Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Dissociatieve stoornissen en verwante stoornissen - Coggle Diagram
Dissociatieve stoornissen en verwante stoornissen
DS = Splitsing (uiteenvallen van) identiteit, geheugen en bewustzijn
Verschillende types dissociatie stoornissen
Dissociatieve identiteitsstoornis (DIS)
Vroeger: meervoudige persoonlijkheidsstoornis
Kenmerken
2 of meer persoonlijkheden binnen 1 persoon. Elk met eigen trekken en herinneringen, in 1 persoon
Alters hebben verschillende leeftijden, seksen, interesses, omgangsgewoonten
Regie van de ander volledig in handen
Vergeetachtigheid over de gewone gebeurtenissen en belangrijke persoonlijke informatie
Dominante persoonlijkheid is zich niet bewust van zijn alter
Alters nemen meermaals de controle over zijn of haar gedrag over
Dissociatieve amnesie
Kenmerken
Niet in staat zijn de belangrijkste info te herinneren
Meestal traumatische of stressvolle ervaringen
Ernstiger dan eenvoudige vergeetachtigheid
Geheugenverlies = omkeerbaar, maar kan lang duren
Gelokaliseerde amnesie
: gebeurtenissen uit specifieke periode zijn verdwenen uit het geheugen
Selectieve amnesie
: enkel vergeten van verontrustende dingen uit bepaalde perioden
Algehele amnesie
: het hele leven vergeten
Voortdurende amnesie
: alles vergeten vanaf een specifiek punt in de tijd
Gesystematiseerde amnesie
: geheugenverlies beperkt zich tot bepaalde categorie van info
Geen organische oorzaak (hoofdletsel, intoxicatie)
Zeldzaam subtype:
dissociatie fugue
Dissociatieve stoornis waarbij iemand plotseling wegvlucht uit zijn dagelijks leven, naar een andere plek verhuist, een nieuwe identiteit aanneemt en alle persoonlijke gebeurtenissen vergeet
Vaak na extreem stressvolle gebeurtenissen
Bescherming tegen traumatische gebeurtenis
Kan zich geen persoonlijke informatie herinneren, terwijl er daar geen aanwijsbare lichamelijke oorzaak voor is
Depersonalisatie-/ derealisatiestoornis
= tijdelijk verlies of tijdelijke verandering van normale gevoel van realiteit
Derealisatie = gevoel van onwerkelijkheid over buitenwereld
Kenmerken
Herhaalde episoden van depersonalisatie en/of dekrealisatie
Gevoelens van vervreemding t.o.v. eigen gedachten, beleving, sensaties of omgeving
Gevoel buiten zichzelf gekeerd te zijn en zichzelf te observeren
kunnen op dromen lijken
Tijdens episode kan patiënt steeds de werkelijkheid van de onwerkelijkheid onderscheiden
aanhoudende of terugkerende episodes van depersonalisatie die zo ernstig zijn dat ze significant distrees veroorzaken of het functioneren ernstig belemmeren
Cultuurgebonden dissociatie syndromen
Ervaringen van depersonalisatie lijken vaker voor te komen in individualistische culturen, waarin de nadruk ligt op het individu (zoals Europa, Amerika)
Somatisch-symptoomstoornis en verwante stoornis
Somatisch-symptoomstoornis
Minstens 6 maanden fysieke klachten
Buitensporig veel zorgen over de klachten en/of mogelijke oorzaken. Geeft aanleiding tot afwijkend patroon van gedachten, emoties en gedragingen
Psychologische factoren spelen belangrijke rol in ontstaan, verloop en duur van de klachten
Dagelijks functioneren verstoord
Moeilijk onderscheid tussen lichamelijke en psychologische oorzaak
Geen simulatie
Ziekteangststoornis
Echte (milde/minieme) klachten
Foute interpretatie (als teken van onderliggende ernstige ziekte) ondanks geruststelling door medici op grond van onderzoek
Geen simulatie
Grote bezorgdheid over symptomen: angst voor onderliggende ernstige ziekte
meestal manifesterend tussen 20 en 30 jaar
Conversiestoornis
zonder sprake van duidelijke oorzaak
symtomen/gebreken zijn echt, dus niet met opzet
duidelijk verband met psychologisch factoren (trauma)
Symtomen in willekeurige motorische of sensorische functies die wijzen op onderliggende aandoening zonder dat daar een medische basis voor kan worden gevonden
Nagebootste stoornissen
Opgelegd aan zichzelf:
syndroom van Munchausen
Betrokkene doet alsof hij ziek is
Betrokkene maakt zichzelf effectief ziek
zonder duidelijke reden
Opgelegd aan anderen:
syndroom van Munchausen by Proxy
Betrokkene maakt zichzelf, maar (jong) kind ziek
Vaak ernstig lijden wegens medisch shoppen, onnodig pijnlijke en soms riskante medische behandelingen
= lichamelijke klachten zonder aanwijsbare lichamelijke oorzaak. Klachten verstoren het leven en leiden tot "medisch shoppen"
Behandelmethoden
Psychoanalyse: weinig bewijs voor doeltreffendheid
Gedragsmatige behandeling
Cognitieve gedragstherapie: meest succesvol
Medicatie: antidepressiva
Behandeling van dissociatie identiteitsstoornissen
Psychoanalyse
Weinig bewijs doeltreffendheid
Gedragsmatige behandeling
Cognitieve gedragstherapie
meest succesvol
Medicatie
Antidepressiva