Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
IZAKI BIZIDUNAK, bizidunak aldagarriak, berriak sortu daitezke,…
IZAKI BIZIDUNAK
Eboluzioa
Teoria fixistak
bizidunak aldaezinak
Adb.:
katastrofismoa
(Cuvier)
Teoria eboluzionistak
eboluzioaren
frogak
paleontologikoak
fosilak aztertuz segida filogenetikoak (espezie baten eboluzioa) aztertu
biogeografikoak
espezieek arbaso komun bat dutelako ebidentziak, banaketa geografikoa aztertuz
anatomikoak
espezieen arteko organoen berdintasunak eta aldeak ikertu
organo homologoak
(egitura = funtzio desb.)
hauek erabiltzen dira eboluzioa azaltzeko
organo analogoak
(egitura desb. funtzio =)
enbriologikoak
enbrioien konparazioa arbaso komuna dagoen jakiteko
biokimikoak
DNA sekuentzien konparaketa ahaidetasun ebolutiboa ikusteko
Sailkapena
erreinuak
moneroen erreinua
protistoen erreinua
onddoen erreinua
filogenia:
espezieen ahaidetasun erlazioa erabili sailkatzeko
irudikatzeko: kladograma
nomenklatura--> Homo(generoa)sapiens(espeziea)
taxonomia:
izaki bizidunak sailkatzeko arauak jartzen dituen zientzia-alorra
Jatorria
bizidunak aldagarriak, berriak sortu daitezke
Lamarckismoa
(1.teoria)
teoria:
-espezieak transformatzen dira, hasieran =
-konplexutasunerako joera
-organo bat erabiltzean garatu, bestela atrofiatu
-garatutako karaktereak heredatu
-banakoak eboluzionatu
akatsak:
-frogarik ez
-karaktere horiek ezin dira heredatu (ez dago geneetan)
Darwinismoa
(2.teoria)
teoria:
-hasieran espezie bateko izakiak ≠
-bizirauteko lehia
-baldintzetara egokitzeko ezaugarri aproposenak dituztenak biziraun
-denbora gehiago bizi=ondorengoak izan
-populazioak eboluzionatu
hautespen naturala
akatsak:
-hasierako barietatea ez azaldu
-heredagarritasuna ez azaldu
egin klik adibide bat ikusteko
Neodarwinismoa
(gaur egun onartuta)
teoria:
-hasieran espezie bateko izakiak =
-mutazio eta birkonbinazio genetikoari esker barietatea eta eboluzioa
-alelo onuragarriak gero eta banako gehiagotan
-populazioak eboluzionatu material genetikoa aldatuz joan heinean
prokariotak, zelulabakarrak, ehunik ez, autotrf./heterotrf. eta asexualak
eubakterioak
nutrizioa
erlazioa
ugalketa
sailkapena
gram-positiboak
gram-negatiboak
mitosi bidez
endosporak babeserako
heterotrofo (parasito, sinbiotiko, saprofito)
autotrofo (fotosintetiko, kimiosintetiko)
arkeobakterioak
-primitiboenak
-RNA sinplea
halofiloak (gatza duten lekuetan)
metanogenoak (anaerobik., metanoa sortu)
termoazidofiloak (ur termaletan)
zelula paretan:
mureina
eukariotak, zelulabak./zelulanitz., ehunik ez, autotrf./heterotrf., asexual./sexual.
algak
autotrofo aerobioak
zelulabak./zelulanitz.
sailkapena
diametoak: plaktonaren osagai zelulabak., oskola, edozein pigmentu
alga berdeak: zelulabak./zelulanitz., pareta+klorofila
alga arreak: zelulanitz., pareta+xantofila
alga gorriak: zelulanitz., pareta(agar-agar polisak.)+karotenoa
protozooak
heterotrofo aerobioak
zelulabak.
sailkapena
ziliatuak: zilioak
flagelatuak: flageloak (1,2)
amebozooak: pseodupodoak
esporozooak: geldi, parasitoak
elikadura lortu
: pseudopodo, fagozitosi edo osmosi bidez
urtarrak
Espeziazioa
: Aurretik existitzen den espezie batetik espezie berri bat edo gehiago agertzea (hautespen naturalaren eraginez), oztopo geografikoren bat dagoelako
Anagenesia: espezie bat beste espezie bat bihurtzen da
Kladogenesia: Espezie batetik bi espezie edo + eratorri, populazio multzoak ez dira elkarrekin ugaltzen.
Espeziea:
Antzekoak diren, eta elkarrekin ugal daitekeen eta ondorengo ugalkorrak sortzen dituen organismo multzoa.
Berri bat sortzeko faseak:
1.populazioa isolatu
2.moldaera eta bereizketa
3.espezie berria (elkarren artean ezin ugaldu)
2 teoria
berezko sorrera
materia bizigabetik abiatuta, berez bizitza sortu
hori ezeztatzeko esperimentua:
sintesi abiotikoa
(baldintza batzuen menpe, materia ez-o.-tik abiatuz--->materia o. sortu)
Gasak sumendi eta tximistek askatutako energiarekin erreakzionatu.
Lehen molekula organikoak sortu eta mintzez inguratu=
koazerbatua
.
Bikoizteko ahalmena eskuratu=azido nukleikoak osatu=zelula:
eubiontea
*
teoria endosinbiotikoa
: nola agertu ziren lehenengo zelula eukariotoak
Lynn Margulis
prokariotak,, zelulabak./zelulanitz., ehunik ez (hifa), heterotrf., asexual./sexual.
sailkapena
askomizetoak:
ugalketa sexuala: esporak
ugalk. asexuala: hifa desberdineko nukleoak elkartu
basidomizetoak: perretxikoak eratu
glomeromikotoak: zehaitzen sinbionteak, u.asexuala
zigomikotoak: lizun batzuk, u. sexuala
lehenengo biziduna
:
1.prokarioto, heterotrofo, anaerobio
2.prokarioto, fotosintetiko, anaerobio
3.prokarioto, heterotrofo, aerobio
4.eukarioto, aerobio, heterotrofoa
5.eukarioto, aerobio, fotosintetikoa
Egin klik hemen bioaniztasunaren sorrera ikusteko, Lucatik abiatuta
egin klik adibide bat ikusteko
egin klik adibide bat ikusteko
Redi-k egin zuen
Haldane-k eta Oparin-ek proposatutako teoria hau, Miller eta Urey-en esperimentuak frogatu zuen
