Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่ 6 โภชนาการของบุคคลในภาวะปกติ - Coggle Diagram
บทที่ 6 โภชนาการของบุคคลในภาวะปกติ
โภชนาการสำหรับหญิงตั้งครรภ์
การตั้งครรภ์เป็นการเปลี่ยนแปลงของร่างกายในภาวะปกติตามธรรมชาติ
มีการสร้างเนื้อเยื่อต่างๆ เพิ่มมากขึ้น ทำให้ร่างกายต้องการสารอาหารมากขึ้น
หากได้รับอาหารไม่เพียงพอ มีผลเสียต่อมารดาและทารกในครรภ์
การเปลี่ยนแปลงด้านสรีระของหญิงตั้งครรภ
มดลูกเพิ่มความจุ
การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน
การเปลี่ยนแปลงของการไหลเวียนของเลือด
อาการคลื่นไส้อาเจียน
น้้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น
ความต้องการสารอาหารขณะตั้งครรภ์
สารอาหารที่ให้พลังงาน
ตลอดการตั้งครรภ์ หญิงมีครรภ์ต้องการพลังงานเพิ่ม 80,000 kcal
ได้แก่ คาร์โบไฮเดรต ไขมัน โปรตีน (จากเนื้อสัตว์ นม ไข่ ข้าว)
ควรหลีกเลี่ยง ขนมหวานจัด น้้ำอัดลม อาหารที่มีไขมันมาก
โปรตีน (Protein)
แนะนำ ให้กินอาหารโปรตีนเพิ่มขึ้นจากภาวะปกติ 10-14 กรัมต่อวัน
โปรตีนควรได้จากสัตว์ประมาณ 2 ใน 3 ของโปรตีนที่ได้ทั้งหมด เพราะเป็นโปรตีนที่มีคุณภาพดีมีกรดอะมิโนที่จำเป็นครบ
แคลเซียม (Calcium)
ธาตุเหล็ก (Iron)
ไอโอดีน (Iodine)
โฟเลท (Folate)
วิตามิน B6
วิตามิน C
วิตามิน A
วิตามิน D
โภชนาการสำหรับหญิงหลังคลอดและให้นมบุตร
(Nutrition for lactating women)
อาหารของแม่ในระยะให้นมบุตร คล้ายกับระยะตั้งครรภ์
อาจพบแร่ธาตุในมวลกระดูกลดลง เช่น Ca, P
ความต้องการวิตามินและแร่ธาตุบางชนิดเพิ่มขึ้น เช่น วิตามิน A, C,B6, folate เป็นต้น
ความต้องการของสารอาหารในระยะให้นมบุตร
ธาตุเหล็ก (Iron)
ไอโอดีน (Iodine)
โปรตีน (Protein)
วิตามิน (Vitamins)
แคลเซียม (Ca)
โฟเลท (Folate)
พลังงาน
น้้ำ (Water)
โภชนาการของวัยทารก
อาหารที่เหมาะสมสำหรับทารก ทั้งชนิดและปริมาณ เป็นปัจจัยสำคัญต่อการพัฒนาและ
การเจริญเติบโตของร่างกายและสมอง
เมื่ออายุ 4-5 เดือน ควรมีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นเป็น 2 เท่าของน้ำหนักแรกเกิด
เมื่ออายุ 1 ปี น้ำหนักควรเพิ่มเป็น 3 เท่าของน้ำหนักแรกเกิด
แรกเกิด-6 เดือนแรก ทารกได้พลังงานและสารอาหารจากนมแม่อย่างเดียว
หลังจาก 6 เดือนถึงขวบปีแรก ทารกจะได้รับพลังงานและสารอาหารจากอาหารอื่นร่วมกับนมแม่
การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่
มีคุณค่าทางโภชนาการ มีสารอาหารครบถ้วน ย่อยง่าย
สร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค ช่วยลดโอกาสเสี่ยงต่อภาวะภูมิแพ้
ท าให้ทารกเจริญเติบโตอย่างเต็มที่
มีผลดีต่อจิตใจแม่และลูก
โภชนาการสำหรับเด็กก่อนวัยเรียน (Nutrition in pre-school children) เด็กวัยก่อนเรียน หมายถึง เด็กอายุ 1-6 ปี
โภชนาการของเด็กวัยก่อนเรียน
เป็นวัยที่มีการเจริญเติบโตของร่างกายและสมองช้ากว่าในวัยทารก
เด็กวัยนี้เสี่ยงต่อภาวะขาดสารอาหาร เนื่องจากเด็กยังไม่โตพอที่จะเข้าโรงเรียนและพ่อแม่
ต้องไปทำงาน
หากขาดสารอาหาร จะทำให้ความเจริญเติบโตหยุดชะงัก ร่างกายอ่อนแอ
ขาดภูมิต้านทานโรค ป่วยบ่อย
การสร้างนิสัยการรับประทานอาหารที่ดีแก่เด็กก่อนวัยเรียน
เด็กมีการเจริญเติบโตของร่างกาย และมีการเล่นออกกำลังกาย ทำให้สูญเสียพลังงาน
ต้องจัดอาหารให้เพียงพอ และให้เพิ่มเมื่อเด็กต้องการ
ดื่มนมสด หรือนมถั่วเหลืองวันละ 2-3 แก้ว
ควรหัดให้เด็กรับประทานอาหารทุกชนิด ผักและผลไม้สดทุกวัน
โภชนาการสำหรับเด็กวัยเรียน (Nutrition in school-age children)
เด็กวัยเรียน หมายถึง เด็กอายุ 7-12
โภชนาการของเด็กวัยเรียน
เป็นวัยที่มีการเจริญเติบโตอย่างต่อเนื่อง จากเด็กก่อนวัยเรียน
เพศหญิง เริ่มเข้าสู่วัยแรกรุ่น เมื่ออายุ 10 ปี เร็วกว่าเพศชายประมาณ 2 ปี
การเจริญเติบโตของเนื้อเยื่อ สมอง และระบบประสาทจะไม่มีการเจริญเติบโตเพิ่มขนาด
แต่จะมีพัฒนาการด้านการเสริมสร้างเชาวน์ปัญญา
ข้อปฏิบัติในการจัดอาหารเด็กวัยเรียน
จัดอาหารให้ครบ 5 หมู่ ในแต่ละวัน โดยมีปริมาณพอเหมาะกับความต้องการ
ควรให้เด็กเป็นผู้เสนอรายการอาหารบ้าง เพื่อให้รู้สึกถึงการมีส่วนร่วม
ฝึกวินัยในการรับประทานอาหารให้เป็นเวลา ไม่รับประทานอาหารจุบจิบ
ควรมีอาหารสำรองไว้บ้าง เป็นอาหารที่เตรียมได้ง่ายๆ แต่มีประโยชน
โภชนาการสำหรับวัยรุ่น(Nutrition in adolescents) วัยรุ่น หมายถึง ผู้ที่มีอายุ 13-18 ปีวัยที่ร่างกายเริ่มเปลี่ยนแปลงจากวัยเด็กสู่วัยผู้ใหญ
โภชนาการสำหรับวัยรุ่น
ร่างกายจะมีการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาหลายอย่าง
วัยรุ่นจะรู้สึกหิวบ่อยและรับประทานอาหารมากขึ้น
วัยรุ่นชายจะรับประทานอาหารมากกว่าวัยรุ่นหญิง
ความต้องการสารอาหารของวัยรุ่น
พลังงาน
โปรตีน
น้้ำ
วิตามิน
เกลือแร่
ความสำคัญของอาหารในเด็กวัยรุ่น
กินอาหารให้ครบ 5 หมู่
กินอาหารให้ครบ 3 มื้อ ** หากงดมื้อใดมื้อหนึ่ง เช่น งดมื้อเช้า
เด็กวัยรุ่นที่ต้องการควบคุมน้าหนัก
โภชนาการสำหรับวัยผู้ใหญ่(Nutrition in Adult)วัยผู้ใหญ่ หมายถึง ผู้ที่มีอายุ 20 -59 ปี
โภชนาการในวัยผู้ใหญ่
วัยนี้ร่างกายจะไม่มีการเสริมสร้างเพื่อการเจริญเติบโต
มื่ออายุมากขึ้นการทำงานของเซลล์ต่างๆ เริ่มมีการเปลี่ยนแปลง ประสิทธิภาพการทำงานของเซลล์ต่างๆ จะลดลง
ผู้ใหญ่ที่มีภาวะโภชนาการดี สามารถทำให้อายุขัยยืนยาว มีชีวิตที่มีคุณภาพ
ความต้องการสารอาหารในวัยผู้ใหญ่
พลังงาน
โปรตีน
วิตามินและเกลือแร่
น้ำ
วัยทอง (Golden period)
วัยทอง หมายถึง วัยหมดประจำเดือน (Menopausal period)ในผู้หญิงอายุประมาณ 50 ปี
มีอาการร้อนวูบวาบ
อาจมีอาการกระดูกพรุน กระดูกเปราะ หักง่าย
มีอาการของระบบหัวใจและหลอดเลือด
การเปลี่ยนแปลงของระบบทางเดินปัสสาวะ และระบบสืบพันธุ์
โภชนาการสำหรับวัยผู้สูงอายุ(Nutrition in the elderly)วัยผู้สูงอายุ หมายถึง ผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป
การเปลี่ยนแปลงของผู้สูงอายุที่มีผลต่อภาวะโภชนาการ
การทำงานของประสาทสัมผัสทั้ง 5 ลดลง ได้แก่ การมองเห็น การรับรส การดมกลิ่น การได้ยิน และการสัมผัส
ภาวะสุขภาพปากและฟัน ฟันผุหรือไม่มีฟัน
การเคลื่อนไหวของกระเพาะอาหารและลำไส้ลดลง
ประสิทธิภาพการเผาผลาญกลูโคสลดลง
การทำงานของระบบไหลเวียนและไตลดลง
กล้ามเนื้อ อวัยวะต่างๆ และเนื้อเยื่อกระดูกลดลง
ความต้องการสารอาหารในผู้สูงอายุ
โปรตีน
ไขมัน
พลังงาน
คาร์โบไอเดรต
วิตามิน A
วิตามิน D
วิตามิน E
วิตามิน K
วิตามิน C
วิตามิน B12
วิตามิน B6