Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
GAIA: GIZARTE MORALA, image, image, image, image, image, image, image,…
GAIA: GIZARTE MORALA
1.1: IZAKI SOZIALAK GARA
Askotan ez dugu argi ikusten gure alderdi soziala.
Gure gizarteak barneratu nahi digun mezua oso argia da: “ardura zaitez zutaz bakarrik”.
Gazteen artean, adibidez, boluntariotzak gero eta indar gutxiago dauka. Zergatik besteei lagundu behar?
“Guk ezin dugu ezer egin egoera aldatzeko”. Egia edo aitzakia ote da?
“Etxean beti esan didate pertsona batek inoiz ez duela galdu behar besteenganako begirunea.
Besteek gogaitzen bagaituzte, traba egiten badigute edo, besterik gabe, ezagutzen ez baditugu ere.
Gizarte-egitura zuzenak laguntza izugarria eskaintzen dio pertsonari beraren garapenerako.
Zuzentasunik gabeko gizarte-egitura, ostera, oztopo eta mehatxugarria da pertsonaren etorkizunerako.
1.2: MUNDU ZAURITU BATEAN BIZI GARA
INDARKERIA
Tratu txarren (fisiko eta psikologikoak) kasuak ia egunero ageri dira egunkarietan eta albistegietan
Eskola-indarkeria kezkatzeko egoera bilakatzen ari da zenbait ikastetxeetan.
POBREZIA
Gizateriaren bi heren pobrezian bizi dira.
Munduko biztanleriaren %20 aberastasunaren %80aren jabe da.
11 milioi ume sendatzeko moduko gaixotasunen ondorioz hiltzen dira urtero.
GOSEA
800 milioi pertsona baino gehiago gosez edo gaizki elikaturik dago.
Egunero-egunero, milaka haur hiltzen dira gosearekin zerikusia duten gaixotasunen ondorioz.
GERRA
XX.mendean 279 gerra baino gehiago izan ziren munduan; halakoetan, 100 milioi pertsona inguru hil ziren.
Urpeko nuklear batek balio duen diruarekin 50 ospitale eraiki eta hornitu ahal izango lirateke.
BAZTERTUAK ETA ZAPALDUAK
Etxerik gabeko pertsonak aterpea hartzeko txokorik ez daukaten herritarrak dira.Sistematik baztertuta bizi dira, inork ez baititu ikusten.
Munduan 246 milioi ume ari omen dira lanean, oso baldintza arriskutsuetan gainera.
INGURUMENAREN HONDAMENA
Gaur egun, gure planetan, 12.000 animalia eta landare espezie betiko galtzeko arriskuan daude.
Urtero 500.000 tona karbono-dioxido isurtzen dira.
1.3: FEDEA ETA JUSTIZIA BANAEZINAK DIRA
ITUN ZAHARRA: PROFETAK
Historiako zenbait mementotan Israel herriak, Jainkoaren ituna ahaztuz, diru irabazi nahian jartzen du bere indar guztia eta horren ondorioz behartsuekiko duen ardura alde batera uzten du.
Israel herria oso fededuna zen eta tenpluan ospakizunak oso gustoko zuten.
AMOS. Gogor salatu egiten du gizartean bi talde oso nabarmen egotea: aberatsak eta pobreak.
ISAIAS. Jainkoak ez du gogoko tenpluan egiten diren eskaintzak behartsuak alde batera geratzen badira.
OSEAS. Boterea lortu nahi izateak biolentzia sortu egiten du.
MIKEAS. Diru-goseak injustizia eragiten du.
JEREMIAS. Erregea gogor salatu egiten du behartsuen alde lan egin beharrean bere buruaz baino ez delako arduratzen.
EZEKIEL. Herri zaindariak bere interesa baino ez dute bilatzen.
Aurreko gai batetan ikusi dugu Eliza behartsuen alde lan egiten duela Jesusen eredua jarraituz.
Jesusek pobreei iragarri zien berri ona: Jesusek esan zuen Jaunaren Espirituak igurtzi zuela behartsuei Jainkoaren erreinuaren Berri Ona iragartzeko
Jesusek parekotzat jotzen ditu behartsuak: Jesusek parekotzat jotzen ditu mundu honetako behartsuak eta zorigaiztokoak
Jesus behartsuengana hurbiltzen da; beharren eta bidegabekerien aurrean, Jesus ez da neutrala
ITUN BERRIA: JESUS eta LEHENENGO ELKARTEAK
GAUR EGUN
Gizarte konpromisoa era desberdinetara gauzatu daiteke, bai Elizaren bidez zein beste erakunde batzuen bidez.
Elizaren kasuan: hezkuntza, osasungintzan, adinekoen zerbitzuan, edo pobrezia gainditzeko, bakea lortzeko
Lagun hurkoari diogun maitasuna gizarte-konpromisoaren bidez erakustera gonbidatzen ditu Elizak kristau guztiak.
Elizako erakundeek konpromisoak dituzte hainbat esparrutan
Pobreziaren kontrako borrokan aritzen dira; tratu txarrak jasandako emakumeen alde lan egiten dute; HIESak jotako gaixoak zaintzen dituzte
1.4: ELIZAREN GIZARTE-DOTRINA
1.ZER EGINGO ZUEN JESUSEK GAURKO ARAZOEN AURREAN?
Gizartean dauden arazoen aurrean Elizak eman dezakeen abururik onena Nazareteko Jesusena da, bere esaldi eta ekinak.
Jesusek behin eta berriro bilatu zuena, hau da, Jainkoaren Erreinuan kokatzen da kristau moralaren ardatza.
2.RERUM NOVARUM 1891
Elizak gizartean zeuden arazoen aurrean askotan parte hartu izan du;
askotan era bikain batean behartsuen alde lan izugarria eginez eta beste batzuetan zoritxarrez Jesusengandik nahiko urrun.
Elizaren lehen agiri ofiziala 1891.urtean argitaratu zen; Leon XIII aita santuak idatzitako Rerum novarum entziklika.
Jendea hirietan pilatu zen, hamalau ordutik gorako lanaldiak, soldata lotsagarriak… Elizak ez zuen erreakzionatu XIX.
3.1891tik AURRERA
Aita santuek, beraz, Leon XIII.engandik gaur arte, Rerum Novarum-en oinarriturik, gaurkotu eta egokitu egin dute Elizaren gizarte doktrina.
Ehun urteetan zehar, Elizak gizon-emakumeekin arduratzea nahi izan du, gizon-emakume konkretu eta historikoarekin.
Alegia, hura bait da Kristok iragarri zuen bidea.
Ondorengo aita santuek praktikan jartzera deitzen gaituzte.
Baina ez teoria abezala, bizitzara eramanez eta testigantza emanez baizik.
