vui,...
Các bước của quá trình xã hội hóa
Thứ nhất: trong quá trình tiếp nhận những thành viên mới, tổ chức thường tổ chức việc tuyển chọn cẩn thận và tuyển những người có giá trị
Thứ hai: sau khi các thành viên mới được tiếp nhận, trong quá trình hội nhập vào tổ chức, tổ chức sẽ khuyến khích sự cởi mở tiếp nhận những giá trị chuẩn mực của tổ chức
Thứ ba: các thành viên mới trong tổ chức được huấn luyện để hiểu và nắm được các nguyên tắc cốt lõi
Thứ tư: các thành viên hội nhập vào các giá trị có thể hòa hợp với quá trình điều hòa hơp cùng với quá trình điều hòa liên quan đến việc từ bỏ những cái riêng để tiếp nhận những cái chung
Thứ năm: là giai đoạn củng cố tất cả tất những niềm tin, những tập quán truyền thống, châm ngôn, tức cái cỗi rễ của văn hóa
Thứ sáu: ghi nhận và khích lệ những cá nhân nào thực hiện công việc tốt đẹp và ai nêu được tấm gương gương mẫu mực cho các thành viên mới vào
4/ Vấn đề văn hóa
Về vấn đề thay đổi văn hóa, có nhiều ý kiến khác nhau giữa các nhà lý thuyết cũng như các nhà thực hành quản trị
Để thay đổi văn hóa, cần phải thực hiên một quá trình bao gồm
(1) Định nghĩa lại ngữ nghĩa mới ( new semamtics )
(2) Mở rộng nhận thức để phong phú hóa mô thức tinh thần ( mental model )
(3) Phát triển những chuẩn mực mới để đánh giá và phán xử
(4) Xây dựng một mô thức tinh thần mới cho việc văn hóa mới
Thái độ phản ứng đối với những thay đổi thường trải qua 4 giai đoạn
Giai đoạn 1: khi có thay đổi, các thành viên trong tập thể có thể cảm thấy sốc
Giai đoạn 2: mọi người bắt đầu hoài nghi, không tin tưởng ở sự thay đổi
Giai đoạn 3: là giai đoạn người ta phản ứng lại với sự thay đổi nhưng một cách thụ động hơn
Giai đoạn 4: Nếu mọi sự điều tốt, thì người ta nhận thực được sự cần thiết phải thay đổi
III. Văn hóa của tổ chức tác động đến hoạt động quản trị
1/ Văn hóa và hoạch định: là khi xát định chiến lược và ảnh hưởng đến quá trình ra quyết định của một tổ chức
Các loại hình văn hóa sẽ có ảnh hưởng khác nhau đến chiến lược mà tổ chức lựa chọn.Trong công tác ra quyết định, yếu tố văn hóa càng được thể hiện rõ nét,với loại hình văn hóa gốc nông nghiệp. Cách đạt được quyết định như thế mất nhều thời gian và chi phí, nhưng khi đưa ra quyết định thì việc thực hiện sẽ thuận lợi hơn do đã có sự nhất trí, các thành viên có liên quan đã thấu hiểu được những trách nhiệm phải thực hiện
2/ Văn hóa và công tác tổ chức: cách tổ chức các phòng ban và các bộ phận trong một tổ chức phụ thuộc nhiều vào văn hóa tổ chức.Ngược lại, với loại hình văn hóa gốc du mục,do chủ nghĩa cá nhân và tư duy phân tích là tính trội, nên trong công tác tổ chức, việc phân chia các bộ thường thực hiện theo chức năng một cách rạch ròi
3/ Văn hóa và điều khiển: trong các chức năng quản lý, chức năng điều khiển là chịu sự ảnh hượng của văn hóa nhiều nhất vì nó liên quan đến yếu tố con người
Vấn đề tuyển dụng: ở phương Đông thường tuyển dụng người với thời gian dài hạn, có thể là suốt đời. Việc tuyển dụng người không thiên về chuyên môn sâu mà tuyển người ở một lứa tuối và trình độ học vấn nhất định
Hệ thống động viên: ở phương Đông, phần lớn hệ thống lương bổng dựa vào thâm niên công tác là chính, phần bổ sung cho năng suất lao động hay sáng kiến chỉ mang tính chất tượng trung và khích lệ tinh thần
Vấn đề đào tạo và phát triển nghề nghiệp: chế độ tuyển dung là dài hạn và coi trọng kinih nghiệm cùng thâm niên công tác, nên vẫn đề giáo dục và đào tạo rất được coi trọng
Vấn đề thông đạt và quan hệ trong tổ chức: những người thâm niên cao được xem là lãnh đạo tinh thần và là tấm gương để cho các thế hệ sau noi theo. Quan hệ giữa những đồng nghiệp, giữa giới quản trị và người lao động là quan hệ thân tình
Vấn đề giải quyết các mối bất đồng: ở phương Đông các mối bất đồng được giải quyết một cách tế nhị, sử dụng lí để phân tích đúng sai
4/ Văn hóa và công tác kiểm tra: là hệ thống kiểm tra phải phù hợp với bầu không khí của tổ chức . Các tổ chức đề cao hình thức tự kiểm tra, tự sữa chữa những sai sót hơn là sử dụng những hình thức kiểm tra mang tính trừng phạt