Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN THÀNH CÔNG CỦA DÂN TA TRƯỚC NĂM 1945 - Coggle Diagram
CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN THÀNH CÔNG CỦA DÂN TA TRƯỚC NĂM 1945
Cuộc kháng chiếng chống quân Nam Hán và chiến thắng Bạch Đằng năm 938
Lãnh đạo:
Ngô Quyền
Người đứng đầu, tài thao lược, quê Đường Lâm
Mở ra thời kỳ độc lập sau 1.000 năm Bắc thuộc
Kẻ thù
Quân Nam Hán
Do Lưu Hoằng Tháo chỉ huy, kéo quân xâm lược qua đường thủy.
Lý do bị Nam Hán xâm lược
Nội bộ rối ren
Kiều Công Tiễn giết Dương Đình Nghệ, cầu cứu Nam Hán
Tham vọng bành trướng
Nam Hán muốn mở rộng lãnh thổ xuống phía Nam
Thời cơ thuận lợi
Nước ta chưa ổn định, Nam Hán tin vào sức mạnh thủy binh
Chiến thuật của Ngô Quyền
Đóng cọc gỗ trên sông
Cọc bịt sắt cắm ở vùng nước thủy triều lên xuống.
Dụ địch
Quân giả vờ thua, dụ địch vào bãi cọc khi triều rút
Tập kích
Quân ta tấn công quyết liệt, tiêu diệt toàn bộ quân địch, giết Lưu Hoằng Tháo
Lý do chiến thắng
Lãnh đạo tài giỏi, chiến thuật độc đáo
Hiểu rõ địa hình, tận dụng thủy triều
Lòng dân đoàn kết, chủ động đánh địch
Ý nghĩa
Kết thúc 1.000 năm Bắc thuộc
Khẳng định độc lập dân tộc
"Nếu lần này ta không phá được giặc thì còn mặt mũi nào đứng trong trời đất nữa?"
Nhờ tài lãnh đạo của Ngô Quyền và tinh thần đoàn kết, nước ta không chỉ đánh bại Nam Hán mà còn chấm dứt 1.000 năm Bắc thuộc.
Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống 981
Lãnh đạo
Lê Hoàn
Lê Hoàn (941–1005), còn gọi là Lê Đại Hành, là vua khai sáng triều Tiền Lê
Là tướng tài của Đinh Bộ Lĩnh, sau khi vua Đinh Tiên Hoàng và con trai Đinh Liễn bị ám hại, ông được quần thần tôn làm vua để lãnh đạo đất nước chống giặc Tống.
Ông nổi bật với tài quân sự, lãnh đạo quyết đoán và nhanh chóng củng cố đất nước trong tình thế nguy cấp.
Kẻ thù
Nhà Tống
Nhà Tống (Trung Quốc), do Tống Thái Tông cầm quyền, muốn thôn tính Đại Cồ Việt.
Quân Tống huy động khoảng 30.000 quân, gồm bộ binh, kỵ binh và thủy binh, chia thành hai mũi tiến công: đường bộ qua Lạng Sơn và đường thủy qua sông Bạch Đằng.
Lãnh đạo quân Tống là Hầu Nhân Bảo, chỉ huy chính, và Tôn Toàn Hưng, chỉ huy thủy quân.
Nguyên nhân bị xâm lược
Lợi dụng bất ổn nội bộ
Năm 979, vua Đinh Tiên Hoàng và con trai bị sát hại, đất nước bất ổn. Nhà Tống thấy đây là cơ hội để xâm lược.
Tham vọng bành trướng:
Nhà Tống muốn mở rộng lãnh thổ, củng cố quyền lực ở khu vực phía Nam.
Chính trị
Nhà Tống coi Đại Cồ Việt là nước nhỏ dễ bị khuất phục, đặc biệt khi vua mới (Lê Hoàn) vừa lên ngôi.
Chiến thắng tiêu biểu
Trận đánh lớn
Diễn ra tại vùng Bạch Đằng và các cửa sông ở Lạng Sơn
Lê Hoàn chủ động dẫn quân tiến công, đánh bại cả thủy quân và bộ binh của Tống.
Kết quả:
Chủ tướng Hầu Nhân Bảo bị giết.
Toàn bộ quân Tống bị đánh tan, rút chạy trong hỗn loạn.
Chiến thuật của Lê Hoàn
Dụ địch vào bẫy
Lê Hoàn sử dụng chiến thuật nghi binh, dụ quân Tống vào địa điểm hiểm trở.
Tận dụng địa hình:
Chủ động phục kích tại các vùng sông ngòi và núi non hiểm trở như Bạch Đằng
Phối hợp linh hoạt
Kết hợp giữa thủy quân và bộ binh để bao vây, đánh địch từ nhiều hướng.
Lý do chiến thắng
Lãnh đạo tài ba
Lê Hoàn trực tiếp chỉ huy, nắm vững tình hình chiến trường.
Chiến thuật linh hoạt
Dụ địch vào bẫy, phục kích và tập kích hiệu quả.
Hiểu rõ địa hình
Lê Hoàn tận dụng sông núi hiểm trở để tiêu diệt quân địch.
Lòng dân đoàn kết:
Quân dân đồng lòng bảo vệ đất nước, chống ngoại xâm.
"Nếu không đánh tan giặc, ta không trở lại nơi này!"
Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống 1075 -1077
Lãnh đạo
Lý Thường Kiệt
Lý Thường Kiệt (1019–1105), tướng tài của nhà Lý, nổi tiếng với tài thao lược và bài "Nam quốc sơn hà".
Chủ động dẫn quân tiến công trước vào đất Tống (Châu Ung, Châu Khâm, Châu Liêm) để phá thế mạnh của địch.
Kẻ thù
Nhà Tống
Nhà Tống dưới thời Tống Thần Tông, chuẩn bị lực lượng lớn để xâm lược Đại Việt.
Huy động hơn 100.000 quân, phối hợp bộ binh, thủy binh và kỵ binh.
Chỉ huy: Quách Quỳ (tổng chỉ huy) và Triệu Tiết (phó chỉ huy).
Nguyên nhân bị xâm lược
Nhà Tống muốn bành trướng
Sau các thất bại quân sự với phương Bắc (Liêu, Hạ), Tống muốn mở rộng lãnh thổ xuống phía Nam để củng cố quyền lực.
Tình hình Đại Việt
Tống cho rằng Đại Việt nhỏ yếu hơn, dễ bị khuất phục.
Kinh tế và chính trị
Tống muốn khai thác tài nguyên và giảm áp lực nội bộ bằng chiến tranh xâm lược.
Chiến thắng tiêu biểu
Cuộc tập kích sang đất Tống (1075):
Lý Thường Kiệt và Tông Đản dẫn quân đánh vào Châu Khâm, Châu Liêm, Châu Ung.
Đốt kho lương, phá hủy căn cứ quân sự của Tống.
Kết quả: Tống mất hàng vạn quân, không còn hậu cần để xâm lược.
Phòng tuyến sông Như Nguyệt (1077):
Lý Thường Kiệt lập phòng tuyến trên sông Cầu (Như Nguyệt) để chặn quân Tống.
Sau nhiều trận đánh ác liệt, quân ta khiến địch suy yếu và buộc phải rút quân.
Chiến thuật
Đánh phủ đầu:
Chủ động tấn công trước, phá hủy kho lương, căn cứ địch để làm suy yếu từ xa.
Lập phòng tuyến
Xây dựng phòng tuyến vững chắc trên sông Như Nguyệt để ngăn quân Tống.
Tâm lý chiến
Lý Thường Kiệt đọc bài thơ "Nam quốc sơn hà" để nâng cao tinh thần quân sĩ và gieo rắc hoang mang cho quân địch.
Lý do chiến thắng
Lãnh đạo tài ba
Lý Thường Kiệt có tầm nhìn chiến lược và cách tổ chức chặt chẽ.
Chiến thuật thông minh
Kết hợp đánh phủ đầu và phòng thủ hiệu quả.
Địa hình thuận lợi
Tận dụng phòng tuyến sông Như Nguyệt để chặn địch.
Lòng dân đoàn kết
Quân dân đồng lòng bảo vệ Tổ quốc.
BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG - NGUYÊN
LẦN 1: 1258
Lãnh đạo
Trần Thái Tông
Trần Thái Tông (1218–1277): Vị vua đầu tiên của triều Trần, nhà lãnh đạo tài ba.
Cùng với các tướng lĩnh như Trần Thủ Độ, Trần Quốc Tuấn, ông tổ chức kháng chiến, thực hiện chủ trương "vườn không nhà trống".
Kẻ thù
Quân xâm lược Mông Cổ là đội quân hùng mạnh nhất thế giới thời bấy giờ, nổi tiếng với sức mạnh kỵ binh
Mục tiêu: Mở rộng lãnh thổ xuống phía Nam, thôn tính Đại Việt, rồi tấn công nhà Tống.
Chỉ huy: Ngột Lương Hợp Thai, con trai của tướng Mông Cổ Subutai.
Nguyên do bị xâm lược
Tham vọng bành trướng
Mông Cổ đang xây dựng đế chế lớn nhất thế giới, muốn chinh phục Đại Việt để làm bàn đạp tấn công nhà Tống.
Từ chối thần phục
Đại Việt từ chối cống nạp và thần phục đế chế Mông Cổ.
Chiến thắng tiêu biểu
Trận Đông Bộ Đầu (1258)
Quân Đại Việt chủ động rút lui chiến lược, thực hiện "vườn không nhà trống", dụ quân Mông Cổ vào vùng đồng bằng.
Tại Đông Bộ Đầu (khu vực Hà Nội ngày nay), quân Trần phản công bất ngờ, tiêu diệt hàng loạt quân Mông Cổ, buộc chúng phải rút lui.
Ngột Lương Hợp Thaiphải chấp nhận rút quân, kết thúc chiến dịch thất bại.
Chiến thuật
Vườn không nhà trống
Rút lui chiến lược, phá hủy lương thực và tài nguyên để làm quân địch kiệt sức.
Tập kích bất ngờ
Phản công vào lúc quân địch mất cảnh giác, tận dụng địa hình sông nước để phá thế mạnh của kỵ binh Mông Cổ.
Phòng tuyến linh hoạt:
Dùng lực lượng nhỏ cầm chân địch, rồi tập trung lực lượng phản công quyết định.
Lý do chiến thắng
Lãnh đạo sáng suốt
Trần Thái Tông và các tướng lĩnh chỉ huy linh hoạt, nhạy bén.
Chiến thuật hợp lý
Vườn không nhà trống làm quân Mông Cổ mất nguồn cung cấp lương thực.
Tận dụng địa hình:
Địa hình sông nước không phù hợp với kỵ binh Mông Cổ.
Ý chí dân tộc:
Quân dân đồng lòng, quyết tâm bảo vệ đất nước.
Lần 2:1285
Lãnh đạo
Trần Nhân Tông
Trần Nhân Tông (1258–1308): Vị vua thứ hai của triều Trần, là người trực tiếp lãnh đạo đất nước trong cuộc kháng chiến lần thứ hai.
Các tướng lĩnh: Trần Hưng Đạo, Trần Quang Khải, Trần Quốc Toản là những tướng lĩnh tài ba, góp phần vào chiến thắng.
Kẻ thù:
Quân Mông Cổ
Chỉ huy: Ngột Lương Hợp Thai (Uriyangqadai), con trai của Subutai, và Ô Mã Nhi.
Quy mô quân đội: Quân Mông Cổ lần này rất hùng mạnh, khoảng 200.000 quân, chia làm hai đạo: đạo bộ binh tiến từ Lạng Sơn và đạo thủy binh từ sông Bạch Đằng.
Nguyên do bị xâm lược
Mong muốn bá chủ khu vực
Sau khi nhà Trần củng cố vững vàng, nhà Nguyên tìm cách chinh phục lại Đại Việt.
Tình hình Đại Việt
Sau thất bại lần một, quân Mông Cổ muốn phục thù và tiếp tục chiến dịch xâm lược để mở rộng lãnh thổ.
Đại Việt từ chối thần phục:
Nhà Trần từ chối cống nạp và vẫn giữ độc lập, khiến Mông Cổ không hài lòng.
Chiến thắng tiêu biểu
Trận Vạn Kiếp (1285)
Quân Đại Việt dưới sự chỉ huy của Trần Hưng Đạo sử dụng chiến thuật linh hoạt, kết hợp với các trận đánh du kích và phản công quyết liệt, khiến quân Mông Cổ phải rút lui.
Trận Bạch Đằng (1288) lại một lần nữa là chiến thắng tiêu biểu, mặc dù nó xảy ra trong cuộc kháng chiến Mông Nguyên lần 3, nhưng chiến thắng này có ảnh hưởng lớn trong toàn bộ chiến lược kháng chiến của Đại Việt.
Chiến thuật
Phòng thủ chiến lược
Tận dụng địa hình để phục kích, kết hợp các trận đánh du kích, khiến quân Mông Cổ mất sức.
Tâm lý chiến
Thực hiện chiến lược dụ địch vào các bãi chiến trường bất lợi cho kỵ binh Mông Cổ, không cho quân địch chiếm thế chủ động.
Tấn công vào hậu cần:
Phá hoại kho lương và nguồn cung cấp, khiến quân địch phải chiến đấu trong điều kiện thiếu thốn.
Lý do chiến thắng
Lãnh đạo tài ba
Trần Nhân Tông và Trần Hưng Đạo có khả năng chỉ huy xuất sắc, đưa ra chiến lược linh hoạt và hợp lý.
Chiến thuật hiệu quả
Sử dụng chiến thuật phản công và chiến tranh nhân dân để đánh bại quân Mông Cổ.
Địa hình và lòng dân
Quân dân Đại Việt có sự đoàn kết và hiểu biết địa phương, tạo ra những ưu thế trong chiến đấu.
"Tướng quân! Đừng để cho kẻ thù xâm lấn đất nước một lần nữa!"
Lần 3(1287–1288)
Lãnh đạo
Trần Nhân Tông
Trần Nhân Tông (1258–1308): Vị vua sáng suốt, giữ vai trò lãnh đạo cao nhất trong triều đại Trần, cùng Trần Hưng Đạo chỉ huy quân đội chống lại cuộc tấn công của quân Nguyên.
Trần Hưng Đạo
Đại tướng tài ba, người chỉ huy quân đội và xây dựng các chiến lược giúp Đại Việt chiến thắng quân Nguyên.
Kẻ thù
Quân Mông Cổ (Nhà Nguyên)
Quy mô quân đội: Quân Nguyên lần này đông đảo hơn với khoảng 500.000 quân, bao gồm bộ binh, kỵ binh và thủy binh.
Chỉ huy: Ô Mã Nhi và Hốt Tất Liệt.
Nguyên do bị xâm lược
Mong muốn chinh phục Đại Việt
Sau hai lần thất bại, Mông Cổ (Nhà Nguyên) quyết tâm xâm lược Đại Việt để bành trướng lãnh thổ, đồng thời củng cố quyền lực.
Sự từ chối thần phục
Nhà Trần từ chối thần phục nhà Nguyên và liên tục kháng cự các yêu cầu của nhà Nguyên.
Vấn đề chính trị và kinh tế
Nguyên muốn kiểm soát các vùng đất phía Nam để phục vụ lợi ích chiến lược và kinh tế của mình.
Chiến thắng tiêu biểu
Trận Bạch Đằng (1288)
Đây là trận đánh quyết định, quân Trần dưới sự chỉ huy của Trần Hưng Đạo đánh bại hoàn toàn quân Nguyên.
Quân Nguyên bị tiêu diệt một cách thảm hại trên sông Bạch Đằng nhờ vào chiến thuật "lòng sông chở cọc", kết hợp với việc lợi dụng thủy triều và địa hình.
Ô Mã Nhi và nhiều tướng lĩnh Nguyên bị bắt hoặc thiệt mạng, quân Nguyên phải rút lui hoàn toàn, chấm dứt cuộc xâm lược của họ.
Chiến thuật
Chiến thuật thủy chiến
Quân Trần đã sử dụng chiến thuật "lòng sông chở cọc" để chặn đường thủy quân Nguyên. Cọc gỗ sắc nhọn được cắm dưới nước, khiến thủy quân Nguyên không thể di chuyển.
Kết hợp thủy và bộ binh
Quân Trần sử dụng phối hợp giữa bộ binh và thủy binh để tấn công địch từ nhiều hướng, tạo sự bất ngờ.
Dụ địch vào thế bất lợi:
Trần Hưng Đạo đã khôn ngoan dụ quân Nguyên vào các khu vực địa hình bất lợi, khiến họ phải đối mặt với những trận đánh ác liệt và tổn thất nặng nề.
Lý do chiến thắng
Chiến thuật hợp lý:
Sử dụng chiến thuật "lòng sông chở cọc" đã hạ gục quân thủy Nguyên, khiến chúng không thể hành quân thuận lợi trên sông Bạch Đằng.
Lãnh đạo tài ba
Trần Hưng Đạo có chiến lược linh hoạt, phối hợp bộ binh và thủy binh để đánh bại quân Nguyên trong trận Bạch Đằng.
Địa hình và thủy triều
Quân Trần tận dụng tốt địa hình sông Bạch Đằng và các yếu tố tự nhiên như thủy triều để chiến thắng.
Sự đoàn kết dân tộc
Quân và dân Đại Việt đồng lòng, một lòng chiến đấu bảo vệ đất nước.
"Đại quân sẽ đánh bại quân Nguyên, bảo vệ bờ cõi, giữ vững đất nước."
Cuộc kháng chiến chống quân Xiêm (1785)
Lãnh đạo