Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Ticstoornissen en coördinatie ontwikkelingsstoornissen - Coggle Diagram
Ticstoornissen en coördinatie ontwikkelingsstoornissen
DCD: developmental coordination disorder
: tekort aan motorische vaardigheden t.o.v. leeftijdsgenoten, niet door medische oorzaken of een tekort aan intelligentie verklaarbaar
diagnose rond 5/6 jaar
Tics: plotselinge repetitieve
bewegingen, gebaren of uitingen
comorbiditeit: ADHD, OCD, depressieve + angstsymptomen, slaapproblemen
Classificatie
alleen of in clusters
voorbijgaand of chronisch
motorisch of vocaal
eenvoudig of complex
Simpele motorische tics: inclusief knipperende ogen, grimassen en schouderophalen
Complexe motorische tics: aanraken, stampen, knieën buigen, ruiken, echokinese of
echopraxie (imitatie van andermans bewegingen) en copropraxie (obscene gebaren maken)
Simpele vocale tics: snuiven, blaffen, grommen en keelschrapen
Complexe vocale tics: omvatten coprolalia (schreeuwende obscene woorden), echolalia (de laatste zin van een ander herhalen) en palilalia (de laatste zin van iemand herhalen)
verergerd door stressvolle situaties, verzwakt door absorberende activiteiten zoals lezen
door jonge kinderen ervaren als onvrijwillige handelingen, door oudere kinderen en adolescenten als verlichting brengende handeling voorafgegaan door onweerstaanbare drang.
Provisional ticstoornis
>
1jaar
Tourette's stoornis
Zowel motorische als vocale tics
Aanhoudende (chronische) motorische of vocale ticstoornis
<
1 jaar
Behandeling ticstoornis
Exposure en reactiepreventie
Kinderen worden gedurende langere tijd blootgesteld aan interoceptieve signalen (voorgevoelens) en voorkomen dat ze tics uitvoeren. Door dit proces wennen ze aan het onaangename gevoel van het niet opvolgen van voorgevoelige aandrang en zullen ze in de toekomst dus minder snel tikken als reactie op aandrang.
Medicatie (dopamine blokkers bijv maar heftige bijwerkingen)
Omgevingsmanipulatie: Veranderingen in de omgeving die de ticstoornis van het kind beter beheersbaar kunnen maken
Antecedenten of gevolgen die verband houden met frequente tics kunnen worden verwijderd of aangepast
Er kunnen regelingen worden getroffen voor kinderen om relatief geïsoleerde stille tijd te hebben na de dagelijkse overgang van huis naar school of school naar huis, of tussen klassen op school waarin ze kunnen ontspannen en niet langer proberen hun tics onder controle te houden.
Er kunnen afspraken worden gemaakt met het schoolpersoneel dat het kind examens apart van de klas kan afleggen, vooral in gevallen waarin er vocale tics zijn
Habit reversal
Bewustwordingstraining: het doel is om het kind bewust te maken van de aard van de tics, hun frequentie en de antecedenten en gevolgen die van invloed zijn op de frequentie van de tics
Concurrerende responstraining: het kind wordt getraind om gedurende 2 minuten een concurrerende respons uit te voeren, afhankelijk van het optreden van de tic of afhankelijk van het herkennen van een vroeg waarschuwingssignaal dat de tic op het punt staat te gebeuren (dit is een tegenovergestelde reactie van de tic, bijv. voor het knipperen van de ogen is de concurrerende reactie het wijd openen van de ogen)
Ontspanningstraining: om hun opwindingsniveau in stressvolle situaties te verlagen, zodat dit de frequentie waarmee tics optreden kan verminderen
Contingency management: heeft tot doel de motivatie van het kind te vergroten om deze eerder genoemde drie sets van vaardigheden te gebruiken
Psycho-educatie
Benadrukken dat tics nooit opzettelijk zijn, hoewel ze met grote inspanning gedurende korte perioden kunnen worden onderdrukt
Aangeven dat tics onvrijwillig zijn en uitdrukkingen zijn van een duidelijke neurologische ontwikkelingsstoornis
Stress, met name kritiek of straf, maakt ze erger→Dit kan ouders en leerkrachten helpen om straf en kritiek te minimaliseren
Management van secundaire problemen