Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

ELIKAGAIAK - Coggle Diagram

- - - - Malnutrizioa da mantenugai gutxiegiko edo gehiegiko dieta batek eragiten duen egoera.
      - Desnutrizioa: malnutrizio aldi luze da. Eskasia eritazunak agertzen eragiten du. Pisua galtzea, hazkuntza ateratzea, gaitasun intelektualak murriztea, larruazaleko arazoak agertzea eta ilea ahul.
- - - - Modu inkontzientean eta oharkabean gauzatzen den ekintza, zelulen barnean, elikagaietatik biomolekulak eta energia lortzea. Odolak gure gorputzeko zeluletara garraiatzen ditu mantenugai horiek.
    - - Modo kontzientean eta norberaren borondatez gauzatzen den ekintza, elikagai batzuk aukeratu eta jaten edo edaten ditugu.
- - - - 2 mota
        
        Hozketa: Elikagaia 2-8ºC-tan mantentzen da(haragia).
        
        Izozketa: Elikagaia -18ºC inguruan mantentzen da(arraina).
      - Definizioa: Tenperatura jaitsi=janaria kontzerbatu
    - - Definizioa: Bero bidezko tratamenduetan, elikagaiaren tenperatura igotzen da.
      - 2 mota
        
        Pasteurizazioa: Elikagaia 15 segundoz 72ºC-ra berotzen da, eta 3-4 eguneko epean kontsumitu behar dira(esne pasteurizatua).
        
        Uperazioa(UHT): Elikagaia gehienez ere 3 segundoz 150ºC-ra arte berotzen da eta ia mikroorganiso guztiak desagertzen dira(kartoietan datorren esnea).
    - - Definizioa: Konposatu kimikoak gaineratzen dira, mikroorganismoak ugaritzea sahiesteko.
      - 4 mota
        
        Gazitzea: Gatza gaineratzen da eta elikagaia deshidratatzen da(urdaiazpikoa).
        
        Ozpinetakoa: Azidoak gaineratzen dira eta elikagaiaren pH-a jaisten da(ozpinetako luzoker).
        
        Keztaketa: Elikagaiaren zura arreta sortutako kearen eraginpean jarri eta deshidratatu egiten da(keztatutako izokina).
        
        Azukrea gaineratzea: Azukreak elikagaiak baesten ditu, mikroorganismoak ugaritzea saihesten duelako(marmelada).
    - - Definizioa: Izozketa eta hutsa batere erabilita, elkagaia deshidratatzen da edo inguruko airea ateratzen da, enperatura jaisten den bitartean.
      - 2 mota
        
        Hutsean ontziratzea: Airea ateratzen da, eta, harekin batera, elikagaia inguratzen duen oxigenoa(atmosfera bat sortzen da)(hutsean ontziratutako haragia).
        
        Liofilizazioa: Elikagaia -30ºC-ko izozten da eta hutsean jartzen da; horrela, elikagaien ur guztia kendu, eta hauts bihurtzen da(kafe hautsa).