Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
«ОҢ ҚОЛ» ТӨЛЕН ӘБДІК - Coggle Diagram
«ОҢ ҚОЛ» ТӨЛЕН ӘБДІК
Омонимдер
Төлен Әбдіктің «Оң қол» шығармасында омонимдер тілдік көркемдік тәсіл ретінде кездесу мүмкін. Омонимдер – бірдей дыбысталатын, бірақ мағынасы әртүрлі сөздер. Шығарманың мазмұнына сәйкес, бірнеше омонимдерді бөліп көрсетуге болады:
• 1-мағына: Бағыт (оң жақ, оң қол).
-
• 2-мағына: Жақсы, сәтті (оң нәтиже).
-
• 1-мағына: Адам дене мүшесі (қол, оң қол).
-
• 2-мағына: Көмек, жәрдем (қол ұшын беру).
-
• 1-мағына: Қозғалыс, әрекет.
-
-
-
-
-
• 2-мағына: Жан дүниесімен түйсіну, сезім.
-
омофондар
Төлен Әбдіктің «Оң қол» шығармасында омофондарды анықтау үшін мәтіндегі бірдей дыбысталатын, бірақ әртүрлі мағынаға ие сөздерді табуға болады. Омофондар – естілуі бірдей, бірақ жазылуы немесе мағынасы әртүрлі сөздер.
Омофондар мысалдары:
-
-
-
-
-
-
-
-
• 2-мағына: Қол ұшын беру, көмек көрсету.
-
-
-
-
-
-
Синоним
Төлен Әбдіктің «Оң қол» шығармасынан синонимдік қатарларды анықтау арқылы мәтіннің тілдік байлығын көрсетуге болады. Шығармада адамның психологиялық күйін, сезімін, және жағдайын сипаттайтын синонимдер жиі қолданылады.
Синонимдік қатарлар
-
• Синонимдер: үрей, қорқыныш, мазасыздық, шошу, тітіркену.
• Мысал: «Алма оң қолынан үрейленіп, шошып оянды.»
-
• Синонимдер: уайым, алаңдау, мазасыздану, қайғы, қиналу.
• Мысал: «Ол дәрігерден жанының қиналғанын жасырмады.»
-
• Синонимдер: қол ұшын беру, қолдау, жәрдемдесу, көмек көрсету.
• Мысал: «Дәрігер қызға қолдау көрсетуге тырысты.»
-
• Синонимдер: түйсіну, аңғару, байқау, түсіну.
• Мысал: «Алма оң қолының суық екенін түйсінді.»
-
• Синонимдер: әдемілік, көркемдік, нәзіктік.
• Мысал: «Алманың жүзі нәзіктік пен көркемдікті бейнелейтін.»
-
• Синонимдер: жағдай, оқиға, іс, феномен.
• Мысал: «Бұл – сирек кездесетін құбылыс.»
Төлен Әбдіктің «Оң қол» шығармасында идиомалар (тұрақты сөз тіркестері) кейіпкерлердің психологиялық жағдайын және оқиғалардың мәнін терең жеткізу үшін қолданылады. Мәтіндегі идиомаларды анықтап, олардың мағыналарын түсіндірейік.
-
Идиомалар шығарманың мазмұнын байытып, кейіпкерлердің психологиялық және эмоционалдық жағдайын тереңірек жеткізеді. Олар оқырманға Алманың қорқынышын, дәрігердің жанашырлығын және жалпы оқиғалардың драматизмін сезінуге мүмкіндік береді.
Төлен Әбдіктің «Оң қол» шығармасында эпитеттер (сипаттауыш сөздер) кейіпкерлердің сезімдерін, оқиғалардың атмосферасын және шығарманың эмоционалдық әсерін терең жеткізу үшін шебер қолданылған. Эпитеттер мәтінге көркемдік сипат береді.
Шығармадағы эпитеттер
-
• Мағынасы: Қолдың физикалық сипатымен қатар, кейіпкердің қорқынышын және оқиғадағы жұмбақтықты білдіреді.
• Мысал: «Алма оң қолын ұстап көріп еді, бір түрлі суық екен.»
-
• Мағынасы: Атмосфераны қорқынышты және белгісіз етіп суреттейді.
• Мысал: «Қараңғы түнде ол оң қолының өздігінен қимылдағанын сезді.»
-
• Мағынасы: Алманың денесінде пайда болған түсініксіз, бөтен құбылысты сипаттайды.
• Мысал: «Оң қолы өзіне бағынбай, бір бөтен күш сияқты көрінді.»
-
• Мағынасы: Кейіпкердің жан күйзелісін көрсететін психологиялық әсерді суреттейді.
• Мысал: «Оң қолынан шыққан қорқынышты үн оның жанын түршіктірді.»
-
• Мағынасы: Алманың сырт көзге сабырлы көрінгенімен, ішкі жан дүниесіндегі тартысты бейнелейді.
• Мысал: «Тыныш денесі ішкі шайқастың ортасында еді.»
-
• Мағынасы: Дәрігердің науқасқа деген қамқорлығы мен жанашырлығын көрсетеді.
• Мысал: «Мейірімді дәрігер Алманың жағдайын түсінуге тырысты.»
-
• Мағынасы: Алманың нәзік, қорғансыз күйін сипаттау үшін қолданылған
• Мысал: «Бұл жас қыздың жаны жаралы еді.»
.
«Оң қол» шығармасындағы эпитеттер оқиға атмосферасын тереңірек жеткізуге көмектеседі. Олар кейіпкерлердің психологиялық жай-күйін, шығарманың драматизмін және эмоциялық әсерін күшейтеді.