Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
อิเหนา ตอนศึกกะหมังกุหนิง - Coggle Diagram
อิเหนา ตอนศึกกะหมังกุหนิง
ผู้แต่ง
พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
ลักษณะคำประพันธ์
กลอนสุภาพ
ประโยชน์และคุณค่า
แสดงให้เห็นถึง ความกล้าหาญ ความรักในศักดิ์ศรี รักษาคำสัตย์ การรู้จักให้อภัย และการแยกแยะระหว่างความรักกับความหลงใหล
เรื่องย่อ
ท้าวดาหาส่งพระราชสาส์นไปขอความช่วยเหลือจากท้าวกุเรปัน
(พี่ชาย) ท้าวกาหลังและท้าวสิงหัดส่าหรี (น้องชาย) และจรกาให้ยกทัพมาช่วยกันรบป้องกันเมืองดาหา เมื่อท้าวกุเรปันได้รับข่าวแล้วจึงให้ทหารนำจดหมายไปให้อิเหนาที่อยู่เมืองหมันหยา
(เมืองจินตหรา)
ในที่สุดเมื่อท้าวกะหมังกุหนิงยกทัพมาใกล้ดาหาทำให้เกิดการต่อสู้กับกองทัพของอิเหนา ในที่สุดสังคามาระตาก็เป็นผู้ฆ่าวิหยาสะกำ ส่วนอิเหนาเป็นผู้ฆ่าท้าวกะหมังกุหนิงตายในสนามรบด้วยกริชเทวาหลังจากนั้นท้าวปาหยันกับท้าวประหมัน (พี่กับน้องของ
ท้าวกะหมังกุหนิง) ก็ยอมอ่อนน้อมต่ออิเหนา อิเหนาจึงอนุญาตให้ระตูนำพระศพของทั้งสองกลับไปทำพิธีตามพระราชประเพณี
ท้าวกะหมังกุหนิงกับประไหมสุหรีมีโอรสชื่อ วิหยาสะกำ
ในคราวที่วิหยาสะกำออกประพาสป่า เมื่อวิหยาสกำเห็นรูปวาดของบุษบาก็หลงรักนางจนคลั่งไคล้ ธิดาท้าวดาหาที่ตอนนี้เป็นคู่หมั้นของจรกาแล้ว แต่ด้วยความรักและสงสารลูกจึงส่งทูตไปสู่ขอบุษบาให้วิหยาสะกำแต่เมื่อท้าวดาหาปฏิเสธท้าวกะหมังกุหนิงจึงสั่งยกทัพมาเมืองดาหาเพื่อจะชิงตัวบุษบา
คำศัพท์
๕. ชิงคลอง = แย่งทางที่ตนจะได้เปรียบ
๖. ดะหมัง = เสนาบดีด้านมหาดไทย
๔. ชาลี = ตาข่าย
๗. ตรัสเตร็จ = สว่าง เป็นประกาย
๓. กิริณี = ช้างตัวเมีย
๘. ตำมะหงง = เสนาบดีด้านกลาโหม
๒. กะระตะ = กระตุ้นม้าให้วิ่ง
๙. ตุนาหงัน = หมั้น
๑. กระยาหงัน = วิมาน สวรรค์ชั้นฟ้า
๑๐. ยิหวา = ชีวา ใจ