Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
สรุปการเรียนรู้ครั้งที่ 1 - Coggle Diagram
สรุปการเรียนรู้ครั้งที่ 1
Lower Respiratory Tract Infection
Acute Bronchitis
แบ่งเป็น 2 ระยะ
ระยะที่ 1 ไอ มีไข้ เหนื่อย ปวดเมื่อยตามตัว อ่อนเพลีย เจ็บคอ คัดจมูก
ระยะที่ 2 ไอมากกว่า 5 วัน มีเสมหะ
การรักษา
ให้ eduacation , Beta2 agonist ในรายที่มี wheezing , antitussive
การรักษาที่จำเพาะในรายที่สงสัย Pertussive ให้ ATB กลุ่ม Macrolide
ในรายที่เป็น influenza มาภายใน 4 ชม. ให้ Oseltamivir 75 mg. PO BIDM* 5 day
Pneumonia
ใช้ประเมินความเสี่ยง
CBC,BUN,Cr, Electrolytes, glucose
Sputum G/S, Sputum C/S, H/C
การรักษา
OPD Case : Macrolide
OPD Case with significant comorbidity : Fluoroquinnolone :
Influenza Bronchitis
ลักษณะโรค
ระยะฟักตัว 1-4 วัน เริ่มเผยแพร่เชื้อได้ ตั้งแต่ 24 ชม. ก่อนเริ่มมีอาการ
ถึง 3-5 วัน ส่วนใหญ่ติดต่อกันทางสัมผัสหรือ Droplets
ระยะห่างน้อยกว่า 1 เมตร
อาการและอาการแสดง
ไข้เฉียบพลัน ไอ เจ็บคอ คัดจมูก น้ำมูกไหล ปวดเมื่อยตามตัว ปวดศีรษะ
ส่วนใหญ่มีอาการ 3-7 วัน ยกเว้นอาการไอ อ่อนเพลีย
เป็นได้ มากกว่า 2 สัปดาห์
ยาที่ใช้รักษา
Oseltamivir 75 mg. PO BID * 5 days
Pulmonary tuberculosis
ลักษณะโรค
เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย mycobacterium tuberculosis เกิดได้ทุกอวัยวะในร่างกาย ร้อยละ 80 มักเกิดที่ปอด เชื้อโรคมีความทนต่อสภาพอากาศได้ดี สามารถอยู่ในอากาศได้ 30 นาที
การทำลายเชื้อวัณโรค
รังสีอัลตร้าไวโอเลต
ความร้อน
แสงแดด
สารเคมีบางชนิด
ปัจจัยที่มีผลต่อการแพร่เชื้อวัณโรค
ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม
ปัจจัยด้านระบบบริการ
ปัจจัยด้านผู้ป่วยวัณโรค
ความเสี่ยงระดับต่างๆ ของวัณโรค
ระดับที่ 2 ความเสี่ยงต่อการติดเชื้อวัณโรค
ระยะเวลาที่สัมผัสผู้ป่วย
ความรุนแรงของเชื้อ
จำนวนเชื้อที่สูดเข้าร่างกาย
ภูมิคุ้มกันของผู้สัมผัสโรค
ระดับที่ 3ความเสี่ยงต่อการเป็นวัณโรค
บุคคลที่ติดเชื้อแล้ว เสี่ยงต่อการป่วยเป็นวัณโรค
ระดับที่1 ความเสี่ยงต่อการสัมผัสโรค
สัมพันธ์กับความถี่ และระยะเวลาที่อยู่ใกล้ชิดกับผู้ป่วยวัณโรค
ระดับที่ 4 ความเสี่ยงต่อการเสียชีวิต
การรักษที่ล่าช้า ไม่เหมาะสม
ภูมิคุ้มกันร่างกายที่อ่อนแอ
อวัยวะที่เป็นโรค
อาการ
ไข้ต่ำๆ เบื่ออาหาร น้ำหนักตัวลดลง
หากตรวจเสียงปอดเป็นปกติ ให้นึกถึงโรคอื่นด้วย เช่น Post nasal drip , asthma , Gastroesophageal reflux disease
ไอมักมีเสมหะ (มักจะเป็นมากกว่า 3 สัปดาห์)
สิ่งที่ส่งตรวจในห้องปฏิบัติการ
สารคัดหลั่งจากส่วนต่างๆ ของร่างกาย
ตัวอย่างที่ได้จากอวัยวะที่สงสัยว่าเป็นวัณโรค
ยาที่ใช้รักษาวัณโรค
2HRZE/4HR
First-line drug FLD()
Chronic obstructive pulmonary disease
ลักษณะโรค
เป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่พบได้บ่อย ลักษณะสำคัญ คือ อาการทางระบบหายใจ และภาวะหลอดลมอุดกั้น มีอยู่ตลอดเวลา
COPD หมายถึงรวม 2 โรค คือ
1.Chronic bronchitis
2.Emphysema
2โรคดังกล่าวแยกออกจากกันได้ยาก ทำให้เกิดอาการที่พบบ่อย คือ เหนื่อย ไอแห้ง ไอมีเสมหะ
ปัจจัยเสี่ยง
ปัจจัยด้านผู้ป่วย
พันธุกรรม , ความผิดปกติในการเจริญเติบโตและพัฒนาการของปอดตั้งแต่ในครรภ์ , อายุที่มากขึ้น, เพศหญิง
ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม
ควันบุหรี่ , มลภาวะภายในอาคาร / นอกอาคาร / สาธารณะ
ลักษณะอาการทางคลินิก
ไอเรื้อรังมีเสมหะ
บางรายอาจไอเป็นเลือดหรือเจ็บหน้าอก
เหนื่อยมากขึ้นเรื่อยๆ
ต้องวินิจฉัยแยกโรคจาก วัณโรค มะเร็งปอด และโรคหลอดลมพอง
การตรวจร่างกาย
เมื่อมีการอุดกั้นมากขึ้น อาจพบมีการใช้กล้ามเนื้อช่วยหายใจ
มี Air trapping, Air flow limitation
อาจไม่พบความผิดปกติในระยะแรก
A - P ค่าปกติ คือ 1: 2 ถึง 5 ; 7
เคาะโปร่ง
Prolong expiratory phase , Decrease breath , Wheezing
อาจพบลักษณะของ Pulmonary HT / Cor pulmonale
ถ้าตรวจพบ Clubbing fingers ควรนึกถึงภาวะอื่น โดยเฉพาะมะเร็งปอด และโรคหลอดลมโป่งพอง
การวินิจฉัยแยกโรค
Congestive Heart Failure
อาการที่แสดงออกถึง CHF
edema
paroxysmal nocturnal dyspnea
Orthopnea
ภาพถ่ายรังสีทรวงอก มี Pulmonary congestive และ Cardiomegaly
มีอาการเหนื่อย หายใจมีเสียงหวีด
Bronchiectasis
เคยเป็นวัณโรค
ภาพถ่ายรังสีทรวงอก มีลักษณะ สงสัย tram-track opacity
มีเสมหะมาก อาการกำเริบบ่อย
อาจถูกวินิจฉัย เป็น COPD / COPD+ Bronchiectasis รวมกัน
High-resolution computed tomography (HRCT)
โรคหืด Asthma
สิ่งกระตุ้น
สัมผัสสารก่อภูมิแพ้
การออกกำลังกาย
สารระคายเคือง
การเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศ
การติดเชื้อทางเดินหายใจ
อาการและอาการแสดง
หายใจเสียงหวีด , หอบเหนื่อย , แน่นหน้าอก , ไอ , อาการแย่ช่วงกลางคืน หรือรุ่งเช้า , อาการและความรุนแรง แปรปรวน ตลอดเวลา
โรคอื่นๆ
วัณโรค
มะเร็งปอด
Asthma
กลไกการเกิด asthma
Hyperreactivity
Brochospasm
Inflammation
สิ่งที่แยกอาการหอบและหายใจลำบาก
ไข้
ปอดอักเสบ
Pleural effusion
Croup
Asthmatic bronchitis
ไม่มีไข้
CHF
Foreign
Emphysema or COPD
Acidosis
Pneumothorax
HVS
ลักษณะโรค
เป็นโรคที่มีการอักเสบของหลอดลม ทำให้มีการอุดกั้นของหลอดลม ส่งผลให้อาการหอบเป็นช่วงๆ โดยอาการจะมีการเปลี่ยนแปลงขึ้นอยู่กับสิ่งกระตุ้น ระยะเวลา และความรุนแรง
ยาที่ใช้พ่นเมื่อมีอาการหอบ
Salbutamol nebulizer solution (Ventolin) 5mg/ml + NSS
การดูแลนอกจากการใช้ยา
การปรับสิ่งแวดล้อมในบ้านและสถานที่ทำงาน
การลดน้ำหนักในผู้ที่มีภาวะอ้วน
การออกกำลังกายสม่ำเสมอแบบแอโรคบิค
รับวัคซีนโรคเกี่ยวกับการติดเชื้อทางเดินหายใจ
การฝึกการหายใจ
ใน severe uncontrolled asthma อาจส่ง specialist พิจารณา ทำ Bronchial thermoplasty
หยุด / เลิกบุหรี่
โรคที่พบร่วมกับโรคหอบหืด
Obesity
Obstructive sleep apnea
GERD
Depression and anxiety disorders
Chronic rhinitis / Chronic sinusitis
Respiratory Obstruction
ความหมาย
การที่ทางผ่านของลมหายใจที่จะลงไปสู่ปอด ตั้งแต่จมูก ช่องคอ กล่องเสียง หลอดลมใหญ่ และหลอดลมฝอย มีการอุดกั้นเกิดขึ้น ส่งผลให้หายใจลำบาก (Dyspnea) อาจมีภาวะขาดออกซิเจนหรือคาร์บอนไดออกไซค์คั่ง และมีความผิดปกติอื่นๆตามมา
อาการและอาการแสดง
หายใจครืดคราด มีเสียง Wheezing , rhonchi , stridor
ตัวเขียว
เสียงแหบ
ถ้าเป็นมาก จะไม่มีเสียงพูดออกมา ไม่สามารถไอได้ อาจหมดสติ หรืออาจหยุดหายใจได้ในที่สุด
อาจมีไอเป็นเลือด หรือ มาด้วยภาวะปอดอักเสบ
ไอสำลัก
ระยะแรกชีพจรเร็วขึ้น ความดันสูงขั้น หากไม่ได้รับการแก้ไข ชีพจรจะเบาลง ความดันจะต่ำ และเกิด Circulatory collapse ได้
สาเหตุ
เด็กเล็ก/เด็กโต
เกี่ยวกับการอักเสบติดเชื้อ การบาดเจ็บหรือสิ่งแปลกปลอม
ผู้ใหญ่
นอกจากการอักเสบต่างๆแล้ว ต้องคำนึงถึงเนื้องอก , การบาดเจ็บบริเวณคอหรือกล่องเสียง
เด็กแรกเกิด
มักเกิดจากความผิดปกติหรือความพิการแต่กำเนิด
แนงทางการรักษา
รู้สภาพทั่วไปของผู้ป่วย มีการบาดเจ็บหรือภาวะอื่นร่วมด้วยหรือไม่
เลือกวิธีแก้ไขโดยใช้วิธีที่ง่าย และมีการบาดเจ็บน้อยที่สุดก่อน
ต้องวินิจฉัยให้ได้ว่าการอุดกั้นเกิดที่ตำแหน่งใด พยาธิสภาพเป็นแบบใด
การช่วยเหลือในภาวะฉุกเฉิน
เด็กอายุน้อยกว่า 1 ปี : Five back blows and Five chest thrusts
เด็กอายุมากกว่า 1 ปี : Heimlich maneuver
กรณีผู้ป่วยรู้สึกตัว ยังพูดได้หรือร้องมีเสียง ควรให้ผู้ป่วยพยายามไอ เพื่อนำ FB ออกเอง
Pulmonary edema
ลักษณะโรค
เป็นภาวะที่เกิดจากการมีของเหลวในถุงลมปอดมากผิดปกติ ส่งผลให้ผู้ป่วยหายใจลำบากหรือหายใจไม่อิ่มเนื่องจากขาดออกซิเจน
อาการน้ำท่วมปอด (ชนิดเฉียบพลัน)
กระสับกระส่าย สับสน วิตกกังวล
ไอ มีเสมหะเป็นฟองสีชมพู
หายใจมีเสียงหรือหายใจลำบาก
เจ็บหน้่าอก หากมีสาเหตุมาจากโรคหัวใจ
หอบ หรือรู้สึเหมือนจมน้ำ
ใจสั่น หัวใจเต้นเร็ว
หายใจไม่อิ่มอย่างรุนแรง หรือหายใจลำบากเมื่อนอนลง
อาการน้ำท่วมปอด (ชนิดเรื้องรัง)
หายใจลำบากเมื่อต้องออกแรง หรือหายใจลำบากเมื่อนอนราบ
ตื่นนอนกลางดึกเพราะหายใจลำบาก ซึ่งอาจต้องลุกขึ้นนั่งเพื่อให้หายใจสะดวก
หายใจมีเสียงครืดคราดหรือมีเสียงหวีด
น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว หากมีสาเหตุมาจากหัวใจวาย
หายใจไม่อิ่มขณะทำกิจกรรมต่างๆ
อ่อนเพลีย หรือมีอาการบวมที่ขาและเท้า
สาเหตุ
ภาวะหลอดเลือดแดงตีบ กล้ามเนื้อหัวใจเสื่อม ลิ้นหัวใจผิดปกติ และความดันโลหิตสูง ก็สามารถทำให้หัวใจห้องล่างซ้ายทำงานบอกพร่องได้
โดยทั่วไปมีสาเหตุมาจากภาวะหัวใจล้มเหลว หรือหัวใจห้องล่างซ้ายไม่สามารถสูบฉีดเลือดที่มาจากปอดไปยังส่วนต่างๆของร่างกายได้
การวินิจฉัย
Echocardiogram / Ultrasound
X - ray ปอด
O2 saturation
EKG
CBC
การักษา
กลุ่มยาขยายหลอดเลือด และลดความดันในหัวใจห้องล่างซ้าย
Morphine
กลุ่มยาลดแรงดัน
ยารักษาความดันโลหิต
Acute urinary retention
หมายถึง
ปวดปัสสาวะมาก ไม่สามารถเบ่งปัสสาวะออกได้ อาจไม่มีปัสสาวะออกเลย หรืออาจจะออกมาเป็นหยดๆ โดยที่การปัสสาวะครั้งสุดท้ายอาจจะประมาณ 6-8 ชม. ก่อนหน้านี้
สาเหตุและแนวทางการวินิจฉัยโรค
Drug-induced urinary retention
Stricture urethra
Spasm of external urethral sphincter
Urethral calculus อื่นๆ เช่น ภาวะการหมดสติจากการดื่ม Algohol
Acute urethritis with hypoactive bladder
Bladder outlet obstruction
ซักประวัติและตรวจร่างกาย
อาการ Obstructive symptoms
ประวัติยา
อาการ Irritative symtomps (UTI)
ประวัติในอดีต
ตรวจ : Lower abdomen , external genitalia , PV , PR
ผลแทรกซ้อน
ทำให้เกิดนิ่วได้
ไตวาย
มีการติดเชื้อ
ถ้าผู้หญิงมีประวัติเป็นมะเร็งในช่องเชิงกราน แล้วได้รับการฉายแสงหรือฝังแร่ จะมีอาการปัสสาวะเป็นเลือดเป็นๆหายๆ
ปวด ทุรนทุราย มีก้อนที่หน้าท้อง
การตรวจติดตาม
ในรายที่ Cr rising ให้ admit
ใน asymptomatic bacteriua ไม่ต้องให้ ATB
สังเกตอาการมากว่าหรือเท่ากับ 4 ชม. ถ้า Urine output ออกน้อยกว่า 200 mL/h ตลอดให้ admit เพื่อให้ Fluid replacement
Gross hematuria ที่มี clot retention ให้ใส่ 20-, 24-French triple lumen catheter ใช้ NSS irrigate จนใส แล้ว admit สังเกตอาการ
การรักษา
ในรายที่มีเลือดออก และมีก้อนเลือดต้องสวนล้าง
ในรายที่ใส่สายสวนปัสสาวะไม่ได้เพราะท่อปัสสาวะตีบ / ต่อมลูกหมากโต ต้องใช้เครื่องถ่างขยายท่อปัสสาวะ
ในรายที่ไม่สามารถใส่สายสวนปัสสาวะหรือขยายท่อปัสสาวะได้ ต้องระบายน้ำปัสสาวะออกทางหน้าท้อง
ใส่สายสวนปัสสาวะ แล้วคาสายสวนไว้ก่อน
Acute glomerulonephritis
ลักษณะโรค
เป็นโรคที่พบบ่อนในเด็กอายุต่ำกว่า 5-10 ขวบ มักพบหลังเป็นทอนซิลอักเสบ หรือแผลพุพองที่ผิวหนัง
สาเหตุ
ส่วนใหญ่เกิดหลังการติดเชื้อแบคทีเรีย ที่มีชื่อว่า beta hemolytic Streptococcus group A เมื่อเกิดการติดเชื้อนี้ร่างกายจะสร้างสารแอนตี้บอดี้ ซึ่งนอกจากทำลายเชื้อโรคชนิดนี้แล้ว ยังไปมีปฏิกิริยาต่อหน่วยไต ทำให้หน่อยไตอักเสบ จัดว่าเป็นโรคภูมิต้านทานตนเอง ชนิดหนึ่ง
อาการ
ถ้าเป็นรุนแรง อาจมีปัสสาวะออกน้อย หอบเหนื่อยหรือชัก
ปัสสาวะออกมาเหมือนสีน้ำล้างเนื้อหรือน้ำหมาก
ไข้สูง อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร คลื่นไส้อาเจียน ร่วมกับอาการบวมทั้งตัว
การแยกโรค
การแยกโรค-2
Congestive Heart Failure
เท้าบวม 2 ข้าง หายใจหอบเหนื่อย นอนราบไม่ได้เพราะรู้สึกแน่น อึดอัด หายใจลำบาก
การแยกโรค-3
ภาวะขาดสารอาหาร
บวมทั้งตัว ถ่ายปัสสาวะปกติ
การแยกโรค-1
โรคไตเนโฟรติก
มีอาการบวมทั้งตัว แต่ปัสสาวะออกมาก ไม่มีไข้
การแยกโรค-4
นิ่วในไต/เนื้องอกในไต
ไม่มีอาการบวมหรือมีไข้ร่วมด้วย
การดูแลตนเอง
หากพบว่าเป็นหน่วยไตอักเสบเฉียบพลัน ควรรับการรักษาตามคำแนะนำของแพทย์จนกว่าจะหายขาด
ในรายที่มีอาการบวมหรือามดันโลหิตสูง ควรงดอาหารเค็ม
เมื่อมีอาการบวมหรือปัสสาวะสีแดง ควรรีบไปพบแพทย์
การรักษา
ให้ยาตามภาวะที่พบ
ให้ยาลดความดัน ถ้าพบว่ามีความดันโลหิตสูง
ให้ยาแก้ชัด ในรายที่มีอาการชัก
ให้ยาขับปัสสาวะ ลดบวม
ทำการล้างไต ในรายที่มีภาวะไตวายรุนแรง
มีประวัติติดเชื้อในคอหรือผิวหนัง ก็จะให้ยาปฏิชีวนะ ได้แก่ Penicilin V
หรือ Erythromycin
ภาวะแทรกซ้อน
ภาวะปอดบวมน้ำ ทำให้มีอาการหอบเหนื่อย
ภาวะไตวายเฉียบพลัน หรือไตวายเรื้อรังตามมา
รายที่มีความดันเลือดสูงรุนแรง อาจเกิดอาการทางสมอง เช่น ชัก
ไม่รู้สึกตัว
การป้องกัน
หน่วยไตเฉียบพลันหลังติดเชื้อ Streptococcus สามารถป้องกันได้ โดยการรักษาโรคติดเชื้อในลำคอ หรือผิวหนัง ด้วยยาปฏิชีวนะให้ครบตามกำหนด
SHOCK
นิยาม
คือ สภาวะที่มีการไหลเวียนของเลือดไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ของร่างกายไม่เพียงพอ ทำให้การนำสารต่างๆที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตของเซลล์ และการกำจัดของเสียออกจากเซลล์ไม่เพียงพอ ทำให้เซลล์ถูกทำลายและตายไป
ปัจจัยที่มีผลต่อ SV
Cardiac contractility
Afterload
Preload
Stages of Shock
progressive stage
Irreversible stage
Non-progressive stage
การประเมินผู้ป่วย
การตรวจร่างกาย
การส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ
การซักประวัติ
การเฝ้าระวังติดตามในผู้ป่วยช็อก
ระบบหายใจ
การหายใจ
RR
Acidosis
อุณหภูมิร่างกาย , การประเมินภาวะ Sepsis
ระบบหัวใจและหลอดเลือด
EKG
CVP
PR/HR
Capillary Refill Time
ฺBP
PCWP
Consciousness
ปริมาณปัสสาวะ
การตรวจเลือดทางห้องปฏิบัติการ
การรักษา
Specific Treatment ex. ผ่าตัด / ห้ามเลือด / ให้ยาปฏิชีวนะ
Supportive treatment
Respiratory support
Metabolic support
Cardiovascular support
Early Dx / Rx of complication
การจำแนกภาวะช็อก
Cardiogenic Shock
สาเหตุ
สาเหตุจากหัวใจเอง
โครงสร้างของหัวใจผิดปกติ
หัวใจเต้นผิดปกติ
ปัญหากล้ามเนื้อหัวใจ
สาเหตุจากภายนอกหัวใจ
พยาธิสภาพที่ปอดที่ทำให้หัวใจปั๊มเลือดออกไปไม่ได้
ให้สารน้ำหรือเลือดมากเกิดไป
Cardiac tamponade / Constrictive pericarditis
ภาวะท้ายๆของ Hypovolemic Shock
อาการและอาการแสดง
เจ็บแน่นหน้าอก กรณีเป็นกล้ามเนื้อหัวใจตาย
หัวใจเต้นผิดจังหวะ
เสียงปอดผิดปกติ
คล้าย Hypovolemic Shock แต่มีการตรวจพบ ที่แตกต่างกัน เช่น engorged neck vein
การรักษา
รักษาเฉพาะ เช่น ให้ยา Antiarrhythmic drug ในรายที่หัวใจผิดจังหวะ
รักษาตามอาการและประคับประคอง
Neurogenic Shock
เป็นภาวะช็อกที่เกิดจากการเสียสมดุลของระบบประสาทอัตโนมัติที่ควบคุมการขยายตัวและหดตัวของหลอดเลือด ทำให้มีการขยายตัวของหลอดเลือดดำและหลอดเลือดแดงขึ้นทันทีทันใด เลือดจะไปคั่งอยู่ที่หลอดเลือดดำและหลอดเลือดแดงส่วนปลาย ปริมาณเลือดไหลกลับหัวใจน้อยลง
สาเหตุ
สาเหตุจากจิตใจ
เจ็บปวดมาก กลัว ตกใจ
สาเหตุอื่นๆ
อวัยวะภายในโดนดึงรั้ง เช่น gastric dilation
อาการและอาการแสดง (ที่พบบ่อย)
เป็นลม
มีมือเท้าอุ่น ผิวหนังชมพู
การรักษา
รักษาเฉพาะ เช่น จัดการสาเหตุที่มีการดึงรั้งอวัยวะภายใน , สิ่งที่ทำให้เจ็บปวดหรือกลัว
รักษาตามอาการและประคับประคอง เช่น ดูแลเรื่องการหายใจและออกซิเจน
Hypovolemic Shock
เกิดขึ้นเมื่อ Volume ในระบบไหลเวียนโลหิตลดลง
Water and eletrolyte loss
Third space loss
Acute Hemorrhage
Burn
Treatment
Specific Treatment
รายที่เสียเลือดเกินกว่า 20 % ของ blood volume ควรให้เลือด
รักษาสาเหตุ เช่น ผ่าตัดห้ามเลือด ทำแผลBurn
ให้สารน้ำและ Electrolytes ชดเชย
Supportive and symptomtomatic treatment
ดูแลเรื่อง Ventilator and Oxygenation / ET Tube and ventilator
รักษาภาวะสมดุลกรดด่าง
ยา Vasopressor
Vasogenic Shock
Septic Shock
สารพิษของเชื้อโรค endotoxin ทำให้มีการหลั่งสารหลายชนิดในร่างกายที่ทำให้หลอดเลือดขยายตัว
ผู้ป่วยที่มีโอกาสเป็น Septic Shock ได้ง่ายกว่ากลุ่มอื่น
เบาหวาน
มะเร็ง
ตับแข็ง
ผู้ที่ต้องคาสายสวนปัสสาวะนานๆ
อาการและอาการแสดง
ระยะแรกมักจะ มีผิวหนังอุ่น สีชมพู จากผลของหลอดเลือดขยายตัว , conscious , urine output จะดี
ระยะหลังอาการจะเหมื่อนช็อกอื่นๆ ผู้ป่วยอาจมีไข้จากการติดเชื้อ
การรักษา
รักษาเฉพาะ เช่น การกำจัดการติดเชื้อ ระบายหนอง การให้ยาปฏิชีวนะ
รักษาตามอาการและประคับประคอง เช่น การให้สารน้ำที่เพียงพอ
Anaphylactic Shock
เกิดจากการแพ้สารแปลกปลอมหรือยา
สารที่ทำให้เกิด Anaphylactic shock ได้บ่อยๆ
พิษแมลง
ยากลุ่ม Penicillin
พิษงู
การให้เลือดผิดกลุ่ม
ซีรั่ม
อาการและอาการแสดง
มักเกิดขึ้นทันทีหลังได้ยา / สารที่แพ้ อย่างช้าไม่เกิน 20 นาที
laryngeal edema , bronchospasm
Hypotention , ชีพจรเบา
ลมพิษ , angioedema
N/V , ปวดท้อง ท้องเสีย
แน่นหน้าอก หายใจลำบาก คลื่นไส้อาเจียน
การรักษา
รักษาเฉพาะ หยุดยาหรือสิ่งแปลกปลอมทันที
รักษาตามอาการและประคับประคอง เช่น นอนราบศีรษะต่ำ ดูแลการหายใจ , ให้สารน้ำอย่างเพียงพอ , Adrenaline ทางกล้ามเนื้อ , พ่นยาขยายหลอดลม
Endrocrine shock
ส่วนใหญ่เกิดจากการได้รับยา Corticosteroid มานาน จนเกิดภาวะ Adrenal insufficiency
การรักษาภาวะ Shock
การเพิ่มอัตราการไหลเวียนของเลือด
หากเพิ่ม Cardiac output เต็มที่แล้ว ผู้ป่วยไม่ดีขึ้น จึงต้องแบ่งส่วนเลือดไปเลี้ยงอวัยวะที่สำคัญ โดยการให้ Peripheral vasoconstriction drug
การเพิ่ม Blood pressure ให้สูงกว่า Critical perfusion pressure
ภาวะแทรกซ้อนจากการให้สารน้ำ
Extravasation
Fluid overload
Infiltration
Air embolism
Thrombophlebitis
Hematoma
ภาวะติดเชื้อ
Catheter embolism
ประเภทของ Crystalloid
Hypertonic
20 % Dextrose
3 % NaCl
10 % Dextrose
5 % NaCl
Hypotonic
1/3 NSS
1/4 NSS
0.45 % NSS
1/5 NSS
Isotonic
5 % D/ NSS
LRS
0.9 % NSS
Acetate ringer
5% D/W