Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
โรคข้อเข่าเสื่อม (Osteoarthritis), การบริหารกล้ามเนื้อ, สุวรรณี สร้อยสงค์…
โรคข้อเข่าเสื่อม
(Osteoarthritis)
พยาธิสภาพ
การที่กระดูกอ่อนของข้อมีการเสื่อมสภาพทำให้กระดูกอ่อนไม่สามารถเป็นเบาะรองรับนำหนัก และมีการสูญเสียคุณสมบัติของ นำหล่อเลี้ยงเช่า เมื่อมีการเคลื่อนไหวของเข่าก็จะเกิดการเสียดสีและเกิดการสึกหรอของกระดูกอ่อน ผิวของกระดูกอ่อนจะแข็งผิวไม่เรียบ เมื่อเคลื่อนไหวข้อเข่าก็จะเกิดเสียงดังในข้อเกิดอาการเจ็บ ปวด หาก ข้อเข่าที่เสื่อมมีการอักเสบก็จะมีการสร้างน้ำข้อเข่าเพิ่มทำให้เกิดอาการ บวม ดึงและปวดของข้อเข่า เมื่อมีการเสื่อมของข้อเข่ามากขึ้นข้อเข่าก็จะมีอาการโก่งงอทำให้เกิดอาการ ปวดเข่าทุกครั้งที่มีการเคลื่อนไหว และขนาดของข้อเข่าก็จะมีขนาดใหญ่ขึ้น ในที่สุดผู้ป่วยต้องใช้เท่าช่วยเดินหรือบางคนจะเดินน้อยลงทำให้กล้ามเนื้อ ต้นขาลีบลงข้อจะติดเหมือนมีสนิมเกาะเหยียดยาได้ไม่สุด
อาการ
1.งอเข่าได้น้อย เหยียดขาได้ไม่สุด
2.ปวดบริเวณข้อเข่า
3.เคลื่อนไหวลำบาก
4.เข่าบวม อักเสบ
5.ข้อเข่าผิดรูป
การพยาบาล
หลังผ่าตัด
ก่อนผ่าตัด
ให้คำแนะนำและความรู้เกี่ยวกับการผ่าตัด การปฏิบัติตัวหลังผ่าตัด
2.ซักประวัติเรื่องโรคประจำตัว ประวัติการแพ้ยา การรับประทานยาละลายลิ่มเลือด
3.ประเมินสภาพจิตใจ อารมณ์ของผู้ป่วยและญาติผู้ดูแลที่บ้านรวมทั้งความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน เตรียมร่างกายทั่วไปดูแลความสะอาดผิวหนังเฉพาะที่
4.ประเมินสัญญาณชีพเพื่อเป็นข้อมูลพื้นฐานดูแลให้ได้รับสารอาหารและสารน้ำอย่างเพียงพอ เตรียมความพร้อมเพื่อป้องกันการสำลักอาหารงดน้ำงดอาหาร
5.เตรียมผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการและผลตรวจต่างๆ ให้เซ็นยินยอม
1.ตรวจสอบระดับความรู้สึกตัวและบันทึดสัญญาณชีพทุกๆ 15 นาที 4 ครั้ง ทุกๆ 30 นาที 2 ครั้ง ทุก1 ชั่วโมง
2.จัดท่าข้อเข่าข้างที่ได้รับการผ่าตัดโดยให้มีหมอนหรือผ้าม้วนมาลองใต้ขาเพื่อป้องกันอาการปวดบวมและเพื่อให้เลือดไหลเวียนได้สะดวก
3.ประเมินการไหลเวียนโลหิตที่ไปเลี้ยงส่วนปลาย
4.การประเมินการทำงานของเส้นประสาทส่วนปลาย
5.ตรวจดูลักษณะบาดแผลว่ามีอาการบวมแดงหรือมีเลือดซึมไหม
6.ประเมินระดับความเจ็บปวดโดยจากการซักถามระดับความเจ็บปวดจาก0-10 คะแนน
-ออกกำลังกายข้อทุกๆข้อ (ROM)
-การออกกำลังกายกล้ามเนื้อต้นขา
-การหายใจเข้าออกลึกๆเพื่อขับเสมหะ
-การใช้อุปกรณ์ช่วยขยายปอด(triflow)
7.กระตุ้นให้ผู้ป่วยออกกำลังกาย
8.การทำแผลผ่าตัด วันละ 1 ครั้ง
สาเหตุ
1.อายุ อายุมากมีโอกาสเป็นมากเนื่องจากอายุการใช้งานมาก
2.เพศหญิง จะเสี่ยงเป็นมากกว่าผู้ชาย 2 เท่าเพราะด้วยวัฒนธรรมการนั่งพับเพียบ ขัดสมาธินานๆ
3.น้ำหนัก ยิ่งน้ำหนักมากข้อเข่าจะเสื่อมเร็ว
4.การใช้ข้อเข่า ผู้ที่นั่งยองๆนั่งพับเพียบนานๆจะทำให้ข้อเข่าเสื่อมเร็ว
5.การได้รับบาดเจ็บ ผู้ที่ได้รับบาดเจ็บบริเวณข้อเข่าอาทิเช่น หกล้มเข่ากระแทก รถชนเข่ากระแทกถนนอาจทำให้เกิดข้อเข่าเสื่อมได้
ภาวะแทรกซ้อน
-การตายของกระดูก (Osteonecrosis)
-เส้นเอ็นรอบ ๆ ข้อต่อแตกหรือเสื่อมสภาพ
-เลือดออก ในข้อต่อ
-ติดเชื้อ ในข้อต่อ
การักษา
1.การใช้ยาบรรเทาปวด เหมาะแก่ผู้ที่มีอาการยังไม่รุนแรงมากนัก
2.การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม
3.การรักษาโดยไม่ใช้ยา
-การลดแรงกดที่ข้อเข่า
-การควบคุมน้ำหนักตัว
-การยืดเหยียดกล้ามเนื้อ/การออกกำลังกายที่ถูกต้องเหมาะสม
-การใช้อุปกรณ์ช่วยในการพยุงข้อเข่า
-การักษาด้วยการบำบัด:
1.ท่ายืดกล้ามเนื้อหลังต้นขาและน่อง
• ใช้ผ้าคล้องที่ฝ่าเท้าอกแรงสิงเข้าหาตัวต้างไว้ 15.20 รินาที
• ทำซ้ำ 10-15 ครั้ง/รอบ ทำ 3-4 รอบ/วัน
2.การบริหารกล้ามเนื้อต้นขาด้านหน้าบนเตียง
• ผู้ป่วยนอนหงายบนเตียง ม้วนผ้าขนหนูรองใต้เข่า
• ออกแรงเกร็งกล้ามเนื้อหน้าขาพอประมาณให้เข่าเหยียดตรงเกร็งค้าง 5 วินาที
• ทำซ้ำ 10-15 ครั้ง 3-4 รอบต่อวัน
3.การบริหารกล้ามเนื้อต้นขาด้านข้างบนเตียง
• ให้ผู้ป่วยนอนตะแคง
• ยาด้านล่างงอเข่า ขาด้านบนเหยียดตรงหลังตรง
• ผู้ป่วยออกแรงเกร็งกางขาด้านบนขึ้นพอประมาณค้างไว้ 5 วินาทีแล้วหุบขาลงทำซ้ำ 10 ครั้ง/รอบ
4.การบริหารกล้ามเนื้อสะโพกและต้นขาด้านใน
• ผู้ป่วยนอนหงายชันเข่า 2 ข้าง
• ผู้ป่วยออกแรงเกร็งยกกันขึ้นพ้นพื้นเล็กน้อยพร้อมกับหุบขาสองข้างหนีบผ้าหรือหมอนค้างไว้ 5 วินาทีแล้วเอาก้นลง
• ทำซ้ำ 10 ครั้งต่อรอบ ทำวันละ 3-4 รอบ
5.การบริหารกล้ามเนื้อสะโพกและต้นขาด้านหน้า/ด้านหลัง
• ให้ผู้ป่วยนอนหงาย ชันเข่า 2 ข้าง - ให้ผู้ป่วยกดส้นเท้าติดเตียงสลับ งอ
• เหยียดเข่าขวา-ช้ายช้าๆลงน้ำหนัก 15-30 % เท่าที่ทำได้
• ทำซ้ำ 10 ครั้ง/รอบ ทำวันละ 3-4 รอบ
6.การบริหารกล้ามเนื้อต้นขาด้านหน้าในท่านั่ง - ให้ผู้ป่วยนั่งที่เก้าอี้หรือเตียงเท้า 2 ข้างแตะถึงพื้น
• ออกแรงเกร็งกล้ามเนื้อขาพอประมาณให้เข่าเหยียดตรงทำสลับซ้ายขวาค้างไว้ประมาณ 5 วินาที แล้วคลายกล้ามเนื้อทำซ้ำ 10 ครั้ง/รอบ วันละ 3-4 รอบ
7.การบริหารกล้ามเนื้อสะโพกและต้นขาด้านหน้าทั้งสองขาในท่ายืน
• ให้ผู้ป่วยยืนตรง มือสองข้างจับพนักเก้าอี้หรือโต๊ะไว้
• กางขาสองข้างพอประมาณแล้วย่อเข่าสองข้างลงเล็กน้อยช้าๆค้างไว้ 5 วินาที แล้วเหยียดเข่ามาท่ายืนตรง
• ทำซ้ำ 10 ครั้ง/รอบ วันละ 3-4 รอบ*
การบริหารกล้ามเนื้อ
สุวรรณี สร้อยสงค์ ส.ด., อังคณา เรือนก้อน พย.ม., ภัณฑิรชา เฟื่องทอง พย.ม., ผุสดี สระทอง วท.ด. วารสารวิชาการแพทย์เขต 11 ปีที่ 33 ฉบับที่ 2 เม.ย. - มิ.ย. 2562 การพยาบาลผู้สูงอายุโรคข้อเข่าเสื่อม
https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Reg11MedJ/article/download/215770/150032/687980
แสงอรุณ ดังก้อง วท.บ. (กายภาพบำบัด) กายภาพบำบัดในผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อม ปีที่ 10 ฉบับที่ 2 พ.ค. — ส.ค. 2560
https://he02.tci-thaijo.org/index.php/simedbull/article/download/97678/76082
นางสาวสุมินตรา ศรีภูมิ6128301108