Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

G1P0 GA 36+6 wks by LMP with Gestational Diabetes Mellitus A1 …

- - - - 1.2 ความสะอาดของร่างกาย เครื่องแต่งกาย
        สภาพร่างกายทั่วไปสะอาด การแต่งกายสะอาดเรียบร้อย ไม่มีกลิ่น สวมชุดยาวคลุมท้อง ไม่รัดรูป และสวมรองเท้าส้นเตี้ย
      - 1.3 ความพิการ
        ไม่มีอวัยวะส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกายมีความพิการ
      - 1.1 ลักษณะทั่วไป
        หญิงไทย อายุ 29 ปี ผิวสีขาว รูปร่างท้วมน้ำหนัก 66.2 กิโลกรัม ส่วนสูง 147 เซนติเมตร BMI 30 Kg/m2 หน้าท้องสัมพันธ์กับอายุครรภ์ 3/4 > O เส้นรอบวงหน้าท้อง 34 cm position ROA/HF FHS ประเมินสัญญาณชีพ BT 36.7 C RR 22 bpm BP 124/83 mmHg O2sat 99% RA
    - - 1.4 ความรู้เกี่ยวกับการดูแลตนเอง
        
        หญิงตั้งครรภ์ให้ข้อมูลว่า ตนรับรู้ว่าเป็นโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ เมื่ออายุครรภ์ 33 สัปดาห์ เดิมทีเป็นคนชอบรับประทานอาหารรสหวาน และเมื่อตั้งครรภ์จึงรับประทานอาหารรสหวานลดลง เมื่อมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการดูแลตนเองขณะตั้งครรภ์ จะสอบถามพี่พยาบาล และหมอเป็นประจำ มีความวิตกกังวลเกี่ยวกับการเจ็บป่วยในครั้งนี้ และสุขภาพของทารกในครรภ์ เนื่องจากตั้งครรภ์ครรภ์แรก ตลอดการตั้งครรภ์ตนได้ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างสม่ำเสมอ และรับประทานยาตามแผนการรักษาของแพทย์ และทานยาบำรุงอย่างต่อเนื่องสม่ำเสมอ
      - 1.5 ความรู้เกี่ยวกับการรักษาพยาบาล
        
        มารดาให้ข้อมูลว่าตนใช้สิทธิ์การรักษาบัตรประกันสุขภาพถ้วนหน้า และเมื่อตั้งครรภ์มีการฝากครรภ์ครั้งแรก เมื่อ GA 7 สัปดาห์ ที่รพ.สตโคกเคียน เมื่อวันที่ 12/11/67 อายุครรภ์ 31 สัปดาห์ มาตามนัดเพื่อคัดกรองโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ 50g-Glucose Challenge Test (GCT) ผลตรวจ 195 mg% แพทย์นัดมาตรวจ 100g Oral Glucose Tolerance Test (100g-OGTT) วันที่ 25/11/67 ผลตรวจ
        
        FBS ได้ 84 mg%
        
        ชั่วโมงที่ 1 ได้ 198 mg%
        
        ชั่วโมงที่ 2 ได้ 194 mg%
        
        ชั่วโมงที่ 3 ได้ 160 mg%
        
        แพทย์ให้คำแนะนำ ให้ควบคุมอาหาร นับลูกดิ้น พร้อมบันทึกลูกดิ้น และมาตามนัดอีกครั้ง
      - 1.3 ประวัติการแพ้สารต่างๆ (อาการ /การแก้ไข)
        
        หญิงตั้งครรภ์ให้ข้อมูลว่า ไม่มีประวัติแพ้ยาแพ้อาหารทะเล
      - 1.2 พฤติกรรมเสี่ยง
        
        หญิงตั้งครรภ์ให้ข้อมูลว่า ก่อนตั้งครรภ์ และขณะตั้งครรภ์ ตนชอบรับประทานอาหารหวาน โดยเฉพาะช็อกโกแลต , เป็นพนักงานเซเว่น บางครั้งยกของหนัก ช่วงอายุครรภ์ 16-20 สัปดาห์
      - 1.1 สุขภาพโดยทั่วไปในปัจจุบัน
        
        ตั้งครรภ์ครั้งนี้ เป็นการตั้งครรภ์ครั้งแรก ให้ข้อมูลจำประจำเดือนครั้งสุดท้าย 2/4/67 มาฝากครรภ์ครั้งที่ 11 อายุครรภ์ 36 สัปดาห์ อ่อนเพลียเล็กน้อย ไม่มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน รับประทานอาหารได้ปกติ วันละ 3 มื้อ ไม่มีท้องอืด และท้องผูก ดื่มน้ำวันละ 7-8 แก้วต่อวัน รับประทานยาบำรุงสม่ำเสมอ
  - - - มารดาให้ข้อมูลว่ามีอาการคลื่นไส้อาเจียน 1-2 ครั้ง ขณะตั้งครรภ์ เมื่ออายุครรภ์ 9 สัปดาห์ รักษาโดยให้นอนพัก ทานอาหารย่อยง่าย
    - - ก่อนการตั้งครรภ์ : รับประทานอาหารได้ปกติ วันละ 3 มื้อ ไม่มีท้องอืดและท้องผูก ดื่มน้ำวันละ 7-8 แก้ว ชอบดื่มน้ำหวานชาเย็น โกโก้ และขนมหวาน ขณะตั้งครรภ์ : รับประทานอาหารวันละ 3 มื้อ ควบคุมอาหาร และทานของหวานน้อยลง
    - - ก่อนตั้งครรภ์ส่วนสูง 147เซนติเมตร น้ำหนัก 54 กิโลกรัม BMI = 24.9 kg กก/ม2 อยู่ในเกณฑ์ท้วม
      - ขณะตั้งครรภ์ น้ำหนัก = 66.2 กิโลกรัม
      - BMI = 30 Kg/m2 อยู่ในเกณฑ์อ้วน (ระดับ 3 )
  - - - 3.1 อุจจาระ
      - 1) ถ่ายอุจจาระ
        
        ก่อนตั้งครรภ์ 1 ครั้ง/วัน
        
        ขณะตั้งครรภ์ 2 ครั้ง/วัน
    - - 3.1 การใช้สายสวนปัสสาวะ
      - ผู้รับบริการไม่มีการใช้สายสวนปัสสาวะ
      - 3.2 การตรวจกระเพาะปัสสาวะ
      - คลำไม่พบกระเพาะปัสสาวะโป่งตึง
    - - 3.1 ปัสสาวะ
        
        1) ถ่ายปัสสาวะ
        
        ก่อนตั้งครรภ์ 3-4 ครั้ง/วัน
        
        ขณะตั้งครรภ์ 4-5 ครั้ง/วัน
  - - - ก่อนตั้งครรภ์ : จะเข้านอนไม่เป็นเวลา เนื่องจากหญิงตั้งครรภ์ทำงานร้านสะดวกซื้อ 7-11 จึงเข้านอนไม่เป็นเวลา เวลาปกติคือ ประมาณ 23.00 น.และตื่นนอน 5.00 น. หลับสนิทตลอดคืน ไม่มีอาการตื่นขึ้นมาปัสสาวะระหว่างคืน
        
        ขณะตั้งครรภ์ : หญิงตั้งครรภ์เข้านอนไม่เป็นเวลาเนื่องจากทำงานร้านสะดวกซื้อ 7-11 จึงอาจต้องเข้าเวรบ่าย-ดึกในบางช่วง เวลาปกติ คือ เข้านอน 22.00 น. ตื่นนอน 05.00 น. นอนหลับไม่ค่อยสนิท มีการตื่นขึ้นมาปัสสาวะกลางคืนบ่อย ประมาณ 3-4 ครั้ง มีการนอนกลางวัน 1-2 ชม.
  - - - 6.1 การรับความรู้สึกทางประสาทสัมผัสและการตอบสนอง อาการเจ็บปวด และการแก้ไข
        
        หญิงตั้งครรภ์ให้ข้อมูลว่า ตนทำงานร้านสะดวกซื้อและต้องยืนเป็นเวลานาน มีอาการปวดเมื่อยขาและหลัง ตนจะแก้ไขด้วยการนวดบริเวณที่ปวดเมื่อย และนั่งพัก
      - ตรวจร่างกาย
        
        6.2 ความสามารถทางสติปัญญาและความรู้
        
        ความจำ
        
        หญิงตั้งครรภ์ให้ข้อมูลว่า จบการศึกษาชั้นปริญญาตรี สื่อสารโดยใช้ภาษาไทยและภาษามลายูสามารถรับรู้วัน เวลา สถานที่ได้ และเมื่อให้คำแนะนำสามารถเข้าใจ และไม่มีการสับสน มึนงง
    - - ตอบสนอง ระดับความรู้สึกตัว
        
        E4V5M6 ถามตอบรู้เรื่อง
      - ปฏิกิริยาสะท้อน (Reflrexes)
        
        มีปฏิกิยาต่อความรู้สึกปกติ เช่น เจ็บปวด เย็นร้อน ประสาทสัมผัสทั้ง 5 ปกติ
      - การตรวจการมองเห็น
        
        ตาทั้งสองข้างสามารถมองเห็นได้ปกติ มองเห็นได้ชัด ไม่มีต้อเนื้อ ต้อกระจก สายตาปกติ ไม่มีสายตาสั้น-ยาว
  - - - 7.1 ความรู้สึกนึกคิดต่อการตั้งครรภ์และการคลอด
        
        หญิงตั้งครรภ์ให้ข้อมูลว่า ตนเองรู้สึกยินดีที่มีการตั้งครรภ์ในครั้งนี้ ดีใจในบทบาทหน้าที่ของแม่ที่สามารถตั้งครรภ์ หญิงตั้งครรภ์มีความมั่นใจในตนเองเกี่ยวกับบทบาทแม่และภรรยา แต่มีความกังวลเรื่องเบาหวานขณะตั้งครรภ์ กลัวจะส่งผลถึงลูกในครรภ์ได้
  - - - เต้านม : เต้านมทั้งสองข้างปกติ ไม่พบก้อนใดๆ ที่เต้านมหัวนมทั้งสองข้างปกติ ไม่มีสิ่งขัดหลั่งหรือแผลที่บริเวณหัวนม ลานนมสีน้ำตาล หัวนมไม่บอด ไม่บุ๋ม หัวนมยื่นออกมาดี
        
        การตรวจหน้าท้อง
        
        ระดับมดลูก: 4/4เหนือระดับสะดือ
        
        ท่าเด็ก ROA ระดับส่วนนำ HF
        
        เสียงหัวใจเด็ก 144 ครั้ง/นาที
        
        ( / ) สม่ำเสมอ ( ) ไม่สม่ำเสมอ
        
        คาดคะเนอายุครรภ์ 36 wks by LMP
  - - - 10.1 สิ่งที่ทำให้ไม่สบายใจ/กังวล/กลัวในปัจจุบัน
        
        หญิงตั้งครรภ์ให้ข้อมูลว่า ปกติเป็นคนไม่ค่อยคิดมากหรือเครียดง่าย แต่ขณะตั้งครรภ์ตนมีภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ จึงวิตกกังวลเกี่ยวกับโรคที่อาจส่งผลต่อลูกในครรภ์
    - - หญิงตั้งครรภ์ให้ข้อมูลว่า เมื่อมีความวิตกกังวลเกี่ยวกับอาการเบาหวาน จะสอบถามหมอหรือพยาบาลเพื่อขอคำแนะนำ และจะปฏิบัติตามอย่างเคร่งขรัด หากมีเรื่องกังวลอื่น ๆ ก็จะระบายกับสามี เล่าให้สามีฟัง จะดีขึ้น บางทีก็เปิดอัลกุรอ่านฟัง อยู่กับตนเอง จะรู้สึกสบายใจขึ้น
    - - การแสดงออกทางสีหน้าและท่าทาง
        หญิงตั้งครรภ์มีสีหน้าสดชื่น ยิ้มแย้ม เมื่อพูดถึงผลกระทบต่อบุตรจากโรคเบาหวาน จะมีสีหน้ากังวล คิ้วขมวด เมื่อได้คำแนะนำหญิงตั้งครรภ์จะมีสีหน้าผ่อนคลาย ยิ้มแย้ม ให้ความร่วมมือในการซักประวัติ และการตรวจครรภ์เป็นอย่างดี
  - - - 1) ความต้องการการปฏิบัติกิจกรรมทางศาสนาและสิ่งยึดเหนี่ยวในระยะคลอด
        
        หญิงตั้งครรภ์นับถือศาสนาอิสลาม ปฏิบัติศาสนกิจอย่างเคร่งครัด ละหมาดครบ 5 เวลาสิ่งที่ยึดเหนี่ยวจิตใจ คือ พระองค์อัลลอฮ
      - 2) ความเชื่อในระยะคลอด
        
        หญิงตั้งครรภ์ให้ข้อมูลว่าตนเชื่อว่าการตั้งครรภ์ของตนเป็นไปตามกำหนดของพระองค์อัลลอฮ
        
        11.2 ความเชื่อด้านสุขภาพ
        
        ขณะตั้งครรภ์เชื่อว่าแพทย์ในแผนปัจจุบัน ปฏิเสธการเข้ารับรักษากับหมอตำแย ปฏิเสธความเชื่อกับอาหารแสลง
        
        11.3 สิ่งที่มีความสำคัญที่สุดในชีวิต
        
        ครอบครัวและลูกคือสิ่งที่สำคัญที่สุดในชีวิต
    - - 11.1 สิ่งที่นับถือบูชา เช่น ห้อยพระ ใส่เครื่องรางของขลัง
        
        ไม่มีเครื่องรางของขลัง หญิงตั้งครรภ์ นับถือในพระองค์อัลลอฮเพียงองค์เดียว
- - - - Blood group B Rh Positive (+)
        
        Hct. = 38.2%(ปกติ)
        
        Hb. = 12.7% (ปกติ)
        
        OF = Negative (ไม่เป็นThalassemia)
        
        MCV = 87.2% (ไม่เป็นThalassemia)
        
        DCIP = Negative (ไม่เป็นThalassemia)
        
        ไวรัสตับอักเสบบี = Negative (ไม่พบการติดเชื้อไวรัสบี)
        
        Syphylis = Negative (ไม่พบการติดเชื้อซิฟิลิส)
        
        Anti HIV = Negative (ไม่พบการติดเชื้อHIV)
- - - - 1.พูดคุยสร้างสัมพันธ์ที่ดีกับผู้รับบริการ โดยการแสดงความเป็นมิตร ปลอบโยนหญิงตั้งครรภ์ ใช้มือสัมผัส พูดคุยให้กำลังใจมารดา เพื่อให้เกิดความสบายใจ ให้เกิดความไว้วางใจ ลดความวิตกกังวลได้
        2.แนะนำให้มารดาส่งเสริมสมองของทารกและพัฒนาการทารกในครรภ์ตามปัจจัยที่ส่งผลต่อสมองทารกในครรภ์ โดยการรับประทานสารอาหารที่ดีต่อสมอง และจัดสิ่งแวดล้อมที่สอดคล้องกับพัฒนาการสมองและระบบประสาท เพื่อให้ทารกมีศักยภาพในการเรียนรู้ภายหลังคลอดในระดับสูงสุด ดังนี้
        2.1 แนะนำให้รับประทานอาหารที่มีสารอาหารสำคัญต่อการเจริญเติบโตของทารกมีดังนี้
        
        โฟเลต อาหารที่มีปริมาณโฟเลตสูงได้แก่ ผักใบเขียวต่างๆ เช่น คะน้า กะหล่ำปลี กะหล่ำดอก ผักกูด น้ำส้ม ตับไก่ และนม นอกจากนี้โฟเลตในอาหารจะถูกดูดซึมได้น้อยกว่าการรับประทานในรูปของยาเม็ด ดังนั้นจึงควรรับประทานโฟเลตเสริมด้วย
        
        ธาตุเหล็ก เป็นสารอาหารที่มีในเนื้อสัตว์ ตับ ปลา กุ้ง และหอย ร่วมกับการรับประทานผลไม้วันละ 3 – 4 ส่วน โดยเฉพาะผลไม้ที่มีวิตามินซีสูง เช่น ฝรั่ง ส้ม และอาหารที่มี วิตามินเอสูง เช่น ตับ ไข่ ฟักทอง แครอท มะละกอสุก และมะม่วงสุก จะช่วยทำให้การดูดซึมธาตุเหล็กที่ได้ดีขึ้น
        
        ไอโอดีน มารดาตั้งครรภ์สามารถป้องกันการขาดไอโอดีนได้ด้วยการรับประทานอาหารที่มีไอโอดีนสูง เช่น อาหารทะเล ปู ปลา กุ้ง เป็นต้น
        
        กรดไขมันในน้ำมันพืช ถั่วเหลือง เมล็ดฟักทอง
        2.2 แนะนำให้ออกกำลังกาย มารดาตั้งครรภ์ส่วนใหญ่จะมีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น รู้สึกเหนื่อย อ่อนเพลีย มีอาการปวดตามข้อต่อและกล้ามเนื้อ รวมถึงภาวะอารมณ์ที่แปรปรวนจากระดับฮอร์โมนที่เปลี่ยนแปลงในร่างกาย การออกกำลังกายที่เหมาะสม เช่น เดิน ปั่นจักรยาน เป็นแนวทางหนึ่งที่ช่วยทำให้ร่างกายจะรู้สึกสดชื่น มีพลัง และหลั่งสารความสุข (Endophins) เพิ่มขึ้น ทำให้มีผลต่อพัฒนาการสมองทารก รวมทั้งขณะที่มารด 2.3 แนะนำให้จัดสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสมในการกระตุ้นทารกในครรภ์
        
        ด้านการมองเห็น (Visualizing stimulation) เริ่มเมื่ออายุครรภ์ประมาณ 32 สัปดาห์ขึ้นไป ด้วยการสร้างความสนใจ สร้างความอยากรู้อยากเห็นให้กับทารกในครรภ์โดยการเคลื่อนไฟฉายจากซ้ายไปขวา หรือ การเปิดและปิดไปฉายเป็นจังหวะ
  - - - อธิบายให้หญิงตั้งครรภ์เข้าใจถึงการเปลี่ยนแปลงของมารดาที่ตั้งครรภ์ในไตรมาสที่ 3 คือ ความจุของกระเพาะปัสสาวะเพิ่มเป็น 2 เท่า ความจุประมาณ 1,500 มล. จากการคลายตัวของกล้ามเนื้อเรียบ
      - 2.แนะนำให้หญิงตั้งครรภ์ปัสสาวะทันที เมื่อรู้สึกปวด ไม่ควรกลั้นปัสสาวะเพราะการกลั้นปัสสาวะนาน ๆ ทำให้แบคทีเรียเข้าไปทางท่อปัสสาวะทำให้เกิดกระเพาะปัสสาวะอักเสบได้
      - 3.แนะนำให้หญิงตั้งครรภ์มีการบริโภคน้ำ นม น้ำผลไม้หรือซุปในเวลากลางวัน และบริโภคลดลงในเวลากลางคืนหรือก่อนนอน2 ชั่วโมง
      - 4.แนะนำวิธีบริหารกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน (Pelvic Floor MuscleTraining หรือ Kegel exercise) ซึ่งจะ ช่วยให้กล้ามเนื้อเชิงกรานแข็งแรงขึ้นและลดการเล็ดของปัสสาวะ
        
        4.1 ต้องระบุกล้ามเนื้อที่จะขมิบให้ถูกต้อง โดยวิธี คือ การทดลองขมิบขณะที่ปัสสาวะ หากสามารถขมิบให้ปัสสาวะหยุดไหลได้ ถือว่าขมิบกล้ามเนื้อได้ถูก ให้ขมิบลักษณะนี้เพียงไม่กี่ครั้งเท่านั้นในช่วงที่เรียนรู้ หลังจากนั้นสามารถขมิบกล้ามเนื้อได้ในทุกอิริยาบท ไม่จำเป็นและไม่ควรทำขณะปัสสาวะ เพราะจะทำให้เกิดกระเพาะปัสสาวะอักเสบได้
        
        4.2 ให้พยายามขมิบค้างไว้นานที่สุดเท่าที่ทำได้แล้วคลาย หลังจากนั้นให้เพิ่มระยะเวลาให้ขมิบนาน ขึ้น สามารถขมิบได้นาน 8-10 วินาทีต่อครั้ง โดยให้ขมิบ 8 - 12 ครั้ง 1 ชุด และ ปฏิบัติให้ได้ 3 ชุด/วัน และควรปฏิบัติอย่างน้อย 3 - 4 วันต่อสัปดาห์ เป็นระยะเวลานาน 15 ถึง 20 สัปดาห์เมื่อปฏิบัติตามวิธีดังกล่าวได้แล้ว สามารถเพิ่มความแรงและระยะเวลาขมิบให้มากขึ้นได้
      - 5. สังเกตอาการผิดปกติของการติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ ได้แก่ รู้สึกแสบขัดเวลาถ่ายปัสสาวะ ปัสสาวะสีเข้ม มีเลือดปน มีไข้ และปวดหลังบริเวณขั้นเอว ควรรีบปรึกษาแพทย์
  - - - กิจกรรมการพยาบาล
        
        1.แนะนำให้มารดาสังเกตอาการ ภาวะน้ำตาลในเลือดสูง และต่ำ ดังนี้
        1.1 ภาวะน้ำตาลในเลือดสูง โดยจะมีอาการแสดง ได้แก่อ่อนเพลีย ผิวหนังอุ่น ปากแห้ง กระหายน้ำ ปัสสาวะบ่อย หายใจเร็วลึก ปวดศีรษะ
        1.2 ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ โดยมีอาการแสดง ได้แก่ มือสั่น ใจสั่น หัวใจเต้นเร็ว หิวมาก มึนงง สับสน หมดสติ ถ้าหากมีอาการดังกล่าว ให้ดื่มน้ำหวาน 1 แก้ว
        
        แนะนำให้รับประทานอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการ โดยเป็นอาหารกลุ่มธัญพืช ผัก และไม้ที่มีค่าดัชนีน้ำตาลต่ำ ได้แก่ กระหล่ำปลี เห็ด แครอท ฝรั่ง แก้วมังกร แอปเปิ้ล
        
        แนะนำเกี่ยวกับการปฏิบัติตัวที่สำคัญในการควบคุมเบาหวาน เพื่อป้องกันความรุนแรงของโรค
        3.1 ให้รับประทานอาหารที่มีแคลอรี่อย่างเพียงพอกับความต้องการของร่างกาย ปริมาณแคลอรี่ที่ ต้องการในแต่ละวัน ประมาณวันละ 30-35 กิโลแคลอรี่ต่อกิโลกรัม
        3.2 แนะนำให้งดอาหารที่มีน้ำตาลสูงเพื่อจำกัดจำนวนน้ำตาลที่เข้าสู่ร่างกาย ป้องกันภาวะน้ำตาลในเลือดสูง ได้แก่ น้ำตาล น้ำผึ้ง นมข้นหวาน ขนมหวานต่างๆ น้ำหวาน
        3.3 แนะนำให้เดินรอบๆ บ้าน หรือการเดินเล่น
        3.3.1 เริ่มออกกำลังกายในระยะเวลาสั้น แต่สม่ำเสมอ แบ่งทำวันละ 3-4 ครั้ง ครั้งละ 5-10 นาที
        3.3.2 ควรทำทุกขั้นตอนของการบริหาร จากการออกกำลังกายท่าที่ง่ายไปท่าที่ยาก
        3.3.3 ไม่ควรออกกำลังกายเมื่อรู้สึกไม่สบาย เช่น ปวดศีรษะ ตาพร่ามัว เหนื่อยมาก หายใจไม่สะดวก ทารกในครรภ์ดิ้นมาก หรือน้อยผิดปกติ
        3.3.4 ควรตรวจชีพจรหลังออกกำลังกาย โดยชีพจรหลังการออกกำลังกายไม่ควรเกิน 120 ครั้ง/นาที
        
        แนะนำให้หญิงตั้งครรภ์เห็นความสำคัญของการมาตรวจตามนัด เพื่อการตรวจประเมินอาการ
        
        แนะนำเกี่ยวกับการรักษาความสะอาดของร่างกาย และอวัยวะสืบพันธุ์
        
        แนะนำให้มาตามนัดอย่างสม่ำเสมอ เพื่อติดตาภาวสุขภาขอมารดและทารกในครรภ์
  - - - 1.พูดคุยและสร้างสัมพันธภาพที่ดีกับหญิงตั้งครรภ์ที่มีความเชื่อในทางวัฒนธรรมในการดูแลตนเองขณะตั้งครรภ์ ซึ่งสอดคล้องกับบทความวิชาการของ ศิริพันธุ์ ศิริพันธุ์และปรางทิพย์ ท. เอลเทอร์ ปี พ.ศ. 2559 เรื่อง บทบาทพยาบาลในการดูแลมารดาและทารกที่มีความต่างทางวัฒนธรรม ที่ว่าพยาบาลจะต้องเข้าใจหลักการพยาบาลต่างวัฒนธรรมปัจจัยทางสังคม วัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อมที่มีผลต่อสุขภาพและความเจ็บป่วย วิถีชีวิตและการปฏิบัติเฉพาะโรคของผู้รับบริการ ที่มีความแตกต่างด้านศาสนา ภาษา และวัฒนธรรม โดยจะต้องเคารพความเป็นบุคคลของผู้รับบริการ เพื่อส่งเสริมความเข้าใจอันดีระหว่างผู้ให้บริการ และผู้รับบริการสามารถในการวางแผนการพยาบาล โดยคำนึงถึงสภาวะทางสังคม และบนพื้นฐานความแตกต่างของแต่ละบุคคล
      - แนะนำหลักการปฏิบัติตัวที่ไม่ขัดต่อความเชื่อในทางวัฒนธรรม -การรับประทานอาหารขณะตั้งครรภ์ จากงานวิจัยของ จำรัส วงศ์คำ และคณะ 2559 เรื่องความรู้และทัศนคติในการรับประทานกรดโฟลิกเพื่อป้องกันความพิการแต่กำเนิดของสตรีตั้งครรภ์ พบว่า สตรีตั้งครรภ์มีความรู้ในการรับประทานกรดโฟลิก เพื่อป้องกันความพิการแต่กำเนิดน้อยมีสตรีตั้งครรภ์เพียงร้อยละ 13.70 เท่านั้นที่เคยได้รับประทานกรดโฟลิกก่อนการตั้งครรภ์ และมีสตรีตั้งครรภ์ส่วนมากมีทัศนคติที่ดีเชื่อว่าการรับประทานกรดโฟลิกช่วยลดความพิการแต่กำเนิด -แนะนำการบริหารร่างกายสามารถทำได้โดยการเดิน การออกกำลังกายแต่พอควรจะไม่มีอันตราย ยกเว้นการออกกำลังที่มากเกินไป ไม่ควรยกของหนัก ไม่สวมรองเท้าส้นสูง ไม่เยี่ยมผู้ป่วยที่เป็นโรคติดต่อ งดเดินทางไกล -แนะนำการพักผ่อน ระหว่างตั้งครรภ์ หากรู้สึกเหนื่อย และอ่อนเพลีย ในเวลากลางคืนควรนอนหลับให้เต็มอิ่ม ประมาณ 8-10 ชั่วโมง และควรหาเวลานอนพักในตอนบ่ายอีกอย่างน้อย 1 ชั่วโมง -แนะนำรักษาความสะอาดร่างกาย หากรู้สึกร้อน และเหงื่อออกมาก ควรอาบน้ำให้ร่างกายสะอาดสดชื่น แต่ถ้าอากาศเย็นควรอาบน้ำอุ่น และให้ความอบอุ่นกับร่างกาย ถ้าผิวแห้งตึงให้ใช้โลชั่นทาหลังอาบน้ำ ควรดูแลปากและฟัน หญิงตั้งครรภ์มักมีปัญหาฟันผุ และเหงือกอักเสบได้ง่าย ควรแปรงฟันอย่างถูกวิธีวันละ 2 ครั้ง และบ้วนปากด้วยน้ำสะอาด หรือแปรงฟันทุกครั้งหลังอาหาร
      - แนะนำให้ขอดุอาร์ ซึ่งมุสลิมมีความเชื่อว่าลูก คือ ของขวัญที่พระเจ้าประทานให้จำเป็นต้องบำรุงดูแลครรภ์ให้ดีที่สุด จึงสวดดูอาร์ขอจากอัลลอฮทุกวันเพื่อให้ตนและลูกแข็งแรง ช่วยสตรีตั้งครรภ์รับรู้เรื่องราวทางลบลดลง และมองโลกทางบวกมากขึ้น
      - เข้าใจยอมรับในความแตกต่างและความหลากหลายทางวัฒนธรรมของผู้รับบริการ
  - - - O: น้ำหนักขณะตั้งครรภ์ 66.2 กิโลกรัม ส่วนสูง 147 เซนติเมตร BMI = 30.64 kg/m2 (อ้วนระดับ 3)
      - O: วันที่25/11/67
      - 100 mg OGTT =
      - 84, 198, 194, 160 mg/dL ตามลำดับ
      - FBS = 99 mg/dL
- - - - ปัสสาวะมาก (polyuria) เนื่องจากมีน้ำตาลสูงในปัสสาวะ น้ำตาลจึงดึงน้ำ (osmotic diuresis) ออกจากร่างกาย ปริมาณปัสสาวะในแต่ละครั้งจึงมากกว่าปกติ
        
        คอแห้ง กระหายน้ำ ต้องการดื่มน้ำมากกว่าปกติ (polydipsia) การถ่ายปัสสาวะมากทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำ การไหลเวียนช้าลง เกิดภาวะเลือดข้นและหนืดขึ้น เซลล์ขาดออกซิเจน เกิดการเผาผลาญโดยไม่ใช้ออกซิเจน (anaerobic metabolism) กรดแลคติกเข้าสู่กระแสเลือดมากขึ้น ร่างกายจึงกระหายน้ำและต้องการน้ำมาก
        
        รับประทานอาหารจุ (polyphagia) หิวบ่อยเนื่องจากร่างกายนำคาร์โบไฮเดรตไปใช้ไม่ได้เท่าที่ร่างกายต้องการ
        
        น้ำหนักลด (weight loos) ร่างกายมีการสลายไขมันและโปรตีนที่สะสมในร่างกายเพื่อใช้สร้างเป็นพลังงานแทนคาร์โบไฮเดรต จึงทำให้น้ำหนักลด ผอมลง มีอาการอ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย คันตามตัว และมีการติดเชื้อง่าย เช่น บริเวณอวัยวะสืบพันธุ์ การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ เป็นต้น
        
        ผลกระทบของโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ ทั้งในรายที่เป็นเนื่องจากการตั้งครรภ์
        และเป็นก่อนการตั้งครรภ์มีดังนี้
        
        ภาวะน้ำตาลในเลือดสูง (hyperglycemia) พบมากในช่วงครึ่งหลังของการตั้งครรภ์ จากการที่รกสร้างฮอร์โมนที่ต้านฤทธ์อินซูลินทำให้สตรีตั้งครรภ์มีน้ำตาลในเลือดสูง
        
        ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ (hypoglycemia) พบมากในช่วงครึ่งแรกของการตั้งครรภ์ การที่กลูโคสถูกนำไปใช้เป็นพลังงานในการเจริญเติบโตของทารก
        
        ภาวะความดันโลหิตสูงขณะตั้งครรภ์ พบอุบัติการณ์ร้อยละ 10-40 เมื่อเทียบตั้งครรภ์ปกติ โดยเฉพาะในรายที่มีโรคหลอดเลือดแอบแฝงหรือมีพยาธิสภาพที่ไต
        
        การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะและการติดเชื้อในช่องคลอด เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงภาวะความเป็นกรดด่างในช่องคลอด
        
        ครรภ์แฝดน้ำ (hydramnios) เชื่อว่าเกิดจากน้ำตาลที่ส่งผ่านจาการมารดาสู่ทารกในครรภ์ทำให้ทารกมีระดับน้ำตาลในเลือดสูง มีการขับถ่ายปัสสาวะมากขึ้นส่งผลให้ปริมาณน้ำคร่ำเพิ่มขึ้น
        
        การคลอดยาก (dystocia) เป็นผลจากการมีทารกขนาดใหญ่ ทำให้เกิดการคลอดยาก มีโอกาสไหล่ติดขณะคลอดสูง เพิ่มอุบัติการณ์การช่วยคลอดด้วยสูติศาสตร์หัตถการ อัตราการผ่าตัดคลอดและทารกบาดเจ็บจากการคลอด
        
        การตกเลือดหลังคลอด (postpartum hemorrhage) ผลจากทารกขนาดใหญ่ หากคลอดทางช่องคลอดทำให้มีแผลฉีกขาดกว้าง และการขยายของมดลูกอาจส่งผลให้มดลูกหดรัดตัวไม่ดี
        
        การคลอดก่อนกำหนด (preterm birth) พบอัตราการคลอดก่อนกำหนดเพิ่มขึ้น ซึ่งมักเกิดขึ้นร่วมกับภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ เช่น การติดเชื้อ ทารกพิการแต่กำเนิด ภาวะความดันโลหิตสูงร่วมกับการตั้งครรภ์ เป็นต้น
        
        ผลกระทบต่อทารกในครรภ์และทารกแรกเกิด
        
        ทารกพิการแต่กำเนิด (congenital malformaton) มักพบในรายที่เป็นเบาหวานก่อนการตั้งครรภ์ (overt DM) โดยเฉพาะเบาหวานชนิดที่ 1 หรือในรายที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ดีในช่วงแรกของการตั้งครรภ์เนื่องจากภาวะน้ำตาลในเลือดสูงทำให้เกิดความผิดปกติของกระบวนการย่อยสลายกลูโคสภายในเซลล์
        
        ทารกตัวโต (fetal macrosomia) คือ ทารกแรกเกิดที่มีขนาดใหญ่ มีน้ำหนักมากกว่า 4,000 กรัม
        
        ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำแรกเกิด (hypoglycemia) กรณีที่สตรีตั้งครรภ์ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้
        
        ภาวะบิลลิรูบินในเลือดสูง(hyperbilirubinemia) เป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบได้บ่อย มักสัมพันธ์กับการคลอดก่อนกำหนดและภาวะเลือดข้น
        
        ภาวะแคลเซียมในเลือดต่ำ (hypocalcemia) พบได้ถึงร้อยละ 50 ของทารกที่สตรีตั้งครรภ์เป็นเบาหวาน มักเกิดในช่วง 3 วันแรกของการคลอด
        
        กลุ่มอาการหายใจลำบากแรกเกิด (respiratory distress syndrome (RDS]) เชื่อว่าเมื่อภาวะอินซูลินในเลือดสูงทำให้การหลั่งของสารลดแรงตึงผิวในปอดลดลง
        
        ภาวะตายคลอด (stillbirth) มักพบในช่วง 3-6 สัปดาห์สุดท้ายของการตั้งครรภ์ เชื่อว่าระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงทำให้การส่งผ่านออกชิเจนไม่มีประสิทธิภาพ
        
        การรักในระยะตั้งครรภ์
        
        1.การควบคุม
        
        ดูแลด้านโภชนาการ ควบคุม และควบคุมนำ้หนักให้เหมาะสม
        
        ติดตามระดับนำ้ตาลในเลือด
        
        หากยังควบคุมระดับนำ้ตาลไม่ได้จนเป็นGDMA2 ต้องรักษาระดับนำ้ตาลในเลือด โดยการฉีดยา ไม่นิยมกินยาเม็ด เพราะจะเป็นอันตรายต่อทารกในครรภ์ ควรใช้ยาฉีด เช่น Insulin,NPH Mixtard
        
        ติดตามการเจริญเติบโตและสุขภาพของทารกในครรภ์ NST,CST,BP ด้วย U/S เพื่อประเมินปริมาณนำ้ครำ่ การเจริญเติบโตของทารกหรือความพิการแต่กำเนิด
        
        การวางแผนการคลอด และการดูแลขณะเจ็บครรภ์คลอด Admit ในรายที่ควบคุมระดับนำ้ตาลได้ดีก่อนครบกำหนดคลอด 8-10 สัปดาห์ และAdmit ในรายที่ควบคุมระดับนำ้ตาลไม่ดี หรือรายที่ใช้อินซูลินเมื่อตรวจพบระดับนำ้ตาลที่สูงกว่าปกติตั้งแต่ GA 34 wks
  - - - หญิงตั้งครรภ์มี V/S BT 36.7 C, BP 124/83 mmHg, PR 80 bpm, RR 22 bpm, O2 saturation 98 % RA
        วันที่ 12/11/67 ได้รับการตรวจ 50g GCT
        ผลเท่ากับ 195 mg% at GA 31+5 สัปดาห์
        วันที่ 25/04/67 ได้รับการตรวจ 100g GCTT at 34 สัปดาห์
        ผลเท่ากับ FBS= 84, ชั่วโมงที่ 1 = 198, ชั่วโมงที่ 2 = 194, ชั่วโมงที่ 3 = 160
        
        หญิงตั้งครรภ์อายุ 28 ปี น้ำหนัก 66.2 kg
        ส่วนสูง 147 เซนติเมตร BMI 30.64 kg/m2 Ultrasound ไม่พบความผิดปกติของทารก
        ในครรภ์ FHS 144 bpm
        
        หญิงตั้งครรภ์ให้ข้อมูลว่า “ก่อนตั้งครรภ์ตนชอบรับประทานของหวาน แต่เมื่อตั้งครรภ์และรู้ว่าตนเป็นเบาหวานจึงได้ควบคุมอาหาร โดยลดการรับประทานของหวานต่างๆลง ไม่ค่อยได้ออกกำลังกายเนื่องจากตนทำงานเซเว่น เดินและยืนเป็นเวลานานอยู่แล้ว”
  - - - การตรวจคัดกรองและการวินิจฉัย
        
        แนวทางในการตรวจคัดกรอง มีหลากหลายวิธีแตกต่างกันทั้งในระดับสถาบันระดับประเทศ และระดับนานาชาติ อาจเป็นการตรวจคัดกรองทุกราย (universal screening) หรือตรวจคัดกรองเฉพาะกลุ่มเสี่ยงเท่านั้น (selective screening) โดยชักประวัติเพื่อค้นหาปัจจัยเสียงในสตรีตั้งครรภ์ทุกรายขณะมาฝากครรภ์ครั้งแรก หากพบว่ามีความเสี่ยงจะได้รับคำปรึกษาแนะนำจากบุคลากรก่อนตัดสินใจตรวจคัดกรองทางห้องปฏิบัติการซึ่งกระทำโดยการตรวจเลือดหาน้ำตาลภายหลังดื่มน้ำตาลความเข้มข้นในระดับต่าง ๆ กันขึ้นอยู่กับแนวทางปฏิบัติของแต่บริการทางการแพทย์หรือแต่ละประเทศ
        แนะนำให้คัดกรองสตรีตั้งครรภ์ที่เป็นกลุ่มเสี่ยงต่อการเกิดเบาหวานขณะตั้งครรภ์ตั้งแต่ครั้งแรกที่มาฝากครรภ์ หากพบว่ามีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดเบาหวานขณะตั้งครรภ์ แสดงว่าสตรีตั้งครรภ์อาจเป็นเบาหวานชนิดที่ 2 หรือเป็นเบาหวานก่อนการตั้งครรภ์ และตรวจซ้ำอีกครั้งเมื่ออายุครรภ์ 24-28 สัปดาห์ตามข้อเสนอแนะของวิทยาลัยสูตินรีแพทย์แห่งอเมริกา
        
        วิธีการตรวจ การตรวจระดับน้ำตาลในเลือดมีหลายรูปแบบ เช่น การตรวจคัดกรองก่อนแล้วจึงตรวจเพื่อการวินิจฉัยในรายที่ผลการตรวจคัดกรองเป็นบวก (two-step approach) หรือตรวจเพื่อการวินิจฉัยโดยไม่ต้องมีการตรวจคัดกรองก่อน (one-step approach)
        
        ระดับความเข้มข้นของน้ำตาลในการตรวจ
        3.1 น้ำตาลความเข้มข้น 50 กรัม (50 gram 1 hour glucose challenge test [GCT)) เป็นการตรวจเพื่อการคัดกรอง (screening test) ที่นิยมปฏิบัติมากที่สุด ตรวจได้โดยไม่ต้องงดอาหารและน้ำ จะตรวจเวลาใดก็ได้ โดยให้ดื่มน้ำตาลกลูโคส 50 กรัมในน้ำ 100 ชีซี หลังจากนั้น 1ชั่วโมง เจาะเลือดตรวจหาระดับน้ำตาลในเลือด กรณีผลการตรวจเลือดอยู่ในเกณฑ์ปกติ
        ให้ทำการฝากครรภ์ต่อไปและนัดตรวจคัดกรองด้วยวิธีการเดิมเมื่ออายุครรภ์ 24-28 สัปดาห์
        แต่กรณีที่ผลการตรวจอยู่ในเกณฑ์ผิดปกติ (เกิน 140 mg%) ให้ทำการตรวจวินิจฉัยโรคในขั้นตอนต่อไป
        3.2 น้ำตาลความเข้มข้น 75 กรัม (75 gram oral glucose tolerance test [75 gram OGTT]) เป็นวิธีการตรวจเพื่อวินิจฉัย (diagnostic test) โดยการทดสอบความทนต่อกลูโคสแบบขั้นตอนเดียวที่องค์การอนามัยโลก (WHO) แนะนำโดยไม่จำเป็นต้องตรววจคัดกรองก่อน ดังนั้น สตรีตั้งครรภ์จำเป็นต้องดน้ำงดอาหารและน้ำดื่มอย่างน้อย 8 ชั่วโมง ทำการตรวจเลือดดูระดับน้ำตาลภายหลังอดอาหาร (fasting blood) หลังจากนั้นดื่มน้ำตาลความเข้มข้น 75 กรัม ทำการตรวจระดับน้ำตาลในเลือดภายหลังดื่มครบ 2 ชั่วโมง
        
        3.3 น้ำตาลความเข้มข้น 100 กรัม ( 100 gram oral glucose tolerance test [100 gram OGTT])
        3.3.1 วิธีการตรวจวินิจฉัยโดยการทดสอบความทนต่อกลูโคสแบบสองขั้นตอน (two-step) เป็นวิธีที่นิยมปฏิบัติมากที่สุด โดยภายหลังทราบผลการตรวจคัดกรองด้วยวิธี 50 กรัม 1 hour ที่อยู่ในเกณฑ์ผิดปกติ ควรแนะนำสตรีตั้งครรภ์เตรียมตัวเพื่อทำการตรวจหาค่าความทนต่อกลูโคส 100 กรัม ดังนี้ ให้รับประทานอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรตอย่างน้อยวันละ 200 กรัม นาน 3 ติดต่อกัน จากนั้นให้งดน้ำงดอาหารทางปากอย่างน้อย 8 ชั่วโมงแต่ไม่ควรเกิน 14 ชั่วโมง วันรุ่งขึ้น เจาะเลือดหาระดับน้ำตาล (fasting blood sugar (FBS)) จากนั้นให้รับประทานกลูโคส100 กรัมผสมน้ำอย่างน้อย 400 มิลลิลิตร ภายในเวลา 5 นาที บันทึกเวลาที่รับประทานกลูโคส และเมื่อครบชั่วโมงที่ 1, 2 และ 3 หลังรับประทานกลูโคส ทำการเจาะเลือดหาน้ำตาลเมื่อสิ้นสุดชั่วโมงที่ 1, 2 และ 3 ตามลำดับ ในกรณีที่ระดับน้ำตาลสูงเกินค่ามาตรฐานตั้งแต่ 2 ค่าขึ้นไป แพทย์จะให้การวินิจฉัยว่าเป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์
        
        3.3.2 ตรวจหาระดับน้ำตาลในเลือดภายหลังงดน้ำงดอาหารทางปากอย่างน้อย 8 ชั่วโมง (fasting blood glucose (FBS)) และระดับน้ำตาลในเลือดภายหลังรับประทานอาหาร 2 ชั่งโมง (2 hr postprandial glucose [2 hr PP)) จะตรวจเมื่อค่า OGTT ผิดปกติตั้งแต่ 2 ค่าขึ้นไปดังนี้ ให้สตรีตั้งครรภ์งดน้ำงดอาหารทางปากอย่างน้อย 8 ชั่วโมงแต่ไม่ควรเกิน 14 ชั่วโมง เช้าวันรุ่งขึ้น เจาะเลือดหาระดับน้ำตาล (fasting) จากนั้นรับประทานอาหารตามปกติ แล้วเจาะเลือด
        ณ ชั่วโมงที่ 2 ภายหลังรับประทานอาหาร การแปลผล ค่า FBS มากกว่า 105 mg/dl ขึ้นไป ถือว่าผิดปกติ ค่า 2 hr PP มากกว่า 120 mg/dl ขึ้นไป ถือว่าผิดปกติ
        
        3.3.3 วิธีการตรวจวินิจฉัยแบบขั้นตอนเดียว (one-step) หลักการเหมือนกับการตรวจ 100 กรัม OGTT การตรวจดังกล่าวไม่นิยม เพราะทำให้สตรีตั้งครรภ์ที่ต้องรับการตรวจมีจำนวนมากและเสียเวลาในการตรวจนาน
        
        เกณฑ์มาตรฐานที่ใช้วินิจฉัย จากการแบ่งชนิดของเบาหวานตาม White's classifcation ในการวินิจฉัยภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์จึงใช้เกณฑ์ ดังนี้
        
        1 more item...