Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

Sán lá - Coggle Diagram

- - - - KCCC: trâu, bò, dê, cừu, thỏ, ngựa, hươu, nai, người
      - KCTG: ốc lymnaea
      - VTKS: ống dẫn mật, túi dẫn mật
    - - Trứng: đi vào ruột và thải qua phân; ở nhiệt độ thấp, trong vòng 10-12 ngày nở thành miracidium
      - Miracidium
        
        sống tự do trong nước 24h
        
        tìm và xâm nhập vào ốc lymnaea, phát triển thành sporocyst
      - Sporocyst tiếp tục phát triển thành Rediae, mỗi sporocyst produce 5-8 Rediae
      - Rediae phát triển thành Cercaria trong 7 tuần
      - Cercaria
        
        rời khỏi ốc, ký sinh trên cây thủy sinh: rụng đuôi, tiết lớp bao phủ bảo vệ
        
        trở thành metacercaria
        
        có đuôi bơi trong nước
      - Metacercaria
        
        KCCC ăn cây thủy sinh
        
        Metacercaria non di hành qua ruột, sau 24h đi qua thành ruột, qua lớp phúc mạc đến gan
        
        di hành qua gan trong 5-6 tuần để đến ống dẫn mật, thành dạng trưởng thành
    - - Nguy hiểm: hôn mê, chết đột ngột
      - Cấp tính: viêm gan, xuất huyết, đau bụng
      - mãn tính: vàng da, gầy, thiếu máu, phù thủng cổ và ngực
      - ống dẫn mật tăng sinh
    - - sán trưởng thành trong ống dẫn mật, túi mật
      - chưa trưởng thành trong ống dẫn mật nhỏ, nhu mô gan
      - tìm trứng: lắng gạn
      - ELISA
      - enzyme
        
        sán chưa trưởng thành: GLDH tăng do mô gan hư hại
        
        sán trưởng thành: GGT tăng do tổn hại tb biểu mô ống dẫn mật
    - - Triclabendazole (chưa TT, TT)
  - - - KCTG 2: dế, châu chấu
      - KCCC: trâu bò dê cừu
      - KCTG 1: ốc Bradybaena và Cathaica
      - VTKS: ống dẫn tụy, tuyến tụy
    - - châu chấu, dế ăn C trong cỏ
      - Trâu bò ăn châu chấu, dế nhiễm Cercaria => lột xác thành MC => tới ống dẫn tụy, tuyến tụy biến đổi thành dạng trưởng thành (7 tuần) => sinh sản và trứng thải qua phân
      - S - C: tiếp tục sinh sản vô tính trong ốc => C bong ra và bám vào cỏ
      - Trứng nhiễm trong phân => xâm nhập ốc => sporocyst - cercaria
    - - trứng đề kháng cao với môi trường
      - sán trưởng thành sống ko quá 1 năm
    - - tuyến tụy sưng, đỏ, thoái hóa và hoại tử
      - suy yếu, thiếu máu, gầy, tiêu chảy
    - - xét nghiệm phân tìm trứng
      - dựa vào dịch tễ, triệu chứng
    - - Praziquantel
      - Ủ phân, diệt KCTG
  - - - Niêm mạc dạ cỏ bị viêm, xuất , tăng sinh
      - Nặng trên gia súc non
      - Tiêu chảy, táo bón, niêm mạc nhợt nhạt, phù thủng
    - - miracidium: bơi tự do trong nước, xâm nhập vào ốc Planorbis
      - Sporocyst, Rediae, Cercaria: các giai đoạn phát triển trong ốc, Cercaria có đuôi bơi trong nước, rời khỏi ốc tới ký sinh trên cây thủy sinh phát triển thành Metacercaria
      - Trứng nhiễm trong phân, 11-12 ngày phát triển thành miracidium
      - Metacercaria: bị KCCC ăn, di hành qua ruột rồi quay trở lại dạ cỏ, bám lên thành dạ cỏ phát triển thành dạng trưởng thành, sinh sản
    - - KCCC: trâu bò dê cừu
      - KCTG: ốc Planorbis
      - VTKS: dạ cỏ
    - - xét nghiệm phân tìm trứng
      - phân biệt trứng sán lá gan với sán lá dạ cỏ
    - - Niclosamide
      - Oxyclozamide
      - Benzimidazole (al, tricla)