Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การพยาบาลบุคคลที่มีความผิดปกติ เกี่ยวกับการหายใจ, นางสาว ภัทรวดี เพชรแต่ง…
การพยาบาลบุคคลที่มีความผิดปกติ
เกี่ยวกับการหายใจ
โรคหืด (Asthma)
พยาธิกำเนิด
หลอดลมอักเสบเรื้อรัง
มีความไวต่อสารกระตุ้นมากกว่าปกติ (bronchial hyperresponsiveness)
Six-Part Asthma Management
1.ให้ความรู้ผู้ป่วย
•ธรรมชาติของโรค
• ปัจจัยหรือตัวกระตุ้น
• ยาที่ใช้ วิธีใช้ที่ถูกต้อง ตรวจสอบบ่อยๆ
• การปฏิบัติเมื่ออาการกาเริบ
2. ประเมินอาการ + ติดตามอาการ
การตรวจสมรรถภาพปอด (spirometry)
Peak Flow meter
-
FEV1
force Expiratory Volume in 1 second
-
FVC
force vital capacity
การแปลผล
-ค่าที่วัดได้ เทียบค่ามาตรฐานขึ้นอยู่กับเพศและส่วนสูง
-ถ้า FEER <80% มีภาวะอุดกั้นทางเดินหายใจ
ตรวจร่างกาย
Wheezing
แยกโรคกับ COPD, Congestive heart failure, Foreign body
3.แนะนาหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นหาว่ามีอะไรที่เป็นปัญหาสำหรับผู้ป่วย
4.ให้ยาและวางแผนการรักษา
แนะนำหลีกเลี่ยงสารกระตุ้น
• ไรฝุ่น ละอองผ้า ขนสัตว์ เกสรดอกไม้ หญ้า สารเคมี นุ่น แมลงสาบ รา
• มลภาวะทางอากาศ
• ยา NSAIDs, B-blocker
• การติดเชื้อไวรัส
• ความชื้น ความเย็น วิธีออกกาลังกายที่
ไม่เหมาะสม
ยาควบคุมอาการ (controller)
สเตียรอยด์พ่น
Theodur
ยา B2 agonist ชนิดออกฤทธิ์ยาว
ผลข้างเคียงของสเตียรอยด์ชนิดสูดดม
เชื้อราในปาก
เสียงแหบ
ไอ
การแก้ไข
พ่นยาโดยใช้ spacers/chmber
บ้วนปากหลังพ่นยาทุกครั้ง
ใช้ขนาดยาให้ต่ำที่สุดที่คุมอาการได้
ยาบรรเทาอาการ (reliever)
• ยา B2 agonist ชนิดออกฤทธิ์สั้น
• Anticholinergic
5.วางแผน+แนะนำการรักษา
สำหรับอาการกำเริบเฉียบพลัน
6.นัดติดตามอาการ
อาการหายใจลำบาก
(Dyspnea, Breathlessness)
สาเหตุของ Dyspnea
โรคของระบบหายใจ
Airway disease: foreign body, asthma,
COPD
Lung parenchyma:
pneumonia
Pleura: pleural effusion,
pneumothorax
Diaphragm: diaphragmatic paralysis
Neuro: myasthenia gravis
โรคของหัวใจและหลอดเลือด
Heart failure
Pulmonary emboli
โรคความผิดปกติของ metabolism
โรคทางระบบประสาทส่วนกลางและสมอง
ความผิดปกติของอารมณ์ และ จิตใจ
โรคหลอดลมอุดกั้นเรื้อรัง
Chronic Obstructive Pulmonary Disease; COPD
การอักเสบของทางเดินหายใจ และเจอกับสิ่งกระตุ้น เป็นการอุดกั้นของทางเดิน อากาศ เนื่องจากโรค Chronic Bronchitis, Asthma, Emphysema
สาเหตุของ COPD
Smoking
work-related
Pollution
HEREDITARY/INFECTION
พยาธิสภาพของ COPD
Lung inflammation>Airflow limitation >Air trapping
สัดส่วนของการระบายอากาศต่อการไหลเวียน ในปอดผิดปกติ V/Q mismatch ทำให้พร่องออกซิเจน
การวินิจฉัย COPD
Exposure to risk factors
Tobacco
occupation
pollution
Symptoms of COPD
Chronic cough
Wheezing
หอบเหนื่อย Dyspnea on exertion
Force exhalation
Increased sputum
Pink puffer
พบใน emphysematous lung รูปร่างจะผอม หอบ
Blue puffer
มักพบในch.Bronchitisไอมากมีairway resistanceเพิ่มขึ้นช่วงหายใจเข้า-ออก
แนวทางการเฝ้าระวัง
กลุ่มอายุมากกว่า 35 ปี มีประวัติสูบบุหรี่
1. อาการทางคลินิก
*ไอเรื้อรังอย่างน้อย 3 เดือน ใน 1ปี ติดต่อ 2 ปี
*มีเสมหะเรื้อรังอย่างน้อย 3 เดือนใน1ปี ติดต่อกัน 2 ปี
2.ตรวจภาพรังสีทรวงอก
3.ตรวจสมรรถภาพปอดด้วย spirometry
Treatments for COPD
1.หยุดบุหรี่
2.ยาขยายหลอดลม
B2 agonist กิน พ่น
Anticholinergic พ่น
Theodur
Steroid พ่น ในรายที่กาเริบบ่อย
ให้ oxygen 1-3 LPM
Influenza vaccination
Pulmonary rehabilitation
Mucolytic
หลอดลมอักเสบเรื้อรัง
(Emphysema)
ตรวจร่างกาย
wheezing
หายใจออกนาน
หน้าอกเป็นทรงถัง
ภาวะแทรกซ้อน
Cor pulmonale
Erythrocytosis
Death
Acute bronchitis
Pneumonia
Respiratory failure
HypoxicRespiratoryFailure(HRF)
พยาธิสภาพอยู่ที่ปอด
Hypercapnic Hypoxic Respiratory Failure(HHRF) ...
Ventilatory Failure
พยาธิสภาพอยู่ที่สมอง ไขสันหลัง
การพยาบาล
เกิดการแลกเปลี่ยนก๊าซบกพร่อง
ติดตาม V/S ทุก 15 นาที
High-flow rebreather bag 90%
ถ้าผู้ป่วยมี air hunger ให้ยามอร์ฟีนและยาลดกังวล
ผู้ป่วยที่มีภาวะน้าเกิน ให้ยาขับปัสสาวะ
Cardiac arrhythmia
อาการ
ไออาจมีเลือดปน
หายใจถี่
หายใจเสียงดัง Wheezing
ปวดหัว
Acute respiratory distress syndrome (ARDS)
สาเหตุ
ผลจากการขาดเลือดในระหว่างShockหรือได้รับสารพิษจากoxygen
การอักเสบจากปอดบวม ทำให้เยื่อบุผนังหลอดเลือดฝอยในถุงลม บาดเจ็บ
ทั้งโดยตรงและโดยอ้อม
การบาดเจ็บโดยตรงต่อปอด
ปอดอักเสบจากการติดเชื้อ
ปอดช้ำ
ไขมันอุดตัน
สำลักควัน
สัมผัสกับออกซิเจนเข้มข้นสูงเป็นดเวลานาน
การบาดเจ็บโดยอ้อมต่อปอด
ติดเชื้อในกระแสเลือด
Shock
ตับอ่อนอักเสบ ของเสียคั่ง
ความดันในกะโหลกศีรษะสูง
มะเร็งปอด (Lung Cancer)
สาเหตุ
บุหรี่-Tar ไฮโดรเจนไซยาไนด์
แอสเบสตอส แร่ที่มาทำผ้าเบรคครัช
อากาศเป็นพิษไอควัน
ชนิดของมะเร็งปอด
1. Squamous cell
2. Adenocarcinoma
มักพบในหญิงสูบบุหรี่
การจำแนกชั้นของมะเร็ง
T = Tumor size
N = การแพร่กระจาบมายังต่อมน้ำเหลือง
M = การแพร่กระจายไปนอกปอด
อาการ
ไอแห้งอยู่นานกว่าธรรมดา
ไอมีเสมหะ
ไอเป็นเลือด ปนกับเสมหะ
น้ำหนักตัวลด เบื่ออาหาร ซีด อ่อนเพลีย
เสียงแหบ
การรักษา
ผ่าตัด / รังสีรักษา/ เคมีบำบัด
เคมีบำบัดสูตร 1
Mitomycin+Vinblastine+Carboplatin
อาการข้างเคียง
กดไขกระดูก pancytopenia
คลื่นไส้ อาเจียนอย่างแรง
ชาตามปลายมือปลายเท้า
เคมีบำบัดสูตร 2
Carboplatin+Paclitaxel+Docetaxel
อาการข้างเคียง
กดไขกระดูก
คลื่นไส้อาเจียน
ผมร่วง ชาตามปลายมือปลายเท้า
ปวดเมื่อยตามตัว
การดูแลผู้ป่วยBone marrowถูกกด
Leukopenia มักติดเชื้อง่าย หลีกเลี่ยงไปสถานที่แออัด
Anemia กินผักสีเขียว เนื้อ นม ไข่ ตับ
Thrombocytopenia ระวังอุบัติเหตุ ไม่กินยาแอสไพริน
ติดตามผลตรวจ CBC
คลื่นไส้อาเจียน
แนะนำกินอาหารครั้งละน้อยๆ แต่บ่อยครั้ง งดมัน รสเผ็ด
แนะนำอมผลไม้ที่มีรสเปรี้ยว จิบน้ำขิง
มีแผลในปากแนะนำบ้วนปากด้วย NSS
ปัสสาวะอักเสบจากยาเคมีบำบัด
ดื่มน้ำ 3000 cc ต่อวัน
งดอาหารพวกกาแฟ ชาต่างๆ
ท้องผูก
กินอาหารที่มีเส้นใยสูง
อาหารกลืนง่าย
งดสมุนไพรระหว่างรักษา
เคมีบำบัดสูตร 3
Carboplatin + Gercitabine
อาการข้างเคียง
กดไขกระดูก
คลื่นไส้อาเจียน
ผื่นขึ้นตามตัว
ผมร่วง
ฉีดยาเคมีบำบัดเข้าหลอดเลือดดำ
1.บริเวณที่ให้ควรมีการเคลื่อนไหวน้อย
2.หลอดเลือดมีขนาดใหญ่ ตรงเรีย
3.ดันยาช้าๆ
Extravasation
หยุดยาทันที
ไม่ใช้แรงกดบริเวณที่leak
ถ้ายา Doxorubicin leak/Nitrogenmustradleak ให้ประคบเย็น 3-7 วัน
Long Covid
10 อาการ ที่พบมากที่สุด
เหนื่อยล้า
หายใจไม่อิ่ม
ปวดกล้ามเนื้อ
ไอ
ปวดหัว
เจ็บข้อต่อ
เจ็บหน้าอก
การรับรู้กลิ่นเปลี่ยนไป
อาการท้องร่วง
การรับรสเปลี่ยนไป
ภาวะแทรกซ้อน
ภาวะลิ่มเลือดอุดตัน
ไตวายเฉียบพลัน
ตับอักเสบเฉียบพลัน
ภาวะแทรกซ้อนทางระบบปนะสาท
ติดเชื้อในกระแสเลือด
ผลข้างเคียง
กล้ามเนื้ออ่อนแรง
ภาวะเครียดหลังผ่านเหตุการณ์ร้ายแรง (PTSD/PASC)
จิตตก ซึมเศร้าติดเตียง หอบเหนื่อย เพลีย
โรคหลอดลมอักเสบ (Bronchitis)
การประเมินภาวะสุขภาพ
-ประวัติการแพ้ การได้รับสารระคายเคือง เริ่มแรกจะไอไม่มีเสมหะ เจ็บหน้าอกต่อมาจะมีเสมหะเหนียว อาจมีเลือดปน
-ตรวจร่างกาย ฟังปอดได้ยินrhonchi หายใจไม่สม่ำเสมอ หายใจลำบากแน่นตื้อ
พยาธิสภาพ
มีการบวมของเยื่อเมือกที่บุหลอดลม และขยายลงไปถึงชั้นใต้เยื่อบุ เกิดการอักเสบ บวม ทำให้กินเชื้อโรคลดลง เกิดเสมหะเกาะ จนมีอาการไอเอาเสมหะออก
การรักษา
ประคับประคองไม่ให้ลุกลาม/ติดเชื้อซ้ำ เช่น ยาขยายหลอดลม แก้ปวดลดไข้ ยาปฏิชีวนะเมื่อติดเชื้อแบคทีเรียร่วมด้วย สูดไอน้ำให้หายใจชุ่มชื้น
**แบ่งเป็น 2 ชนิด
ชนิดที่ 2 หลอดลมอักเสบเฉียบพลัน มักพบหลังไข้หวัดหรือไข้หวัดใหญ่
มักจะไอมากตอนดึก ระยะแรกไอแห้งๆ มีเสมหะ หากติดเชื้อแบคทีเรียจะมีสีเหลืองหรือเขียว
มักหายใน1-3week บางรายเกิดหลอดลมอักเสบเรื้อรัง หลอดลม/ถุงลมโป่งพอง
ให้ยาปฏิชีวนะหากติดเชื้อ หอบหืดให้ใช้ยาขยายหลอดลม ไม่ควรใช้แก้ไอหรือแก้แพ้เพราะจะทำให้ปอดแฟบ
ชนิดที่ 1 หลอดลมอักเสบเรื้อรัง
ไอเป็นๆหายๆติดต่อกัน1ปีไม่ต่ำกว่า3เดือนหรือ2ปีติดต่อกัน
ไอหรือขากเสมหะตอนเช้าหลังตื่นนอนทุกวัน ต่อมาจะไอถี่ตลอดทั้งวัน มีเสมหะ เป็นนานๆจะมีหอบเหนื่อยร่วม
ดื่มน้ำอุ่น ฝึกหายใจ/ไอ
ยาที่ใช้รักษา เช่น ยาลดความหนืดของเสมหะ(Mucolytics)
หากติดเชื้อลามไปที่ปอด มีผลทำให้เกิดPneumonia
โรคปอดอักเสบ(Pneumonia)
สาเหตุ
ในผู้ป่วยที่มีการหายใจไม่ดีหรือใส่เครื่องทางการแพทย์ที่มีเชื้อ
ผู้ป่วยที่มีภูมิต้านทานต่ำ เช่น ผู้สูงอายุ โรคพิษสุราเรื้อรัง ปอดเรื้อรัง
ผู้ป่วยที่ได้รับยาสเตียรอยด์เป็นประจำ โรคเบาหวาน
ปอดอักเสบได้จากเชื้อแบคทีเรีย,ไวรัส,ริคเก็ตเซีย,ไมโคพลาม่า,
โปรโตซัว,เชื้อรา,สารเคมี,การแพ้
อาการ
1.ไข้(38.0-40.0)
2.หายใจลำบาก เร็ว
3.ไอ ระยะแรกมีไอแห้ง หลังจากนั้นมีเสมหะ บางรายเสมหะเป็นหนอง
4.เจ็บหน้าอกขณะหายใจ ขณะหายใจเข้าหรือไอ จาม
5.Cyanosis อ่อนเพลียง่าย
โรคแทรกซ้อน
หลอดลมพอง(Emphyema)จะมีInfected fluid อยู่ในPleural space
โลหิตเป็นพิษ(Septicemia)ทำให้เกิดเยื่อหุ้มสมองอักเสบ
ปอดแฟบ(Atelectasis)จากเสมหะอุดกลั้น
Shock
ขาดออกซิเจน ขาดน้ำ
การรักษา
1.เก็บเสมหะส่งตรวจ ต้องเก็บก่อนให้ยาปฏิชีวนะ ก่อนเก็บให้ผู้ป่วยบ้วนปากตามด้วยน้ำต้มสุก สอนให้ผู้หายใจเข้าลึก ใส่ภาชนะ Sterile
2.การให้ยา มักให้Pericillin Klebsiella Pneumonia ให้ Kanamycinเป็นต้น Silfamethoxazole เริ่มรักษาด้วยปฏิชีวนะชนิดฉีดก่อน หากอาการดีขึ้น เปลี่ยนเป้นชนิดเม็ด
3.ให้ผู้ป่วยรับน้ำอย่างเพียงพอ ควรดื่มน้ำซุปหรือน้ำซาวข้าว
4.ให้ Bed rest ป้องกันไม่ให้ผู้ป่วยหนาวสั่น
ดูแลผ้าปูเตียงให้แห้งอยู่เสมอ
ให้ยาลดไข้ เช็ดตัว ให้อาหารอ่อนเหลวมีแคลอรี่สูง
ดูแลทำความสะอสดปากและฟันเป็นพิเศษ อย่าให้ริมฝีปากแห้ง
ถ้ามีไอแสลดดื่มน้ำอุ่นมากๆ และอาจให้ยาขับ เช่นAmmoncarb
พลิกตัวเปลี่ยน่ทากระตุ้นการไอ หายใจเข้าลึกๆ
ใช้กระดาษปิดปากเวลาไอ จาม
ใส่ท่อระบายทรวงอก เช่น มีน้ำในช่องเยื่อหุ้มปอดชนิดเป็นหนอง
หลอดลมโป่งพอง (Bronchiectasis)
สาเหตุ
ผนังหลอดลมอ่อนแอ อุดตัน ติดเชื้อ
เคยเป็นโรคปอดและไม่ได้รับการรักษา
ติดเชื้อซ้ำ ทำให้ผนังลมทุกชั้นยืด เสมหะคั่ง
หลอดลมขยายมี 3 ลักษณะ
*ขยายเป็นรูปทรงระบอก ทรงกระสวย ถุงตรงปลาย
การรักษา
ให้ยาปฏิชีวนะ ยาขยายหลอดลม ยาต้านวัณโรค
ให้ออกซิเจนในภาวะขาดออกซิเจน
เคาะและสั่นปอด
หลีกเลี่ยงควันบุหรี่
กายภาพบำบัดส่งเสริมการระบายย้ำในหลอดลม
อาการ
ไอเรื้อรัง มีเสมหะ *ถ้าตั้งทิ้งไว้จะแยกเป็น 3 ชั้น ชั้นบนเป็นฟอง(Frothy) ชั้นกลางใส ชั้นล่างขุ่นเหนียวมีหนองปน
Clubbing finger
ไอเป็นเลือด
เจ็บแปลบหน้าอก เมื่อหายใจเข้า ไอ จาม
โรคหัวใจเนื่องกับปอด
เยื่อหุ้มปอดอักเสบ (Pleuritis)
สาเหตุ
-ติดเชื้อไวรัส
-ติดเชื้อมนปอด เช่น วัณโรค ปอดบวม
-แพ้ภูมิตนเอง
-ข้ออักเสบรูมาตอยด์
-cancer
-Liver&Kidney disease
-Heart failure
-Pulmonary embolism
-Chest injury
อาการ
-เจ็บแปลบหน้าอก ขณะหายใจ ไอ ปวดตามไหล่ คอ ท้อง
-ไอแห้ง
-Weakness
-Headaches
-Loss of appetite เบื่ออาหาร
-Chills
-Fever
-Rapid pulse
การรักษา
-ยาแก้ปวด ยาแก้อักเสบ เช่น acetaminophen, ibuprofen, and indomethacin
-Antibiotics เมื่อติดเชื้อ
การป้องกัน
-ไปพบแพทย์เมื่อมีอาการ
-ฉีดวัคซีนป้องกันปอดบวม โดยเฉพาะผู้สูงอายุ ผู้ป่วยเรื้อรังหรือภูวิคุ้มกันอ่อนแอ
ฝีในปอด(Lung abscess)
สาเหตุ
-การสำลัก การติดเชื้อพวก Klebsiella, staphylococcus-เนื้องอกที่หลอดลม หลอดลมตีบ
-ผู้ป่วยที่มีประวัติเป็นวัณโรค Pulmonary embolism เสพยา สุราเรื้อรัง
การรักษา
-ผู้ป่วยที่สุขภาพดี รักษาด้วยยาปฏิชีวนะร่วมกับยาขับเสมหะ
-ผู้ป่สนที่ภูมิคุ้มกันบกพร่อง ฝีขยายตัวเร็วต้องได้รับการผ่าตัด
"โพรงหนองมีขนาดใหญ่"
"รักษาทางยามานานแล้ว"
"ติดเชื้อซ้ำๆ"
"หนองแตกเข้าโพรงเยื่อหหุ้มปอด"
"เชื้อเข้ากระแสเลือด หลอดลมพอง"
Diagnosis
-ฟังเสียงปอด
-X-Ray lung
-ตรวจของเหลวในร่างกาย
-ตรวจชิ้นเนื้อของเยื่อหุ้มปอด
นางสาว ภัทรวดี เพชรแต่ง เลขที่ 55 ชั้นปีที่ 3 รหัสนักศึกษา 63126301056