Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การพยาบาลผู้ป่วยที่มีปัญหาระบบทางเดินหายใจ - Coggle Diagram
การพยาบาลผู้ป่วยที่มีปัญหาระบบทางเดินหายใจ
Bronchitis (โรคหลอดลมอักเสบ)
สาเหตุ
เกิดจากเชื้อโรคหรือสิ่งระคายเคืองที่พบบ่อย คือ สูบบหรี่ เข้าไปที่หลอดลม เกิดการอักเสบ ทำให้หลอดลมบวมและมีเสมหะ
อาการ
ไอ ฟังเสียงปอดมีเสียง Rhonchi
Acute bronchitis
ระยะเเรก : 1-5 วัน จะมีอาการไอ มีไข้ เหนื่อย ปวดเมื่อยตามตัว อ่อนเพลีย เจ็บคอ คัดจมูก
ระยะสอง : 5-20 วัน ไอมีเสมหะ จากbrochitis hypersensitivity
Chronic bronchitis
เริ่มเป็น ไอมีเสมหะ เป็นมากตอนกลางคืน เป็นติดต่อกันอย่างน้อย 3 เดือน1ปี ใน2ปีติดกัน
การรักษา
ติดเชื้อ bacteria มีเสมหะสีเหลืองเขียว > ให้ยาATB
ติดเชื้อ Virus > รักษาตามอาการ เช่น ให้ยาแก้ไอ , ยาละลายเสมหะ , ยาขยายหลอดลม , จัดท่าเคาะปอด , พ่นละอองน้ำ , Suction
การพยาบาล
จัดท่านอนศรีษะสูง เพื่อระบายอากาศเข้าปอดได้ดี
Keep warm หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น
แนะนำดื่มน้ำ เพื่อให้เสมหะอ่อนตัว
Pneumonia (โรคปอดอักเสบ)
ภาวะที่มีการอักเสบของเนื้อปอด เกิดสารน้ำจากการอักเสบในเนื้อปอด ทำให้กระบวนการเเลกเปลี่ยนแก๊สไม่มีประสิทธิภาพ
สาเหตุ
เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียน/ไวรัส การสำลักอาหาร (Aspirated pneumonia)
Community acquired pneumonia
ติดเชื้อนอกโรงพยาบาล
Nosocomial pneumoniaหรือHospital acquired pneumonia
ติดเชื้อภายในโรงพยาบาล
อาการ
ไข้สูง , หนาวสั่น , ไอมีเสมหะ , หายใจหอบเนื่อย , หายใจเร็วกว่าปกติ(Tachypnea) , หายใจลำบาก(Dyspnea) , ฟังปอดได้ยินเสียง Crepitation
Bacteria Pneumonia
เกิดเเบบ Sudden , ไข้สูง38.5-40 องศา , ไอแห้งๆ , เสมหะเหนี่ยวข้น , Lung fine , Medium crepitation
Viral Pneumonia
เกิดเเบบช้าๆ , มีไข้ , สั่น , เหงื่อออก , ไอรุนเเรง , เสมหะปนหนอง/เลือดปน , Long wheeze , Rhonchi
ภาวะเเทรกซ้อน
Pleural effusion , Lung abscesses , Respiratory failure
การตรวจวินิจฉัย
CXR > infiltration , CBC > WBC^ , sputum c/s พบการติดเชื้อ
การพยาบาล
เคาะปอด > suction > ให้O2 , ให้ยา ABT
Influenza (โรคไข้หวัดใหญ่)
อาการ
มีไข้สูง38.5-40 องศา , ปวดเมื่อยตามร่างกาย , Throad swab : Influenza type A
การรักษา
รักษาตามอาการ : เช็ดตัวลดไข้ , ให้ยาลดไข้ , พักผ่อน , ดื่มน้ำมากๆ
ถ้าติดเชื้อไวรัส : Oseltamivir 5-7 วัน
Tuberculosis (TB) (โรควัณโรค)
โรคติดเชื้อทางอากาศ เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย Mycobacterium Tuberculosis โดยทั่วไปผู้ที่ติดเชื้อมักไม่มีอาการเเสดงใดๆ แต่งตัวโรคจะดำเนินต่อไป
การติดเชื้อ แบ่งเป็น 3 ระยะ
ระยะเเรก (Primary TB infection)
ระยะเเฝง (Latent TB infection) ระยะนี้ไม่มีอาการใดๆเเละไม่แพร่เชื้อไปยังผู้อื่น
ระยะเเสดงอาการหรือระยะกำเริบ
อาการ
มีไข้เรื้อรังต่ำๆ , อ่อนเพลีย , เบื่ออาหาร , น้ำหนักลด , ไปเรื่อรังนานเกิน 3 Wks. อาจมีเลือดร่วมด้วย
การวินิฉัย
เก็บเสมหะ > แนะนำเก็บเสมหะผู้ป่วย 3 ครั้ง ใช้เวลาเก็บ 2-3วัน และต้องส่งเสมหะไปยังห้องชันสูตรภายใน7วัน (เก็บ)ช่วงเช้าก่อนอาหารเช้า
การทดสอบผิวหนัง > ใช้โปรตีนบริสุทธิ์ (PPD)
CXR > รอยโรคปรากฎพบที่ปอดกลีบบนซ้าย/ขวา บ่อยสุด
การรักษา
ระยะในการรักษาทั้งหมด 6 เดือน 2 เดือนแรกต้องรับประทานยา 4 ชนิด คือ isoniazid , rifampicin , pyrazinamide , ethambutol > เมื่อครบ 2 เดือนตรวจเสมหะและ CXR ซ้ำ หากดีขึ้นจะลดยาเหลือ 2 ชนิด และรักษาต่อไปอีก 4 เดือน
ยาเเละผลข้างเคียง
Rifampicin > ปัสสาวะสีส้ม , อ่อนเพลีย , ผื่นตามตัว
Isoniazid > อาจเกิด hepatitis
Pyrazinamide > แพ้แดด , ปวดข้อ N/V
Ethambutol > ตามัวและอาจตาบอด
Streptomycin > หูตึง , เสียการทรงตัว
Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) (โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง)
เกิดจากระบบทางเดินหายใจอุดกั้นอย่างต่อเนื่องช้าๆ เพราะมีการเปลี่ยนเเปลงทั้งหลอดลมเเละถุงลม ซึ่งจะไม่คืนสภาพปกติ
COPD เเกิดได้จาก 2 โรค
Chronic bronchitis (โรคหลอดลมอักเสบเรื้อรัง)
การอักเสบที่หลอดลมอย่างต่อเนื่อง > หลอดลมบวม , ตีบ เเคบ , มีเสมหะ , มีอาการไอ มีเสมหะ หายใจลำบาก , ฟัง Lung พบ wheezing หรือ Rhonchi
Emphysema (โรคถุงลมโดป่งพอง)
การทำลายผนังถุงลมและส่วนปลายของหลอดลม > การแลกเปลี่ยนก๊าซของปอดลดลง ผู้ป่วยจึงมีภาวะพร่องO2 ริมฝีปากเขียว , Clubbing fingers , Het>60%
สาเหตุ
การสูบบุหรี่ , ควันบุหรี่ , มลภาวะ ,การขาด Apha antitrypsin
การรักษา
ห้ามให้O2 สูง Keep O2sat 88-92% , พอให้O2 ไม่เกิน 3 LPM.
แนะนำ Pursed lip exercise
ขยายทางเดินหายใจ ด้วยยาขยายหลอดลม เช่น Theophylline และยาลดการอักเสบ เช่น Prednisolone
Asthma (โรคหอบหืด)
ภาวะอุดตันของหลอดลม จากการอักเสบของหลอดลมแบบเรื้อรัง ทำให้มีการหดเกร็ง บวม ตีบแคบของหลอดลมและมีการหลั่งเมือก ออกมาในหลอดลมจากการแพ้ เกิดการอุดกั้นของปอด ทำมห้เกิดอาการหายใจลำบาก
อาการ
ฟัง Lung ได้ยินเสียงWheezing , หอบ่เหนื่อย , แน่นหน้าอก , ไอ , มีเสมหะเหนียว อาการมักจะเเย่ช่วงกลางคืนหรือรุ่งเช้า
การรักษา
ลดสิ่งกระตุ้น
ให้ยาแก้อักเสบ
พ่นยาขยายหลอดลม ให้O2 (พ่น steroid หลังพ่นต้องบ้วนปาก)
Pursed lip breathing
หลีกเลี่ยงบริเวณชุมชนแออัด
การใช้ยาพ่น
Salbutamol nebulizer solution (Ventolin) (5 mg./ml.)
เด็ก > 0.03 mg./ml./dose ต่ำสุด 2.5 mg. สูงสุด 1 ml. = 5 mmg.
ผู้ใหญ่ > ผสมกับ NSS เป็น 1:3
Bronchiectasis (โรคหลอดลมพอง)
สงสัยในกรณีที่มีเสมหะปริมาณมากหรือมีอาการกำเริมบ่อยครั้ง
เคยเป็นวัณโรค
วินิจฉัยว่าเป็น COPD
Respiratory Obstruction (โรคภาวะอุดกลั้นทางเดินหายใจ)
การที่ทางผ่านของลมหายใจที่จะลงไปสู่ปอด ตั้งแต่จมูก ช่องคอ กล่องเสียง หลอดลมใหญ่ และหลอดลมฝอย มีการอุดกลั้นเกิดขึ้น
อาการ
ไอสำลัก (Choring , gagging) , อาจมีไอเป็นเลือดหรือภาวะปอดอักเสบ , เสียงแหบ (hoarseness) , หายใจมีเสียงครืดคราด , เสียงwheezing , rhonchi หรือ stridor , หายใจลำบากเห็น Supraclavicular , intercostal หรือ Subcostal retraction
ระยะต้น > ภาวะ Hypoxia > มึนศีรษะ , กระวนกระวาย , สับสน , อ่อนเพลีย , เฉื่อยชาลง จนอาจหมดสติได้
Pulse เร็วขึ้น , Blood Pressure สูง หากไม่ได้รับการแก้ไข ระยะต่อมา Pulse ช้าลง , Blood Pressure ต่ำ
การรักษา
เด็ก < 1 ปี : Five Bach blows and Five chest thrusts
เด็ก > 1 ปี : Heimlich maneuver
กรณีผู้ป่วยไม่รู้สึกตัว : เริ่มต้นการทำ CPR ทันที
ห้ามใช้นิ้วควานหรือล้วง
Acute Laryngotracheitis (CROUP) (โรคครูป)
พบบ่อยในเด็กอายุ < 3 ปี
สาเหตุ
ติดเชื้อ Virus
อาการ
มักเป็นหวัดนำมาก่อน 2-3 วัน , ไอเสียงก้อง(Croupy-harsh) , (Barking cough) , ร้องเสียงแหบ , ฟัง Lung พบเสียง stridor
การรักษา
ใช้ Adrenaline Nebulization บางรายอาจต้องให้ Corticosteroid ร่วมด้วยเพื่อลดอาการบวม
Downes score (Croup score)
Mild (score < 4)
Moderate (score 4-7)
Severe (score > 7)
การพยาบาลผู้ป่วยที่มีปัญหาระบบหัวใจ
Congestive Heart Failure (CHF) (โรคภาวะหัวใจล้มเหลว)
หัวใจห้องขวาล้มเหลว
พยาธิสภาพ
หัวใจห้องขวาจะรับเลือด จากร่างกายเพื่อสูบเลือดไปปอด บีบไล่เลือดไปฟอกที่ปอดได้ แต่ไม่สามารถทำให้เกิดการคั่งของเลือดในระบบไหลเวียนหรือ Body edema เลือดไหลกลับไปร่างกาย
อาการ
อาการบวม (Pitting edema) , ตับและม้ามโต , เบื่ออาหาร , ท้องมาณ (Ascites) , หลอดเลือดดำที่คอโป่งพอง และปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน
หัวใจห้องซ้ายล้มเหลว
สาเหตุสำคัญ
ความดันโลหิตสูง , โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ , โรคลิ้นหัวใจ
อาการ
หายใจลำบาก (Dyspnea) , ไอ , Paroxysmal nocturnal Dyspnea : PND (หอบเป็นพักๆช่วงกลางคืน) , เหนื่อยเมื่อนอนราบ (Orthopnea) , ไอมีเสมหะเป็นฟองสีชมพุ
พยาธิสภาพ
ห้องซ้ายรับเลือดที่ปอดแล้วจากปอด สูบฉีดไปเลี้ยงทั่วร่างกายหากหัวใจล่างซ้ายบีบตัวไม่ดี ทำให้เลือดไหลย้อนกลับไปที่ปอดแล้วคั่งอยู่ที่ปอด Pulmonary congestion
เกิดน้ำท้วมปอด Pulmonary edema
ความรุนแรง แบ่งเป็น 4 กลุ่ม
Class II
ออกเเรงมากๆ จะเหนื่อย , ไม่มีอาการ , เหนื่อยขณะพัก
Class III
ทำกิจกรรมวัตรประจำวัน จะเหนื่อย , แต่ไม่เหนื่อยขณะพัก
Class I
ทำกิจกรรมได้ปกติ
Class IIII
อยู่เฉยๆ จะเหนื่อย , พักก็เหนื่อย
Preload : ให้ยาขับปัสสาวะ , จำกัดน้ำ เกลือ , นอนศีรษะสูง , ให้ยาขยายหลอดเลือดดำ(NT6)
Afterload : ให้ยาขยายหลอดเลือดแดง Hydralazine