Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
lecture 5/6, lecture 5, lecture 6
kunstenaars en opdrachtgevers - Coggle…
-
lecture 5
Evangelieboek van de Heilige Augustinus die door de paus Gregorius de Grote naar Groot Brittannië werd gezonden
- evangelistenportret van Lucas fol. 129v
- gemaakt in rome eind 6e eeuw
- nu in Corpus Christi College, Cambridge
Apismozaiek
- tussen de zuilen aan weerszijden van het evangelistenportret
- verhalende illustratie met taferelen uit het Lucasevangelie
'Book of Durrow'ca. 660-680
- symbool van de evangelist Mattheus
- Volbladminatuur
- Dublin, Trinity College Library, MS. A 4 15 (57) fol. 21v
Adelaar (symbool van de evangalist Johannes) in de 'book of Durrow' likt op Fibels (kledingspelden) van email
-
Book of Lindisfarne
- in colofon
- Lucas en Marcus in het evangelieboek van Lindisfarne
- Matheus (?) uit Lindsifarne
- Evangelisten schrijven nu echt ( was niet zo in het Mediterarane gebied)
Gemaakt in Engeland
- De profeet Ezra in de oudste complete Latijnse Bijbel:
- Codex Amiatinus
(Florence, Bibl. Laur,, fol. 5r (oude testament)
- vervaardigd in de Abdij van Wearmouth-Jarrow in Northumbrië ca. 700
- het had met smaak te maken, wat vind de paus mooi en wat vind de lokale bevolking mooi (lindisfarne)
The book of Kells
- In Dublin Trinity colloge
- vlechtstructuur -- kleine motiefjes
- Kells
De evangelist Mattheus Book of Kells ca. 800
Maria en kind Book of Kells
- waairer = te zien in byzantijnse kunst
- ook invloeden van zuiderse kunst (zoals Spanje)
-
Het Hemelse Jeruzalem
- apocalyps van Beatues van Liébena Spanje, ca. 1047
- typische spaanse hoefijzer boogen
Richard en Jeanne de Montbaston
Margedecoratie in de Roman de la rose 1340-1350
- vrouwen illustreerden ook
miniatuur met rondedans en dansend paard in de margedecoratie
- lancelot en prose, noord-frankrijk, begin 14e eeuw
-
Termionologie
- manuscript / handschrift: handgeschreven boek
- perkament: geprepareerde dierenhuid (vooral kalf, geit of schaap) bestaande uit een 'haarzijde' en een 'vleeszijde'
- ganzenveer: schrijfinstrumenet gemaakt van de slagpen van een gans of een andere grote vogel
- kopiist: persoon die een (Deel van de tekst) overschrijft van een voorbeeldtekst
- folium: blad dat bestaat uit een recto-zijde (voorkant) en everso-zijde (achterkant)
miniatuur: de term is afgleid van 'minium' menie voor illustraties met rode inkt. Het woord heeft dus niks te maken met klein. Miniaturen zijn geschilderde zelfstandige (meestal van een kader voorziene) vooorstelling in een handschrift. Ze kunnen verschillen in grootte, bijv: baldgroot, kolombreed
-
- media verschilt met de waarheid
middeleeuwese monninken
- rond het jaar 1200 slaat het beeld om en krijg je dat echt georganiseerde schilders zich bezig houden met illustraties
- Jan van Eyck -- maakte bijvoorbeeld ook illustraties in boeken
- schilder kan ik verschillende media werken
Er werd op losse vellen perkament geschreven die werden pas na dat alles geschreven was op losse vellen gebonden tot boeken Hoe weten we dat het losse vellen zijn?:
- als groot vel bewaard maar nog niet los zijn geknipt
- bladindeling en hoe dingen met elkaar samen hangen
mesje waar mee je fouten weg kon schraven
Bestiarium
- beestenboek
- over dieren waar ze over hadden gehoord etc.
- olifant in gevecht met draak, bever die zichzelf castreert en neerstortende ibex in het Aberdeen Bestiarium, Engeland, ca. 1200
deze teksten worden steeds meer overgenomen door mensen buiten
- teksten worden uitgebreid
- tekseten gingen eerst over beesten en het moraal erbij, er komen nieuwe onderdelen erbij
- zoals de vreemde volkoren
linksboven: sciapode en blemmya
- Jacob van Maerlant der naturen bloemen
- oorspr. tekst geschreven ca. 1270
- detmoldes handschrift
Utrecht 1350-1360 voor kannunik en schatbewaarder van Utrechtse dom: Jan van IJsselstein
- een van de boeken in de dom: Ansfridus codex 11e eeuw uit Utrechtste domschat
- edelstenen aan de buitenkant
- oorsprong: geshconken door de Utrechste Bisschop ...
-
Aristotelehandschrift met middeleeuwse universiteti
- verlucht door Laurentius de Voltonia (Bologna) tweede helft 14e eeuw
- nieuwe boekproductie nodig door die universiteiten
Nieuwe: de Parijse bijbel
- heel klein formaat en flinterdun perkament
- Universiteiten: Parijs als centrum voor theologie
- gehistorieerde initialen aan het begin van prologen en bijbelboeken
- meeneem boek
- de naam van een Bijbelboek als 'running title' boven aan blad
illustraties is ook een soort inhoudsopgave, het is niet alleen decoratief
het scriptorium
- schrijfruimte in een klooster
Psalter
- psalter of pslam een boek dat gebruikt wordt binnen het christelijk geloof
- Psalter: Beautus vir...'Engeland, ca. 1200
- gemaatk voor de aartbisschop van York
- wwaaruit de latere Lodewijk de Heilige (koning Lodeweijk IX van Frankrijk) leerde lezen
Pseudo-Apuleius Herbarius
- planten boek
- pentekening
- Canabis 'herba canabae silvicate'
Utrecht was belangrijk in de boekproductie
- "utrechts draakje -- penwerk -- getekend met inkt
- domtoren = Utrecht
- koning Davind in gebed -- getijdenboek ca. 1450-1460 Willem Vrelant
-